III SA/Łd 268/07
WyrokWSA w Łodzi2007-11-08
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie lub odmowa zaliczenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat może nastąpić w formie decyzji administracyjnej, czy też stanowi jedynie element postępowania dowodowego w sprawie o przyznanie świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi
Ustawa o Służbie Więziennej nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej zaliczającej bądź odmawiającej zaliczenia funkcjonariuszowi okresów służby i pracy do stażu uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Ustalenie takiego stażu jest elementem postępowania wyjaśniającego w sprawie o przyznanie świadczenia pieniężnego i nie stanowi przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, które wprowadzało taką formę rozstrzygania, wykraczało poza delegację ustawową.Stan faktyczny
Skarżący G. L. kwestionował decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji ustalającą jego okres służby uprawniający do dodatku za wysługę lat na 9 lat, 4 miesiące i 25 dni. Organ odwoławczy uznał, że należy odliczyć okres urlopów bezpłatnych (5 lat, 1 miesiąc, 24 dni) od ogólnego stażu służby. Skarżący podnosił, że przepis art. 100 ustawy o Służbie Więziennej nie różnicuje sytuacji funkcjonariusza w zależności od korzystania z urlopu bezpłatnego, a rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, na które powołano się w decyzji, jest sprzeczne z ustawą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2007 roku sprawy ze skargi G. L. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia okresu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. z dnia [...], nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. na rzecz strony skarżącej – G. L. kwotę 257,00 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją personalną z dnia [...], nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 31 ust. 1 pkt 4 i art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz.U. z 2002r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 roku w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14, poz. 137) ustalił G. L. na dzień 1 stycznia 2007 roku okres służby uprawniający do dodatku za wysługę lat w wymiarze 9 lat, 4 miesiące i 25 dni.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż na dzień przyjęcia do służby więziennej tj. 1 lutego 1995 roku do wysługi lat G. L. zaliczono okres służby wojskowej w wymiarze 1 rok, 2 miesiące i 18 dni, a także pracę w uspołecznionych zakładach pracy w wymiarze 1 roku i 5 miesięcy. Ponadto ustalono, że w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 31 grudnia 2002 roku oraz od dnia 7 listopada 2005 roku do dnia 31 grudnia 2006 roku G. L. przebywał na urlopach bezpłatnych. Zatem od wysługi lat w Służbie Więziennej, wynoszącej na dzień 1 stycznia 2007 roku - 14 lat, 6 miesięcy i 19 dni należało odliczyć okres, w którym funkcjonariusz przebywał na urlopie bezpłatnym tj. 5 lat 1 miesiąc i 24 dni.
Od powyższej decyzji G. L. na podstawie art. 127 § 1 k.p.a. wniósł odwołanie, podnosząc, iż jest niezadowolony z treści wydanej decyzji, gdyż jest ona sprzeczna z zasadą poszanowania praw nabytych. Nadmienił, iż od dnia 1 stycznia 2003 roku pobierał dodatek za wysługę lat w wysokości 15%, a zatem zmniejszenie jego wymiaru uważa za nieuzasadnione.
Decyzją z dnia [...], znak; [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż na dzień przyjęcia do służby więziennej tj. 1 lutego 1995 roku do okresu wysługi lat zaliczono okres służby wojskowej w wymiarze 1 rok, 2 miesiące i 18 dni oraz pracę w uspołecznionych zakładach pracy w wymiarze 1 rok i 5 miesięcy, co stanowiło łącznie okres 2 lat, 7 miesięcy i 18 dni. W czasie pełnienia służby w Służbie Więziennej w związku z dwukrotnym wyborem G. L. do pełnienia urzędu Starosty Zgierskiego udzielono funkcjonariuszowi urlopu bezpłatnego w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 11 grudnia 2002 roku oraz od dnia 7 listopada 2005 roku do dnia 31 grudnia 2006 roku – stanowiących łączenie okres 5 lat, 1 miesiąca i 24 dni, które stosownie do treści § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 roku w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej należy odliczyć od ogólnej wysługi lat. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących pobierania od dnia 1 stycznia 2003 roku dodatku za wysługę lat w wysokości 15%, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wskazał, iż było to świadczenie nieprawidłowo naliczone, a wszczęte w tym zakresie postępowanie wyjaśniające pozwoli ustalić powstałe nieprawidłowości. W zaistniałej sytuacji nie może być zatem mowy o "poszanowaniu praw nabytych", co sugeruje skarżący, gdyż wypłacany za wysługę lat dodatek był wypłacany w wyższej, niż należna wysokości, powstałej w wyniku błędu.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący podniósł, iż podstawę materialnoprawną dla określenia wymiaru dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowi przepis art. 100 ustawy o Służbie Więziennej, który nie różnicuje sytuacji funkcjonariusza z uwagi na fakt, czy pozostaje on w czynnej służbie, czy też korzysta z udzielonego przez przełożonego urlopu bezpłatnego. Wydając zaskarżoną decyzję organ oparł się natomiast na treści § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 roku w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, a więc akcie prawnym rangi podustawowej, które wydane zostało na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 100 ustawy o Służbie Więziennej. Upoważnienie ustawowe nie zawierało jednak możliwości ograniczenia uprawnień do dodatku za wysługę lat dla funkcjonariuszy przebywających na urlopie bezpłatnym. Sprzeczność zatem § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia z art. 100 ustawy o Służbie Więziennej powoduje zdaniem skarżącego, że przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł także, iż po zakończeniu pierwszego urlopu bezpłatnego tj. dnia 1 stycznia 2003 roku nie została wydana decyzja o ustaleniu okresu służby uprawniającego do uzyskania dodatku za wysługę lat. Bezspornym natomiast jest fakt, że okresie od dnia 1 stycznia 2003 roku do dnia 7 listopada 2005 roku skarżący pobierał dodatek za wysługę lat w wysokości 15%, a okoliczność tą potwierdzał każdorazowo Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. składając podpis na liście płac. Zatem, nawet jeśli nie doszło do potwierdzenia powyższego faktu w drodze decyzji administracyjnej, to zasadność wypłaty dodatku potwierdzały zlecenia wypłat i podpisy widniejące na liście płac.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie, dodatkowo akcentując, że o prawach nabytych można mówić wyłącznie wówczas, gdy istniał przepis prawa materialnego kształtujący to prawo, a strona spełniała wszystkie przesłanki zawarte w tym przepisie. W rozpoznawanej sprawie skarżący nigdy nie uzyskał prawa do dodatku za wysługę lat w wysokości 15% zgodnie z przepisem prawa materialnego, gdyż wypłata tego uposażenia spowodowana była błędem pracownika administracyjnego. Podpis zaś figurujący na liście płac, na podstawie której dokonywano wypłaty uposażenia dla wszystkich funkcjonariuszy nie stanowi decyzji administracyjnej ustalającej prawo do uposażenia i jego dodatków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, niż te, które zostały w niej zawarte.
Zgodnie z dyspozycją art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./).
Z treści art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc jednak związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także tych wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiło podstawę do ich uchylenia.
Zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz.U. z 2002r., Nr 207, poz. 1761 ze zm. funkcjonariusze otrzymują następujące dodatki o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego:
1) dodatek za wysługę lat w wysokości:
a) 5% uposażenia zasadniczego - po 2 latach służby,
b) 10% uposażenia zasadniczego - po 5 latach służby,
c) 15% uposażenia zasadniczego - po 10 latach służby,
d) 20% uposażenia zasadniczego - po 15 latach służby,
e) 25% uposażenia zasadniczego - po 20 latach służby;
2) dodatek za stopień;
3) dodatek służbowy;
Z ust. 2 tego przepisu wynika, że przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy.
Jako podstawę zaskarżonej decyzji organy powołały art. 100 ust.1 pkt 4 cyt. ustawy , który został skreślony w roku 2001.
Natomiast powołane w zaskarżonej decyzji Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 roku w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14, poz. 137) wydane zostało na podstawie delegacji wynikającej z art. 100 ust. 3 tej ustawy.
Zgodnie z tym przepisem Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, tryb i warunki przyznawania dodatków o charakterze stałym, o których mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności wysokość tych dodatków, sposób ich obliczania, a w przypadku dodatku służbowego - także warunki jego obniżania.
Z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia wynika, iż przy ustalaniu dodatku za wysługę lat nie uwzględnia się okresów służby lub zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej, za które nie przysługiwało uposażenie zasadnicze albo wynagrodzenie, z wyjątkiem okresu korzystania z urlopu udzielonego w celu sprawowania opieki na małoletnim dzieckiem, przewidzianego w Kodeksie pracy.
W myśl natomiast § 2 ust. 2 rozporządzenia, zaliczenie okresów służby lub zatrudnienia do okresu służby w Służbie Więziennej, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat, dokonuje się w drodze decyzji administracyjnej, na dzień przyjęcia do służby funkcjonariusza......,
Cytowany wyżej § 2 ust. 2 rozporządzenia ( choć nie powołany w zaskarżonej decyzji ) stanowił podstawę do wydania dla organu określonego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej.
Uprawnienie skarżącego do otrzymania dodatku za wysługę lat wynika, jak wyżej wskazano z treści art. 100 ust. 2 ustawy .
Badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia rozważyć zatem przede wszystkim należy, czy nie doszło do przekroczenia delegacji ustawowej, a konkretnie w tej sytuacji, czy akt rangi podustawowej może kreować "nowe" kategorie spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnych. Istota niniejszej sprawy sprowadza się więc do ustalenia, czy zaliczenie bądź odmowa zaliczenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej, okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat na podstawie art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 z późn. zm.) i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 roku w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 14, poz. 137), następuje w formie decyzji administracyjnej.
Ustalenie, że dane rozstrzygnięcie (np. przyznanie, zaliczenie bądź odmowa) następuje w formie decyzji administracyjnej, wymaga uprzedniego wykazania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, iż mamy do czynienia ze sprawą administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Istota decyzji administracyjnej została określona w art. 104 k.p.a zgodnie z którym organ administracji publicznej, co do zasady, załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Dla stwierdzenia, iż dana sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej załatwianej w formie decyzji administracyjnej, konieczne jest zatem występowanie takich niezbędnych elementów, jak: podstawa prawna (materialna i formalna) wydania ewentualnej decyzji, organ administracji publicznej właściwy do wydania tego aktu oraz podmiot, którego sfera praw i obowiązków będzie kształtowana omawianym aktem indywidualnym.
W świetle przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz.U. z 2002r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.)., brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej zaliczającej bądź odmawiającej zaliczenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat.
Przedstawiony w tej ustawie system środków prawnych wyklucza zastosowanie w omawianym zakresie formy decyzji administracyjnej. A zatem ustalenie stażu służbowego funkcjonariusza, na potrzeby zarówno nagrody jubileuszowej, jak i dodatku za wysługę lat, jest po prostu istotnym elementem postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie o przyznanie określonego świadczenia pieniężnego i nie stanowi w związku z tym przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej.
Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 28 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, stosunek służbowy funkcjonariusza powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolności zgłoszenia się do służby. Początek służby liczy się od dnia określonego w decyzji o mianowaniu funkcjonariusza na stanowisko służbowe (art. 28 ust. 2 powołanej ustawy). Mianowanie może nastąpić po odbyciu zasadniczej służby wojskowej albo po przeniesieniu do rezerwy (art. 28 ust. 3 ustawy). W myśl natomiast art. 28 ust. 5, ustawy decyzja o mianowaniu funkcjonariusza na stanowisko służbowe powinna w szczególności określać:
1) stanowisko i miejsce pełnienia służby,
2) termin rozpoczęcia służby,
3) uposażenie.
Pomimo, że przepis powyższy nie upoważnia właściwego organu do wydawania decyzji zaliczającej bądź odmawiającej zaliczenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej okresów służby i pracy, podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę to jednak Dyrektor Aresztu Śledczego w Łodzi w zaskarżonej decyzji zawarł takie rozstrzygnięcie.
Analiza treści cytowanego § 2 ust. 2 rozporządzenia , stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż jego treść została w całości przeniesiona z treści zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 1996 roku w sprawie zasad i trybu zaliczania okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Służby Więziennej (niepublikowane), którego wadliwość i przekroczenie delegacji ustawowej dostrzegł już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 października 2004 roku, sygn. akt II SA 1920/03 wskazując jednoznacznie, że zaliczenie bądź niezaliczenie okresu pracy (służby) stanowić powinno jedynie przedmiot postępowania dowodowego prowadzonego dla potrzeb ustalenia dodatku za wysługę lat lub prawa do nagrody jubileuszowej. Kwestia zaś ewentualnego zaliczenia bądź odmowy zaliczenia przedmiotowego okresu pracy powinna stanowić jedynie przedmiot uzasadnienia decyzji.
Zgodzić się zatem należy z poglądem wyrażonym w cytowanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2004 roku, iż intencją ustawodawcy było przekazanie organowi uprawnień wykonawczych w takim zakresie, w jakim jest to konieczne do wydania decyzji o charakterze konstytutywnym, a takimi niewątpliwie są decyzje wypowiadające się co do uposażenia zasadniczego bądź nagrody jubileuszowej. Wykreowanie natomiast w akcie podustawowym "nowej" kategorii spraw administracyjnych, podlegających w istocie rozpoznaniu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ze skargą do sądu administracyjnego włącznie, wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego. Uregulowanie bowiem formy prawnej rozpoznawania określonej kategorii spraw z zakresu administracji publicznej – należy – jak wskazano - do materii ustawowej, a przyjęcie przez organ, że zaliczenie bądź odmowa zaliczenia okresu służby wymaga formy decyzji administracyjnej, nie odpowiada regulacjom pragmatycznym, jak i zasadom systemowym (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 24 września 2001 roku, sygn. OPS 8/01; ONSA 2002r., Nr 1, poz. 9).
W kwestii relacji pomiędzy ustawą a aktem wykonawczym wielokrotnie wypowiadał się w swoich orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 26 października 1999 roku, sygn. akt K. 12/99 (OTK 1999, nr6, poz. 120) podkreślił, że wymagania, jakim muszą obecnie odpowiadać rozporządzenia, wynikają z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, który dopuszcza wydawanie rozporządzeń tylko na podstawie "szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania". Upoważnienie musi mieć charakter szczegółowy pod względem podmiotowym (musi "określać organ właściwy do wydania rozporządzenia"), przedmiotowym (musi określać "zakres spraw przekazanych do uregulowania") oraz treściowym (musi określać "wytyczne dotyczące treści aktu"). Zwłaszcza ten ostatni element, a mianowicie obowiązek określenia owych "wytycznych", stanowi nowość w naszym systemie prawnym, ponieważ przepisy poprzednie (art. 56 ust. 2 Ustawy Konstytucyjnej z 1992 roku, gdy chodzi o rozporządzenia ministrów) nie formułowały expressis verbis takiego wymagania.
Ponadto w wyroku z dnia 25 maja 1998 roku, sygn. U. 19/97 Trybunał zauważył, że po wejściu w życie Konstytucji z 1997 roku w porządku prawnym proklamującym zasadę podziału władz, opartym na prymacie ustawy jako podstawowego źródła prawa wewnętrznego, parlament nie może w dowolnym zakresie "cedować" funkcji prawodawczych na organy władzy wykonawczej (...). Nie jest bowiem dopuszczalne, by prawodawczym decyzjom organu władzy wykonawczej pozostawiać kształtowanie zasadniczych elementów regulacji prawnej (...)" (OTK 1998, nr 4, s. 262-263; por. także wyrok z dnia 14 marca 1998 roku, sygn. K. 40/97 - OTK 1998, nr 2, s. 72, w którym uznano niekonstytucyjność "upoważnienia blankietowego").
Wypływa z tego wniosek, że - po pierwsze - nie można dokonywać wykładni rozszerzającej przepisów zawierających upoważnienia ustawowe oraz - po drugie - że materia, która w świetle ustawy należy do niej samej, nie może być przekazywana organom wykonawczym.
Reasumując powyższe rozważania zgodzić się zatem należy z poglądem wyrażonym uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2006 roku, sygn. II GPS 1/06, publ. ONSA 2006r., Nr 4, poz. 95), iż rozporządzenie wykonawcze powinno być zgodne z ustawą zarówno pod względem merytorycznym, jak i instrumentalnym. Nie może więc regulować spraw odmiennie niż ustawa nie tylko w odniesieniu do kwestii materialnoprawnych, ale również proceduralnych. Jeżeli zatem ustawa nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej zaliczającej bądź odmawiającej zaliczenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat, to przepis wykonawczy regulujący szczególny tryb postępowania w sprawach przyznawania funkcjonariuszowi Służby Więziennej dodatków o charakterze stałym nie może tego czynić w sposób niespójny z treścią zawartą w ustawie.
Niewątpliwym zatem jest, że organ wykonawczy wkroczył w materię, która należy do samego ustawodawcy. Za tym stanowiskiem przemawia także pogląd wyrażony w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 maja 1986 roku, sygn. akt U. 1/86 (OTK 1986, nr 1, poz. 2); w którym Trybunał Konstytucyjny wyszedł z założenia, podzielanego powszechnie przez naukę prawa konstytucyjnego i prawa administracyjnego, że rozporządzenie nie może wkraczać w sferę materii prawnych regulowanych innymi ustawami lub na ich podstawie, nie może też treści w nich zawartych powtarzać, przekształcać, modyfikować czy syntetyzować (por. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 22 kwietnia 1987 roku, sygn. akt K. 1/87, OTK 1987, nr 1, poz. 3; podobnie w orzeczeniach z dnia 28 maja 1986 roku, sygn. akt U. 1/86 i z dnia 5 listopada 1986 roku, sygn. akt U. 5/86).
W odniesieniu do innych służb mundurowych podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24 września 2001 roku, sygn. akt OPS 8/01 publ. ONSA z 2002r. z. 1, poz. 9).
Odmowa zastosowania przez sąd administracyjny w sprawie aktu wykonawczego, ze względu na jego niezgodność z ustawą skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, a nie stwierdzeniem jej nieważności, gdyż po pierwsze, fakt ten nie może pociągać za sobą skutków dalej idących niż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu podustawowego i po drugie, trudno w takiej sytuacji zarzucić organowi, że wydał decyzję bez podstawy prawnej, skoro przepis obowiązywał w dacie wydania decyzji. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2004, str. 212).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o treść art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono zaś stosownie do treści art. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
AŁ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło