I SA/Łd 1676/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss Sędziowie Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędzia NSA Paweł Janicki Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie łącznego opodatkowania małżonków oddala skargę. Wnioskiem z dnia 3 marca 2006 roku J.S. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawie dotyczącej łącznego opodatkowania dochodów małżonków w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że skarżący pozostający od wielu lat w związku małżeńskim, w listopadzie 2005 roku zawarł z żoną majątkową umowę małżeńską o ustanowienie rozdzielności majątkowej. W miesiącu grudniu 2005 r. małżonkowie zdecydowali o przywróceniu ustawowej wspólności majątkowej. Przedstawione przez podatnika wątpliwości dotyczyły możliwości skorzystania przez małżonków ze wspólnego rozliczenia uzyskanych w 2005 roku dochodów. W ocenie wnioskodawcy, fakt nieistnienia pomiędzy małżonkami przez cały rok podatkowy wspólności majątkowej nie może przesądzać o utracie uprawnienia przewidzianego w przepisie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-W nie podzielił stanowiska podatnika. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że przywilej wspólnego opodatkowania dochodów małżonków zostaje wyłączony w sytuacji istnienia pomiędzy nimi, w jakimkolwiek okresie roku podatkowego, rozdzielności majątkowej. W zażaleniu na to postanowienie podatnik zarzucił organowi podatkowemu błędną wykładnię art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ podatkowy na skutek rozpoznania złożonego środka zaskarżenia, decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił zmiany wydanego w sprawie postanowienia. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania podatnika od powyższej decyzji, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] odmawiającą zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W z dnia [...] w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej łącznego opodatkowania dochodów małżonków podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) formułuje następujące warunki wspólnego opodatkowania dochodów małżonków: - podleganie nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, - istnienie wspólności majątkowej i pozostawanie w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, którego dotyczy rozliczenie, - nieosiągalnie przez któregokolwiek z małżonków dochodów (przychodów) opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasad określonych w ustawie. W ocenie organu przywilej wspólnego opodatkowania małżonków zostaje zatem wyłączony w razie istnienia pomiędzy nimi w jakimkolwiek okresie roku podatkowego rozdzielności majątkowej. W rozpoznawanej sprawie podatnik pozostawał w związku małżeńskim przez cały 2005 rok. Jednakże fakt, iż od miesiąca listopada do grudnia tego roku stosunki majątkowe małżonków poddane zostały reżimowi rozdzielności majątkowej, przesądza o braku możliwości skorzystania z łącznego opodatkowania dochodów uzyskanych przez podatników w 2005 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję, podatnik zarzucił organom podatkowym błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów art. 120, art. 121, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając kontrolę, Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie, niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że organy podatkowe nie dopuściły się uchybień, które czyniłyby skargę usprawiedliwioną. W rozpatrywanej sprawie istota sporu zainicjowanego wniesioną skargą sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zawarta w postanowieniu i podtrzymana w zaskarżonej decyzji interpretacja znajduje oparcie w przepisach prawa. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być jednak, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym, z zastrzeżeniem art. 6a, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów (...); w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie. Zawarta w powyższym przepisie konstrukcja łącznego dochodu małżonków oparta jest zatem na założeniu, że podmiotem podatkowym są małżonkowie, a więc opodatkowaniu powinien podlegać łączny dochód osiągnięty przez nich w roku podatkowym. Podkreślić przy tym należy, że uregulowanie zawarte w omawianym przepisie jest odstępstwem od zasady przyjętej w art. 6 ust. 1 tej ustawy, przyjmującej regułę odrębnego opodatkowania małżonków od osiągniętych przez nich dochodów. Łączne zaś opodatkowanie małżonków od sumy ich dochodów może mieć miejsce jedynie po spełnieniu przez małżonków następujących warunków: podleganiu przez obydwojga małżonków nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, istnieniu między małżonkami wspólności majątkowej, złożeniu przez małżonków wspólnego zeznania rocznego o osiąganych przez nich dochodach wraz z wnioskiem o wspólne opodatkowanie. Z brzmieniu powyższego przepisu wynika przy tym, że warunek pozostawania przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim dotyczy nie małżonków jako takich, lecz małżonków spełniających określone warunki, m.in. istnienia między nimi wspólności majątkowej (oraz podlegania przez nich nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu). Skoro zatem warunek pozostawania przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim dotyczy małżonków o określonych cechach, brak jakiejkolwiek z nich przez choćby krótki okres roku podatkowego wyklucza możliwość skorzystania przez nich z przywileju wspólnego rozliczenia, stanowiącego wyjątek od reguły określonej w art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W rozpoznawanej sprawie skarżący w listopadzie 2005 roku zawarł z żoną majątkową umowę małżeńską o ustanowienie rozdzielności majątkowej, a w miesiącu grudniu 2005 r. małżonkowie zdecydowali o przywróceniu ustawowej wspólności majątkowej. Małżonkowie nie pozostawali zatem we wspólności majątkowej przez okres około jednego miesiąca, co w konsekwencji wyklucza możliwość ich wspólnego rozliczenia z tytułu podatku dochodowego za rok 2005. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uznając, że organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił. (MSi)