III SA/Wr 254/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-11-08
Skład orzekający: Anna Moskała, Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ponownego importu towaru do Polski, po jego wcześniejszym wywozie, możliwe jest zastosowanie preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia EUR 1, które straciło ważność?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że preferencyjna stawka celna nie mogła zostać zastosowana, ponieważ świadectwo pochodzenia EUR 1, a także jego duplikat, straciły ważność przed dokonaniem ponownego zgłoszenia celnego. Dodatkowo, strona skarżąca nie zawnioskowała o zastosowanie obniżonej stawki celnej w zgłoszeniu celnym, a organy celne nie mogą domniemywać zamiaru strony ani orzekać w oparciu o dowody z innej sprawy. Nie stwierdzono również wystąpienia wyjątkowych okoliczności uzasadniających akceptację nieważnych dokumentów.Stan faktyczny
Strona skarżąca dokonała zgłoszenia celnego używanego samochodu ciężarowego, wnioskując o objęcie go procedurą dopuszczenia do obrotu i zastosowanie obniżonej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia EUR 1. Organy celne zakwalifikowały pojazd do innej pozycji taryfy celnej, co skutkowało naliczeniem wyższych należności. Po pierwotnym umorzeniu postępowania, strona dokonała ponownego zgłoszenia celnego tego samego towaru, ponownie wnioskując o preferencyjne traktowanie, jednakże przedłożone świadectwo EUR 1 i jego duplikat straciły ważność. Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która uznała zgłoszenie celne za prawidłowe i określiła kwotę długu celnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi D. i S. W. "A" s.c. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe i określenie kwoty długu celnego oddala skargę.
W dniu [...] strona skarżąca dokonała w Urzędzie Celnym w O. zgłoszenia celnego SAD nr [...] wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym używanego, importowanego z N. samochodu ciężarowego marki [...], nr nadwozia [...], nr silnika [...] rok produkcji 2000. Do zgłoszenia celnego strona załączyła, zgodnie z art. 64 § 2 kodeksu celnego dokumenty
w postaci: Belgijskiego Dokumentu Pojazdu nr [...] Dokumentu Identyfikacyjnego Pojazdu oraz Zaświadczenie o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu nr [...] wydane przez Stację Kontroli Pojazdów OPO O2
w P, Zaświadczenie nr [...] wydane przez K. [...] Sp. z o.o [...] Deklarację Wartości Celnej. Strona skarżąca zawnioskowała również o zakwalifikowanie towaru według kodu PCN 87042199 obejmującego: pojazdy samochodowe do transportu towarowego, o masie całkowitej nieprzekraczającej 5 ton, z silnikiem o pojemności do 2500 ccm, używane. Nadto do zgłoszenia strona przedłożyła świadectwo pochodzenia EUR 1 nr [... ] z dnia [...] wnioskując o zastosowanie obniżonej stawki celnej.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w O. zakwalifikował samochód ciężarowy marki [...], nr nadwozia [...] nr silnika –[...], rok produkcji [...] , według kodu[...] , uznając zgłoszenie strony skarżącej za nieprawidłowe w części dotyczącej kodu PCN towaru. W ocenie Naczelnika zgodnie, bowiem z postanowieniami "ogólnych reguł interpretacji nomenklatury scalonej" zawartymi w Załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 146, poz 1639 ze zm.) oraz wyjaśnieniami do Taryfy Celnej zamieszczonymi w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. (Dz.U. nr 74, poz. 830) przedstawiony do odprawy celnej towar nie miał charakteru typowego pojazdu samochodowego do transportu towarowego klasyfikowanych do pozycji 8704 taryfy celnej. Sprowadzony samochód (pojazd o monolitycznej budowie nadwozia tj. pojazd z panelem podłogowym pełniącym rolę nadwozia, lecz bez właściwego podwozia i pojedynczą zintegrowaną przestrzeń do przewozu zarówno 6 osób, jak i towarów, napędzany silnikiem z zapłonem samoczynnym o pojemności 2461 cm³, ze ścianką działową za drugim rzędem siedzeń, mocowaniami pasów bezpieczeństwa wraz
z plastikowymi maskownicami w części ładunkowej, oznakowany marką[...] , nr. nadwozia[...] ) winien zostać zaklasyfikowany do pozycji 8703 obejmującej "pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż w poz. 8702) włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi", a ze względu na rok produkcji oraz zastosowany w nim rodzaj silnika do podpozycji 870332901 – obejmującej "pozostałe pojazdy, wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym (wysokoprężne i średnioprężne) o pojemności skokowej przekraczającej 1500 cm³. lecz nie przekraczającej 2500 cm³, używane do czterech lat.
Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] r. strona skarżąca wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie jej w całości. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż przedmiotem odprawy jest samochód ciężarowy, gdyż dowodzą tego następujące dokumenty: zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wydane przez Z M P T. Sz. S K P OPO 02 w P. – "Dokument Identyfikacyjny Pojazdu Zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą" – samochód ciężarowy, belgijski dowód rejestracyjny pojazdu – samochód ciężarowy (lekki), belgijskie świadectwo homologacji – samochód ciężarowy lekki (półciężarowy, zaświadczenie z firmy K. T. – samochód ciężarowy, opinia techniczna wystawiona przez Biuro Rzeczoznawstwa Motoryzacyjnego i Maszynowego stanowiąca, iż pojazd został wyprodukowany i eksploatowany jako samochód ciężarowy. Nadto strona skarżąca podniosła, iż wprawdzie w pojeździe znajduje się drugi rząd siedzeń, aczkolwiek fakt ten nie może decydować o przeznaczeniu tegoż pojazdu, bowiem siedzenia te nie spełniają swojej roli z uwagi na brak zamocowanych do nich pasów bezpieczeństwa.
Naczelnik Urzędu Celnego w O. nie znalazł jednak podstaw do uwzględnienia ww. odwołania i pismem nr [...] z dnia [...] przesłał je do rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Celnej we W., który to decyzją z dnia [...]. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż mając na uwadze stan spornego samochodu
w dniu przyjęcia zgłoszenia oraz decyzję Komitetu Systemu Zharmonizowanego (HSC) oraz 1 regułę ORIPNS, stwierdzić należy, iż Naczelnik Urzędu Celnego
w O. prawidłowo zaklasyfikował w/w pojazd do pozycji 8703, ponieważ przedmiotem importu w niniejszej sprawie był samochód osobowo – bagażowy, który może być używany bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak
i towarów. Zatem sporny pojazd nie może być uznany jako samochód do transportu towarowego, lecz jako samochód, który może być wykorzystany bądź do przewozu osób bądź do przewozu ładunków lub pełnić te funkcje jednocześnie. Nadto stwierdził, iż zastosowanie klasyfikacji taryfowej, o którą wnosi strona byłoby naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, a przede wszystkim § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej.
W dniu 12 listopada 2003 r. strona skarżąca złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylnie w/w decyzji Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu.
Następnie jednak strona skarżąca w dnia 27 listopada 2003 r. złożyła wniosek
o uchylenie decyzji z dnia 22 lipca 2003 r. oraz o unieważnienie zgłoszenia celnego, złożonego w dniu 11 lipca 2003 r. Nadto strona zwróciła się o wyrażenie zgody na wywóz towaru za granicę – po unieważnieniu zgłoszenia celnego i uchyleniu decyzji.
W uzasadnieniu podała, iż sprowadziła z zagranicy niniejszy pojazd jako samochód ciężarowy, natomiast zmiana klasyfikacji towaru przez organy celne na osobowy, spowodowała powstanie wielokrotnie wyższych należności przewozowych.
W konsekwencji import przedmiotowego towaru stał się nieopłacalny.
Wyrażając zgodę na uwzględnienie powyższego wniosku w całości, Naczelnik Urzędu Celnego w O. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] unieważnił zgłoszenie celne z dnia [...], stwierdził wygaśnięcie długu celnego, oraz nakazał wywóz towaru. Niniejsza decyzja jako decyzja ostateczna zakończyła sprawę przedmiotowego zgłoszenia.
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na wniosek Dyrektora Izby Celnej we W. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie ze skargi z dnia [...] o sygn. akt [...]
W dniu 28 kwietnia 2004 r. strona skarżąca ponownie dokonała zgłoszenia celnego [...] tegoż samego towaru, co do którego odnosiły się w/w decyzje tj. używanego samochodu ciężarowego VW Transporter (nr podwozia [...]) i zakwalifikowała go wg. kodu 8704 21 999. W deklaracji strona wpisała niepreferencyjną stawkę celną - 35%. Towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu, a następnie zwolniony w dniu 28 kwietnia 2004 r. W dniu 30 kwietnia 2004 r. strona skarżąca zapłaciła należność celną.
Strona skarżąca dysponowała wówczas również świadectwem EUR 1 nr [...] z dnia 1 lipca 2003 r. oraz świadectwem EUR 1 nr [...] z dnia 27 kwietnia 2004 r. będącym duplikatem wcześniej wymienionego świadectwa.
W dniu 20 stycznia 2004 r. strona skarżąca wystąpiła natomiast do Izby Celnej w W., do Wydziału Elementów Kalkulacyjnych II, z wnioskiem o wydanie Wiążącej Informacji Taryfowej. Z treści Wiążącej Informacji Taryfowej strona pozyskała informację, iż towar zgłoszony przez nią należy kwalifikować wg., kodu PCN 87042199 9., zgodnie z ustaloną w myśl postanowień reguły 1 i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej klasyfikacji oraz zgodnie z pozycją 8704, obejmującą pojazdy samochodowe przeznaczone do transportu towarowego, a także zgodnie z treścią podpozycji 87042199, właściwej dla używanych pojazdów
z silnikami o pojemności skokowej nieprzekraczającej 2500 cm³.
Pismem z dnia 5 maja 2006 r. strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła odwołanie i domagała się zwrotu należności celnej. Wskazała nadto, iż samochód został przez Urząd Celny zakwalifikowany do taryfy PCN 870332901 jako osobowy, podczas gdy winna zostać zastosowana taryfa PCN 870421999 z uwagi na fakt, iż samochód ten jest samochodem ciężarowym. Podkreśliła, iż zgodnie z treścią Wiążącej Interpretacji Taryfowej wydaną przez Izbę Celną w Warszawie przedmiotowy samochód spełnia wskazania określone w taryfie 870421999 i 87042199. Zatem, naliczona należność celna oraz podatek VAT jest niesłuszny.
W odpowiedzi na niniejsze pismo, pismem z dnia 22 maja 2006 r. wskazano stronie skarżącej, iż pismo to nie może zostać traktowane jako odwołanie, bowiem w sprawie nie zostało wydane orzeczenie przez organ I instancji.
Pismem z dnia [...] r., pełnomocnik skarżących zwrócił się do Urzędu Celnego we W. o podanie informacji, na jakiej zasadzie została naliczona stawka cła, skąd wynika jego wysokość oraz okoliczność, iż samochody ciężarowe sprowadzane na teren Polski w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą od dnia wstąpienia do Unii Europejskiej były objęte cłem oraz jakie jest aktualne unormowanie w niniejszym względzie. Nadto pełnomocnik wskazał, iż
w zgłoszeniu celnym z dnia [...] r. nie naliczono cła, a jedynie VAT.
Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia [...] r. wskazał stronie skarżącej, iż w jej sprawie znalazł zastosowanie Protokół nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską
z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami członkowskimi z drugiej strony dotyczącymi definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej. Art. 13 i 16 tegoż protokołu określa wymogi spełnienie, których jest niezbędne dla uzyskania przez polskiego importera preferencji celnych w postaci obniżonych stawek, a w tym konieczność udokumentowania pochodzenia towaru odpowiednimi dowodami pochodzenia tzn. świadectwem przewozowym EUR bądź deklaracją umieszczoną na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, określenie dla towarów w Taryfie celnej importowej stawki celnej obniżonej w związku z międzynarodowymi umowami o strefach wolnego handlu oraz określenie dla towarów w Taryfie celnej importowej stawki celnej obniżonej w związku z międzynarodowymi umowami o strefach wolnego handlu. Zatem, jak podkreślił Naczelnik Urzędu Celnego w przypadku zgłoszenia z dnia 28 kwietnia 2004 r. zastosowano stawkę autonomiczną w wysokości 35 %, gdyż nie było podstaw do zastosowania obniżonej zerowej stawki celnej, ponieważ wśród dokumentów załączonych w/w zgłoszenia brak jest dowodu pochodzenia towaru w postaci świadectwa przewozowego EUR 1 lub deklaracji upoważnionego eksperta.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2006 r. pełnomocnik skarżących wskazał, iż strona skarżąca przedłożyła do zgłoszenia celnego z dnia [...] r. jako załącznik dokument EUR. 1 oraz jego duplikat z dnia 17 listopada 2003 r. Nadto podniósł, iż
w chwili sporządzania zgłoszenia celnego z dnia [...] r. strona informowała celnika o swych poprzednich problemach z kodem taryfy celnej, co spowodowało, iż uzyskała Wiążącą Informację Taryfową z Izby Celnej, przedkładając ją urzędnikowi przyjmującemu zgłoszenie. Pełnomocnik wskazał również, iż obowiązujące w dacie odprawy celnej przepisy prawne umożliwiały zastosowanie preferencyjnej stawki, zgodnie bowiem z obowiązującym wówczas Kodeksem celnym (Dz.U. z 2001 r., nr 75, poz. 802) oraz Protokołem nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony
a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony (Dz.U. nr 104, poz. 662) stawki te stosowane są na wniosek zgłaszającego w przypadku spełnienia warunków do ich zastosowania, przy czym może to nastąpić retrospektywnie jeśli umowa międzynarodowa tak stanowi. Zgodnie natomiast do art. 23 umowy, jak podkreślił pełnomocnik, dowody pochodzenia auta, a więc EUR i jego duplikat, jakie są przedkładane władzom celnym kraju importu po końcowej dacie ich ważności mogą być zaakceptowane, gdy nieprzedłużenie tych dokumentów przed ustaloną końcową datą ważności spowodowane jest wyjątkowymi okolicznościami. Zatem w ocenie pełnomocnika, obowiązujące Prawo celne wyraźnie stanowi, że jego przepisy stosuje się jedynie uzupełniająco do przepisów prawa wspólnotowego. Zastosowanie, więc znajdują rozwiązania z traktatu akcesyjnego Polski do Unii Europejskiej (art. 22) załącznika IV, Wspólnotowy kodeks Celny i rozporządzenie EWG nr 2913/92 (art. 235-242) z dnia 12 października 1992 r. oraz nr 2454 (art. 877-912) z dnia 12 lipca 1993 r. Pełnomocnik wskazał nadto procedury dotyczące zwrotu i umorzenia należności odnoszące się do długu celnego powstałego przed dniem przystąpienia nowego kraju do wspólnot, które odbywają się zgodnie z warunkami obowiązującymi w nowym państwie członkowskim. Podniósł także, iż warunkiem jest złożenie odpowiedniej dokumentacji oraz wniosku do Urzędu Celnego, do jakiego nastąpiła wpłata niesłusznie pobranej należności celnej, a termin wynosi 3 lata od dnia powiadomienia dłużnika o należnościach celnych.
Decyzją z dnia [....] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego we W. uznał zgłoszenie celne [...].z dnia [ ...] za prawidłowe i określił kwotę długu celnego w wysokości 13.412, 40 zł tj. w takiej wysokości jak wskazano w zgłoszeniu celnym [...] z [...] W uzasadnieniu decyzji, wskazał iż świadectwo EUR 1 nr [...] zostało wystawione jako duplikat świadectwa EUR 1 nr [ ...] z dnia [...] (zapis w rubryce 7 świadectwa EUR nr A 1678560). Zgodnie natomiast z art. 19 pkt. 4 Protokołu nr 4 duplikat obowiązuje od daty wystawienia świadectwa pierwotnego. Zatem w niniejszej sprawie od dnia 1 lipca 2003 r. przez cztery miesiące, czyli do dnia 1 grudnia 2003 r. Towar natomiast objęto procedurą dopuszczenia do obrotu w dniu 28 kwietnia 2004 r., a więc po końcowej dacie przedłożenia. Nadto wskazał, iż strona dokonując zgłoszenia nie zawnioskowała o zastosowanie obniżonej stawki celnej. Podniósł także, iż skoro dowód pochodzenia nie został przedłożony organom celnym w terminie ważności, jak również towar nim objęty został przedstawiony organowi celnemu po upływie terminu ważności dowodu pochodzenia ( w dniu 28 kwietnia 2004 r), to tym samym nie można uznać, iż wystąpiły wyjątkowe okoliczności o których mowa w pkt 2 art. 23 Protokołu nr 4 uprawniające do uznania przedmiotowego świadectwa jako podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej.
Od niniejszej decyzji strona skarżąca wniosła odwołanie. W uzasadnieniu odwołania zarzuciła naruszenie art. 13 kodeksu celnego, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r.w sprawie ustalenia taryfy celnej, załącznika do niego w formie postanowień wstępnych oraz protokołu nr 4 Układu Europejskiego. W ocenie skarżących dokument EUR 1 stracił ważność wskutek działania organów celnych – tzn. błędnej zmiany kodu, trybu odwoławczego, a następnie wskutek konieczności uzyskania przez stronę skarżącą WIT- między pierwszym a drugim zgłoszeniem celnym. Nadto wniosła o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka K W, który z jej ramienia załatwiał wszystkie formalności w urzędach, w tym w Urzędzie Celnym w związku ze sprowadzeniem auta.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej we W. postanowieniem nr [...] odmówił skarżącym przeprowadzenia tego dowodu.
Nadto decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia podstawy prawnej i w niniejszym zakresie orzekł, iż jest: ...w związku z Postanowieniami Wstępnymi do Taryfy Celnej ust. 5, ust. 6 części I A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. (załącznik do DZ.U. Nr 226 poz. 1885 z dnia 23 grudnia 2002 r). podczas gdy winno być: ...w związku z z Postanowieniami Wstępnymi do Taryfy Celnej ust. 5, ust. 6 części I A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (załącznik do Dz. U nr 219, poz. 1253 z dnia 23 grudnia 2003 r.), w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Strona skarżąca nie godząc się z tą decyzją wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art. 13 kodeksu celnego, rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia Taryfy celnej oraz Postanowień Wstępnych, a także Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, naruszenie art. 187, 188 Ordynacji Podatkowej oraz art. 262 Kodeksu Celnego poprzez odmówienie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka K. W.. Nadto wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, a tym samym o zwrot zapłaconej przez nich należności celnej w wysokości [...] zł, ewentualnie o uchylenie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż błędne zakwalifikowanie auta stanowiło podstawę odwołania, a zatem organ celny przyjmując, że strona skarżąca nie odwołała się oparł się na błędnym ustaleniu faktycznym. Nadto strona skarżąca podkreśliła, iż przy pierwszym zgłoszeniu uzyskała preferencyjną stawkę celną. Przyczyną natomiast upływu terminu ważności dokumentów, była niewątpliwie okoliczność, iż organy celne poprzez wydane decyzje zmusiły skarżących do wywiezienia samochodu poza granice kraju.
Strona skarżąca wskazała nadto, iż dokonując zgłoszenia w dniu 28 kwietnia 2004 r. przedłożyła duplikat świadectwa EUR 1, poinformowała o problemach
z kodem taryfy celnej, okazała WIT, aczkolwiek nie miała już wpływu na treść deklaracji, bowiem wypełniał ja celnik. Nadto strona skarżąca powołała się na wyjątkowe okoliczności, które to w jej ocenie miałyby przemawiać za uwzględnieniem duplikatu EUR 1 mimo utraty ważności oraz na art. 18 ust. 1 pkt b Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego.
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, miedzy innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie
w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydane przez organy celne.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwi sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą postępowanie administracyjne (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew odmiennemu zapatrywaniu strony skarżącej, Dyrektor Izby Celnej nie dopuścił się, bowiem zarzucanych mu naruszeń.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga okoliczność wskazana przez organy celne, iż strona skarżąca dwukrotnie dokonywała zgłoszenia celnego tożsamego towaru w postaci używanego samochodu ciężarowego [...]
Pierwotnie miało to miejsce w dniu 11 lipca 2003 r. w Urzędzie Celnym w O. Wówczas to do zgłoszenia celnego strona skarżąca przedłożyła świadectwo pochodzenia EUR 1 nr [...] z dnia [...] r. oraz zawnioskowała
o zastosowanie obniżonej stawki celnej. W związku z decyzją organu I instancji
z dnia 22 lipca 2003 r. uznającą ww. zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej kodu PCN towaru objętego zgłoszeniem, strona skarżąca złożyła odwołanie, w wyniku, którego to ww. decyzja została w konsekwencji utrzymana decyzją organu II instancji z dnia 10 października 2003 r.
Przedmiotową decyzję strona skarżąca wprawdzie zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, aczkolwiek wskutek działań również przez nią podjętych postępowanie w niniejszej sprawie zostało umorzone. Strona skarżąca wystąpiła, bowiem z wnioskiem o unieważnienie zgłoszenia celnego oraz o zgodę na powrotny wywóz towaru za granicę. W wyniku uwzględnienia niniejszego wniosku organ celny I instancji wydał w dniu 3 grudnia 2003 r. decyzję, w której stwierdził wygaśnięcie długu celnego, unieważniał zgłoszenie i uchylił swoją poprzednią decyzję z dnia 22 lipca 2003 r., nakazując wywóz towaru. Niniejsza decyzja stała się natomiast decyzją ostateczną, kończącą sprawę w/w zgłoszenia.
W konsekwencji natomiast powyższego Dyrektor Izby Celnej wystąpił z wnioskiem
o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Zatem bezzasadny jest zarzut podniesiony przez stronę, iż utrata ważności świadectwa EUR 1 nastąpiła wskutek błędnego postępowania organów celnych. Podkreślić, bowiem należy, iż już w momencie doręczenia stronie skarżącej decyzji
z dnia [...] a więc w dniu [...] r. mogła ona wystąpić o wydanie dokumentu WIT (Wiążącej Informacji Taryfowej) i najprawdopodobniej dokument ten uzyskać jeszcze w czasie ważności dokumentu EUR 1. Podczas gdy strona wprawdzie wystąpiła o WIT, aczkolwiek miało to miejsce dopiero w styczniu 2004 r.
Zatem choć słuszność strony w zakresie wyboru pozycji celnej dla zgłoszonego towaru została wprawdzie potwierdzona w/w dokumentem WIT, niewątpliwie miało to miejsce już po unieważnieniu przez organ zgłoszenia celnego tegoż towaru i po terminie dokonania powrotnego jego wywozu, a zatem nie mogło znaleźć zastosowania dla potrzeb w/w zgłoszenia.
Następnie w dniu 28 kwietnia 2004 r. strona skarżąca ponownie dokonała zgłoszenia celnego, którego przedmiotem był towar tożsamy z towarem objętym wcześniejszym zgłoszeniem z dnia 11 lipca 2003 r. Wówczas to strona również dysponowała świadectwem EUR 1 nr [...] z dnia 1 lipca 2003 r. oraz świadectwem EUR 1 nr [...] z dnia 27 kwietnia 2004 r. będącym duplikatem wcześniej wymienionego świadectwa.
Zaznaczenia jednak wymaga, iż zgodnie z treścią art. 12 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony (Dz. U z 1994 r. nr 11 poz. 38 ze zm.), jeżeli towary pochodzące wyeksportowane ze Wspólnoty lub Polski do innego kraju są przywożone ponownie, muszą być uznane za niepochodzące chyba, że możliwe jest wykazanie administracji celnej, że towary ponownie przewożone są tymi samymi towarami, które zostały wyeksportowane oraz nie podlegały one żadnym operacjom wykraczającym poza czynności konieczne dla utrzymania ich w dobrym stanie w kraju lub podczas transportu. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie ulega żadnej wątpliwości, iż towar w postaci używanego samochodu ciężarowego[...] – został przez stronę skarżącą ponownie wwieziony do Polski i wówczas to strona dokonując w dniu 28 kwietnia 2004 r. zgłoszenia celnego tegoż towaru bezspornie spowodowała wszczęcie postępowania celnego w nowej, odrębnej sprawie. Zatem skoro strona skarżąca chcąc, aby towar ten mógł odpowiednio zostać uznany za pochodzący oraz objęty preferencyjnym traktowaniem, winna do zgłoszenia z dnia 28 kwietnia 2004 r. dołączyć pozostające w terminie ważności świadectwo pochodzenia EUR 1 wystawione dla tego towaru w związku z jego pierwotnym przewozem do Polski oraz przedstawić dowody potwierdzające spełnienie warunków określonych
w art. 12 Protokołu nr 4. Strona skarżąca jednakże niniejszych warunków nie spełniła. Wprawdzie posiadała ona świadectwo EUR 1 wystawione w dniu [...] r. oraz jego duplikat, lecz duplikat ten, choć wystawiony w dniu [...] r. nie miał już w dniu dokonania ponownego zgłoszenia celnego tj. w dniu [...] r. przymiotu ważności. Stosowanie, bowiem do treści art. 19 i art. 23 Protokołu nr 4 duplikat świadectwa przewozowego EUR 1 musi mieć datę wystawienia oryginalnego świadectwa przewozowego EUR 1 i obowiązuje również od tej daty. Nadto dowód pochodzenia ważny jest przez 4 miesiące od daty wystawienia przez władze celne kraju eksportu i musi zostać przedłożony w tym czasie władzom celnym kraju importu. Zatem w niniejszej sprawie przedłożony przez stronę skarżącą duplikat świadectwa przewozowego EUR 1 stracił ważność z dniem [...] r.
Zatem nawet gdyby strona skarżąca przywołała w/w świadectwa w polu 44 zgłoszenia celnego z dnia 28 kwietnia 2004 r., czego nie uczyniła to nadal nie mogłyby one w jej konkretnej sytuacji stanowić podstawy do skorzystania z preferencji z uwagi na utratę przez nie ważności już z dniem 1 grudnia 2003 r., a więc bezspornie przed dniem 28 kwietnia 2004 r. tj. przed dniem dokonania przez stronę skarżąca drugiego zgłoszenia celnego. Nadto wskazać należy, iż organy celne nie mogą orzekać w konkretnej sprawie w oparciu o dowody zgromadzone w innej sprawie, tak jak miałoby to miejsce w sytuacji strony skarżącej.
Podkreślenia nadto wymaga okoliczność, iż alternatywnie strona skarżąca do zgłoszenia celnego z dnia 24 kwietnia 2004 r. mogła przecież przedłożyć nowe, ważne świadectwo pochodzenia wystawione przez władze celne kraju eksportu w związku z ponownym wwozem tegoż towaru z kraju eksportu do Polski. Strona skarżąca jednak w ogóle nie wystąpiła o takie świadectwo. Zatem przyjąć należy, iż organy celne słusznie uznały, że strona skarżąca do zgłoszenia celnego z dnia 24 kwietnia 2004 r. w rzeczywistości nie przedłożyła żadnego dowodu pochodzenia uprawniającego do zastosowania obniżonej stawki celnej.
Co więcej, stwierdzić należy, iż w przypadku niniejszego zgłoszenia strona nie wnioskowała o zastosowanie obniżonej czy też preferencyjnej stawki celnej.
Podczas gdy zgodnie z treścią art. 13 § 4, Kodeksu celnego z dnia 9 stycznia 1997 r. (Dz.U. nr 758, poz. 802 ze zm.) obniżone bądź preferencyjne stawki celne są stosowane wyłącznie na wniosek zgłaszającego.
Nadto z akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż do niniejszego zgłoszenia strona skarżąca nie dołączyła żadnych dokumentów, które uzasadniałyby przekonanie, iż chciałaby ona skorzystać ze stawek preferencyjnych (pole 44 zgłoszenia). Organy celne natomiast przyjmując zgłoszenie, nie mogą domniemywać zamiaru strony składającej zgłoszenie. Tym bardziej, iż w ramach prowadzonego postępowania celnego, w tym wszczętego na skutek złożenia zgłoszenia celnego, zarówno organy celne jak i stronę bezspornie obowiązuje zasada pisemności. Zatem wszelkie wnioski strony winny być wyrażone w zgłoszeniu celnym, bądź w towarzyszących mu dokumentach. Powyższe wynika wprost z dyspozycji art. 64 Kodeksu celnego z dnia 9 stycznia 1997 r. (Dz.U. nr 758, poz. 802 ze zm.) stanowiącej, iż zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno zostać dokonane przez zgłaszającego na właściwym formularzu, zgodnym ze wzorem przewidzianym do objęcia towaru określoną procedurą celną. Do niniejszego zgłoszenia winny zostać załączone dokumenty, których przedstawienie wymagane jest do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany.
Strona skarżąca, zatem z uwagi na brak odpowiednio - wniosku o zastosowanie stawki preferencyjnej oraz wpisów w konkretnych polach dokumentu SAD wskazującego na dołączenie do tegoż zgłoszenia dowodów preferencyjnego pochodzenia zgłoszonego towaru, nie spełniła warunków do uprawniających ją do skorzystania z przywileju zastosowania wobec zgłoszonego towaru stawki preferencyjnej.
Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia podniesionego przez stronę skarżącą zarzutu, iż w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie art. 23 ust. 2 Protokołu nr 4 zgodnie z którym dowody pochodzenia, które są przedkładane władzom celnym kraju importu po końcowej dacie przedłożenia, mogą być zaakceptowane w celu preferencyjnego traktowania wtedy, gdy nieprzedłużenie tych dokumentów przed ustaloną datą końcową jest spowodowane wyjątkowymi okolicznościami.
W przedmiotowej sprawie nie zaszły również zdaniem Sądu, jakieś szczególne okoliczności z powodu, których strona skarżąca nie mogła zgłosić towaru do objęcia go procedurą dopuszczenia do obrotu przed datą utraty ważności świadectwa przewozowego EUR 1 tj. przed datą 1 grudnia 2003 r., tym bardziej, iż decyzję dotyczącą pierwotnego zgłoszenia celnego towaru odebrała ona osobiście już w dniu 23 lipca 2003 r. A zatem strona skarżąca, która bezspornie zapoznała się z treścią decyzji w okresie ważności świadectwa potwierdzającego preferencyjne pochodzenie towaru, miała niewątpliwie możliwość ponownego skutecznego zgłoszenia celnego w okresie ważności tegoż świadectwa przewozowego.
W ocenie Sądu strona skarżąca niesłusznie również powołuje się na art. 18 ust. 1 (b) Protokołu nr 4, bowiem przepis ten dotyczy sytuacji, w której to towar został przewieziony do określonego kraju i dopiero przy wwiezieniu zgłaszający występuje o wydanie świadectwa przewozowego EUR 1 – z datą wsteczną. W niniejszej sprawie jednak strona skarżąca nie przedstawiła takiegoż dokumentu.
Nadto zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut strony skarżącej, iż nie miała ona wpływu na treść deklaracji, bowiem została ona wypełniona przez celnika. Wskazać, bowiem należy, iż przedmiotowa deklaracja została podpisana przez S. W., który składając swój podpis winien bezspornie zapoznać się z jej treścią. W sytuacji natomiast, w której nie zgadzałby się z treścią deklaracji, winien wnioskować o jej zmianę. Natomiast złożenie podpisu na deklaracji jest równoznaczne z potwierdzeniem prawdziwości danych w niej zawartych. Zgodnie, bowiem z treścią art. 64 § 2a Kodeksu celnego, złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez niego oświadczenia
o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów. Z treści natomiast deklaracji podpisanej przez S. W. wynika, wprost, iż pole 36 (Preferencje) oraz pole 44 (Dodatkowe informacje, załączone dokumenty, świadectwa i pozwolenia) nie zostało wypełnione, natomiast pole 47 (obliczanie opłat – stawka) nie zawiera wpisu "0" co odpowiadałoby obniżonej stawce celnej, natomiast zawiera wpis "35", który jednoznacznie odpowiada stawce celnej autonomicznej. Poza sporem pozostaje również, iż strona skarżąca nie kwestionowała niniejszej stawki i uregulowała należność celną.
Zważywszy na powyższe uregulowania, sposób wypełnienia przez stronę skarżącą deklaracji oraz na treść art. 187, 188 Ordynacji podatkowej stanowiących, iż żądanie strony przeprowadzenia dowodu organ celny ma obowiązek uwzględnić w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a więc dotyczące przedmiotu sprawy, mające znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy, które jednocześnie nie zostały stwierdzone dostatecznie innymi dowodami, Sąd
w pełni podzielił stanowisko organu celnego w zakresie odmowy przeprowadzenia dowodu przesłuchania osoby wskazanej przez stronę skarżącą. W ocenie Sądu okoliczności mające znaczenie w niniejszej sprawie tj. pozwalające na ustalenie czy zostały spełnione warunki konieczne dla skorzystania przez stronę skarżącą z preferencji celnych (obniżonej stawki celnej), a w konsekwencji z możliwości uzyskania zwrotu uiszczonych należności celnych w związku ze zgłoszeniem celnym z dnia 28 kwietnia 2004 r. zostały udowodnione w sposób jednoznaczny zebranymi w sprawie dokumentami i zawartymi w nich informacjami.
Z tych też względów - skoro zarzuty skargi okazały się chybione, a wnioski
w niej zawarte bezzasadne – skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło