I OSK 141/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-01-20
Skład orzekający: Anna Łukaszewska – Macioch, Barbara Adamiak, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działka budowlana zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, która stanowi część gospodarstwa rolnego, może być zakwalifikowana jako teren mieszkaniowy, a nie jako grunt rolny zabudowany?Ratio decidendi
Działka budowlana zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, która została wydzielona pod budownictwo jednorodzinne i nabyta jako działka budowlana, powinna być zakwalifikowana jako teren mieszkaniowy, nawet jeśli właściciel posiada inne grunty rolne. Kluczowe jest przeznaczenie działki wynikające z planów zagospodarowania przestrzennego i aktu nabycia, a nie jedynie fakt posiadania gospodarstwa rolnego. Budynek gospodarczy na takiej działce nie może być uznany za służący wyłącznie produkcji rolniczej, jeśli nie jest częścią siedliska rolniczego zlokalizowanego na tej działce.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaliczenia działki J. D. jako użytku "B" – tereny mieszkaniowe, zamiast dotychczasowego zapisu "B-R IV a" – grunty rolne zabudowane. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i kilkukrotnym uchylaniu decyzji przez sądy, ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 153 P.p.s.a. oraz przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych i ewidencji gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) Sędzia NSA : Barbara Adamiak Sędzia WSA del. Marian Wolanin Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 594/07 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia działki jako użytek - tereny mieszkaniowe oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 listopada 2007r. sygn. akt II SAB/Bk 594/07 oddalił skargę J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku z dnia [...] maja 2007 r., nr [...]w przedmiocie zaliczenia działki jako użytek - tereny mieszkaniowe.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną:
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Monieckiego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] orzekającą o zaliczeniu działki nr [...] o pow. 0,0514 ha położonej w K., zapisanej w rejestrze gruntów pod poz. [...], stanowiącej własność J. D. jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe. W uzasadnieniu organ wskazał, że Starosta Moniecki pismem z dnia 29 września 2004 r. nr [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zapisów w ewidencji gruntów miasta K. dotyczących działki nr [...] i decyzja z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] odmówił zmiany dotychczasowego użytku B (tereny mieszkaniowe) na nowy klasoużytek (grunty rolne zabudowane) w działce nr [...] położonej w K. przy ul. [...] stanowiącej własność J. D. Decyzję tę, na skutek odwołania J. D., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku uchylił decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Starosta Moniecki orzekł o dokonaniu zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta Knyszyn polegającej na przywróceniu zapisu "B-R IV a" – grunty rolne zabudowane, zamiast dotychczasowego zapisu "B" – tereny mieszkaniowe.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku, po rozpoznaniu odwołania J. D., decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów polegającą na wpisaniu w miejsce klasoużytku "B-R IV a" użytku gruntowego "B".
Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 580/05. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 139 kpa wyrażającego podstawową gwarancję procesową strony - zakaz reformationis in peius. W ocenie Sądu, zmiana przez organ odwoławczy klasoużytku gruntu prowadząca do zmiany sposobu opodatkowania tego gruntu podatkiem od nieruchomości w miejsce podatku rolnego, stanowiła pogorszenie sytuacji odwołującego się.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku wydał w dniu [...] kwietnia 2006 r. decyzję kasacyjną (nr [...]) wskazując w uzasadnieniu, że organ I instancji nie wykazał należytej dbałości i staranności o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak też nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie, niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego, umożliwiającego prawidłowy zapis w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach organu I instancji brak jest ustalenia przynależności zlokalizowanego na działce nr [...] budynku gospodarczego, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Starosta Moniecki decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] zaliczył działkę nr [...] jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. D.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Monieckiego. W uzasadnieniu organ wskazał, że działka nr [...] została wydzielona w trybie przepisów ustawy z dnia 10 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192). Obszar o powierzchni 7,13 ha obejmujący przedmiotową działkę, zarządzeniem nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] września 1978 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane w mieście K. przy ul. [...] i ul. [...] został podzielony na normatywne działki budowlane oraz nowopowstałe ulice i przeznaczony pod realizację indywidualnego budownictwa jednorodzinnego. Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] stycznia 1980 r. nr [...] za grunty położone w obrębie miasta Knyszyn oznaczone numerami działek od 1800 do 1894 zostały ustalone należności i stała opłata roczna z tytułu nabycia tych gruntów na cele nierolnicze. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz. U. Nr 27, poz. 249) i § 6 pkt 1 i 3, § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 1977 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ochronie gatunków rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz. U. nr 33, poz. 145). Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] czerwca 1981 r. nr [...] została zatwierdzona aktualizacja klasyfikacji gleboznawczej gruntów miasta Knyszyna wykonana zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. (Dz. U. Nr 19, poz. 98).
W pkt 2 tej decyzji orzeczono o przeprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów obrębu Knyszyna zmian powstałych w wyniku aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W wyniku powyższego przedmiotowa działka została wykazana w operacie ewidencyjnym jako R-IVa (grunt orny klasy IVa).
Na mocy aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 12 listopada 1985 r. J. D.nabył prawo użytkowania wieczystego na 99 lat, tj. do dnia 12 listopada 2084 r., działki budowlanej oznaczonej numerem geodezyjnym [...]. Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] marca 1986 r. nr [...] na przedmiotową działkę zostało udzielone pozwolenie na budowę obejmujące budynek mieszkalny typowy WB-3251, gospodarczy z ogrodzeniem według projektu indywidualnego. Przedmiotowa działka położona jest na typowym osiedlu domków jednorodzinnych i jest aktualnie zabudowana domem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczym.
W oparciu o powyższe ustalenia organ II instancji przyjął, że w odniesieniu do działki nr [...] nastąpiło wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej w rozumieniu art. 4 pkt 11 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 121, poz. 1266 ze zm.). Fakt ten powinien być ujawniony w ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie stosownej zmiany w operacie ewidencyjnym, w celu dostosowania zapisu w ewidencji do systematyki użytków gruntowych wykazanych w § 67 i 68 oraz w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454).
W ocenie organu, znajdujący się na przedmiotowej działce budynek gospodarczy należy zaklasyfikować zgodnie z dyspozycją § 65 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia do rodzaju 10 – inne budynki niemieszkalne, a nie do rodzaju 9 – budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. W świetle powyższego organ uznał, że przedmiotowa działka winna być wykazana w operacie ewidencji gruntów w grupie 3 – grunty zabudowane i zurbanizowane jako tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B", a nie w grupie użytki rolne jako grunty rolne zabudowane oznaczone symbolem "B-RIVa".
Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 641/06. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślono przede wszystkim, że organ w uzasadnieniu swego stanowiska powołał się na dwie decyzje odmiennie uznające działkę nr [...] za wyłączoną z produkcji rolnej (decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] stycznia 1980 r.) i za niewyłączoną z takiej produkcji (decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] czerwca 1981 r.). Sąd wskazał, że między powołanymi decyzjami nie ma zgodności merytorycznej, przyczyna zaś tej niezgodności nie została przez organ odwoławczy wyjaśniona. Organ nie wskazał również na późniejsze zmiany klasyfikacji gruntów, wprowadzone aktualizacją z [...] czerwca 1981 r., stąd nie można twierdzić, że sporna działka stanowi użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe. Ponadto Sąd wskazał, że nie w pełni wyjaśniona została kwestia prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Wyjaśnienie tej okoliczności wraz z ustaleniem położenia tego gospodarstwa i jego rozmiarów, mogło natomiast w istotny sposób rzutować nie tylko na zakwalifikowanie budynku gospodarczego, ale i całej działki.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku rozpoznając ponownie odwołanie J. D. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Monieckiego z dnia [...] czerwca 2006 r. orzekającą o zaliczeniu działki nr [...], stanowiącej własność J. D. jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy omawiając decyzje Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z [...] stycznia 1980 r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 1981 r. nr [...], co do których Sąd wskazał, że brak jest między nimi zgodności merytorycznej, szczegółowo przytoczył przepisy obowiązujące w czasie ich wydawania i stanowiące podstawę prawną tych decyzji. Organ stwierdził, że przepisy dotyczące ewidencji gruntów, przepisy o ochronie gruntów i leśnych oraz przepisy dotyczące gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie posiadały wzajemnej zgodności merytorycznej w zakresie zakwalifikowania gruntów do odpowiedniej grupy użytków gruntowych, a w dalszej konsekwencji rozstrzygnięcia, czy dany grunt podlegał czy też nie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zdaniem organu, w sytuacji gdy przepisy te były ze sobą wzajemnie niespójne, były organ administracji państwowej tj. Naczelnik Miasta i Gminy w Knyszynie, zgodnie z dyspozycją § 22 ust. 3 zasad stanowiących załącznik do zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów ustalił zasięg gruntów podlegających klasyfikacji w granicach miasta i decyzją z dnia [...] czerwca 1981 r. nr [...] zatwierdził aktualizację klasyfikacji gleboznawczej gruntów miasta Knyszyna obejmującą także działkę nr [...] oraz orzekł o przeprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów obrębu Knyszyna zmian powstałych w jej wyniku.
Odnośnie kwestii prowadzenia przez J. D. gospodarstwa rolnego organ ustalił, że mocą aktu notarialnego Rep A nr [...] z dnia 28 maja 1993 r. umową darowizny od swoich rodziców J. D. nabył własność gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodziły działki nr [...],[...],[...],[...] położone w obrębie wsi C. w Gminie Knyszyn o łącznej powierzchni 9,56 ha oraz działkę nr [...] o powierzchni 2,6569 ha położoną w K. Organ wskazał, że obecnie jest on w dalszym ciągu właścicielem tych działek i prowadzi gospodarstwo rolne. Zdaniem organu, jednak działka nr [...] nie jest gruntem rolnym zabudowanym z dwóch względów: praca J. D. na gospodarstwie rolnym jest jego zajęciem dodatkowym, bowiem jest on zatrudniony na pełny etat w Starostwie Powiatowym w Mońkach, a ponadto – jak wynika z aktu notarialnego i wypisu z rejestru gruntów, to na działce nr [...] o pow. 0,19 ha położonej w C. znajduje się tzw. siedlisko rolnicze zabudowane murowanym domem, oborą, dwiema drewnianymi stodołami, murowanym chlewem, garażem i szopą. W dalszym ciągu organ wskazał na szereg okoliczności przemawiających za stwierdzeniem, że przedmiotowe działki stanowią "teren mieszkaniowy" zgodnie z definicją zawartą w ust. 3 pkt 1 ww. zarządzenia. Organ II instancji podkreślił także, że zapisy dokonywane w operacie ewidencji gruntów i budynków są czynnościami materialno-technicznymi, w wyniku których wykazuje się informacje objęte art. 20-26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), w tym rodzaj użytków gruntowych i ich klas gleboznawczych (art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy).
W ocenie organu odwoławczego, po nabyciu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki nie zaistniały okoliczności przekształcające ją faktycznie w nieruchomość rolną. Zmiana charakteru (funkcji) tej działki może nastąpić w czasie aktualizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź też w przypadku dokonania przez zainteresowanego zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (chodzi o budynek gospodarczy) w procedurach przewidzianych w art. 71 i dalszych ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118). Na tej podstawie, jak też w związku z tym, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie służy wyłącznie produkcji rolniczej, przedmiotowa działka nie ma zdaniem organu, charakteru gruntu rolnego. Jak bowiem wynika z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie klasyfikacji środków trwałych (Dz. U. Nr 112, poz. 1317) o zaliczeniu budynku (lokalu) do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym konstrukcja i wyposażenie, a nie sposób użytkowania, który w praktyce bywa czasem niezgodny z przeznaczeniem. W związku z powyższym, ponieważ obowiązujący w dacie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego ustalał na tym obszarze teren zabudowy jednorodzinnej, a nie zabudowy zagrodowej, a także później obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego przewidywały ten sam rodzaj zabudowy, aktualnie budynek ten nie może zostać zakwalifikowany do rodzaju: 108 Budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, nawet biorąc pod uwagę okoliczność, że zainteresowany stał się w roku 1993 właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 12,2196 ha, mającego jednakże budynki gospodarcze służące do produkcji rolnej zlokalizowane na działce nr [...] położonej w obrębie wsi C.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego J. D. podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, 7, 8, 10, 77, 79, 80 i 107 § 3 kpa oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oraz naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 46 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając podniesione zarzuty wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie stwarza podstaw do uznania, że istotnie w oparciu o decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] stycznia 1980 r. nr [...] mogło dojść do wyłączenia działki nr [...] z produkcji rolniczej. Skarżący podniósł także, iż przedmiotową nieruchomość otrzymał od Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 12 listopada 1985 r. rep. A nr [...] jako grunt rolny. W tym czasie nie otrzymał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia wskazującego na obowiązek uiszczenia należności z tytułu nabycia gruntów rolnych bądź też stałej opłaty z tytułu ich użytkowania. Zdaniem skarżącego, uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się jedynie do przytoczenia "historii działki", nie wyjaśniając zasadniczej kwestii polegającej na zmianie pierwotnego zapisu w ewidencji w zakresie klasoużytku działki RIVa. Skarżący podkreślił również, że organ odwoławczy naruszając podstawowe zasady postępowania dokonał samodzielnej oceny prawnej sprawy, pomimo związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 641/06, naruszając tym samym dyspozycję art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku ponownie przeprowadzając postępowanie zainicjowane odwołaniem J. D. i wydając w dniu [...] maja 2007 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Monieckiego z dnia [...] czerwca 2006 r. orzekającą o zaliczeniu działki nr [...] jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe, związany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 641/06. Ustalenia prawne i wskazania dokonane w tym wyroku wiążą również Sąd orzekający w sprawie.
Jak wskazał Sąd, w uzasadnieniu wyroku z 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 641/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wobec tego, iż w obrocie prawnym istnieją dwie decyzje odmiennie uznające działkę nr [...] za wyłączoną z produkcji rolnej (decyzja z dnia [...] stycznia 1980r.) i za nie wyłączoną z takiej produkcji (decyzja z dnia [...] czerwca 1981r.) organ obowiązany był jednoznacznie ustalić, czy sporna działka stanowi użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe i ewentualnie, na jakiej podstawie za taką może być uznana. Sąd stwierdził również, że nie w pełni została wyjaśniona kwestia prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego, co może rzutować na zakwalifikowanie przedmiotowej działki oraz wskazał, w jakim kierunku powinno zmierzać postępowanie wyjaśniające.
W ocenie Sądu rozpoznającego skargę J. D., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku szczegółowo wyjaśnił okoliczności wydania obu wyżej wskazanych decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie, na tle uregulowań prawnych stanowiących podstawy ich wydania. Wynikają z tego w sposób nie budzący wątpliwości przyczyny wydania dwóch merytorycznie odmiennych decyzji w zakresie spornej działki. Nadto organ dokładnie ustalił kwestie prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego i mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny wskazał na szereg okoliczności przemawiających za tym, że działka nr [...] powinna zostać uznana za użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe.
Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu I instancji, w pełni zasługują na aprobatę. Wynika z nich, że przedmiotowa działka została wydzielona pod budownictwo jednorodzinne na podstawie przepisów ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach jako działka budowlana (art. 11 ust. 1), a nie jako działka budowlana przeznaczona pod budownictwo zagrodowe (art. 11 ust. 2). Ponadto, jak zauważył Sąd, nieruchomości wymienione w § 1 zarządzenia nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] września 1978 r., z których w wyniku podziału terenu budowlanego została wyodrębniona m.in. działka nr [...], wywłaszczone zostały w trybie art. 5 ust. 2 powołanej ustawy. Nieruchomości te zostały przejęte na własność Państwa z mocy prawa, a w zamian za przejęte nieruchomości dotychczasowi właściciele otrzymywali odszkodowanie. W związku z powyższym Urząd Miasta i Gminy w Knyszynie jako nowy właściciel, między innymi nowo wydzielonej działki nr [...], stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów zobowiązany był do uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa należności z tytułu nabycia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze lub nieleśne oraz stałą opłatę roczną z tytułu ich użytkowania. Dlatego też decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] stycznia 1980 r. nr [...] ustalone zostały należności i stała opłata roczna z tytułu nabycia gruntów na cele nierolnicze. Pomimo więc faktu, że w obrocie prawnym funkcjonowała później decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] czerwca 1981 r. nr [...] uznająca sporną działkę za użytek rolny, to na mocy aktu notarialnego Rep A nr [...] z dnia 12 listopada 1985 r. J. D. nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki określonej jako budowlana, na okres 99 lat. Sąd nie przyjął za wiarygodne twierdzenie skarżącego, że w ww. akcie notarialnym działka ta określona została jako grunt rolny, skoro z treści aktu wyraźnie wynika, że ustanowiono użytkowanie wieczyste działki budowlanej.
Za istotną uznał Sąd okoliczność, że decyzją z dnia [...] marca 1986 r. nr [...] Naczelnik Miasta i Gminy w Knyszynie udzielił J. D. pozwolenia na zabudowę przedmiotowej działki budynkiem mieszkalnym typowym WB-3251, gospodarczym i ogrodzeniem według indywidualnego projektu. W decyzji tej znalazł się zapis, że pozwolenie zostało wydane zgodnie z planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr XXVIII/52/77 Rady Narodowej Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia 4 listopada 1977 r. Zarówno zaś w tym planie, jak i w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Knyszyn zatwierdzonym uchwałą Nr XXVIII/121/93 Rady Miejskiej w Knyszynie z dnia 29 czerwca 1993 r. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa Białostockiego Nr 10 poz. 61 przedmiotowa działka znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem MN lub MNj – jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Zabudowa przedmiotowej działki, znajdującej się w strefie zabudowy jednorodzinnej, budynkiem mieszkalnym i gospodarczym oznaczała, że nastąpiło także faktyczne wyłączenie tego gruntu z produkcji rolniczej w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przez co przedmiotowa działka przestała mieć charakter gruntów rolnych. Nadto w operacie technicznym z modernizacji ewidencji gruntów i opracowania mapy zasadniczej w postaci numerycznej miasta Knyszyna przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 26 maja 2003 r. pod nr [...] przedmiotowa działka została zakwalifikowana jako tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B.
Powyższe okoliczności wskazują, że działka nr [...] była uznana za teren mieszkaniowy przeznaczony pod zabudowę jednorodzinną, a nie grunty rolne. Tym samym, jak uznał Sąd, nie doszło w sprawie do naruszenia art. 46 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Zdaniem Sądu I instancji, na gruncie przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolnej tj. przepisu, na który wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 18 stycznia 2007 r. Działka nie jest również gruntem rolnym podlegającym szczególnej ochronie na podstawie powołanej wyżej ustawy, ochrona ta bowiem polega między innymi na ograniczaniu przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze (art. 3 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 2 pkt 3 nie tracą takiego charakteru między innymi grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Ten właśnie przepis stanowił podstawę stanowiska utrwalonego dotychczas w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopuszczającego zabudowę gruntów rolnych obiektami kubaturowymi, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje zakazu takiej zabudowy (uchwała pięciu sędziów NSA z dnia 11 maja 1998 r. OPK 40/97, ONSA 1998, nr 4, poz. 111). Ani jednak powołany przepis, ani też przytoczone stanowisko NSA nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie. W art. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ustawodawca przyjął fikcję braku zmiany przeznaczenia gruntu rolnego pod budynkiem mieszkalnym lub innym budynkiem (urządzeniem) służącym wyłącznie produkcji rolniczej, jednak tylko wtedy, gdy wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy wskazanego wyżej warunku nie może spełnić działka skarżącego, większa część bowiem gospodarstwa rolnego (9,56 ha, całość gospodarstwa 12,2169 ha) położona jest w obrębie wsi C., gdzie znajduje się całe siedlisko rolnicze otrzymane w darowiźnie od rodziców w dniu 28 maja 1993 r., a więc już po dacie zabudowania działki nr [...] budownictwem jednorodzinnym.
Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu I instancji, świadczą jednoznacznie o tym, że budynek gospodarczy znajdujący się na działce nr [...] nie służy wyłącznie produkcji rolniczej, zatem i z tego względu działka ta nie ma charakteru gruntu rolnego. W trakcie rozprawy skarżący przyznał, że na gruntach, które posiada w Knyszynie znajduje się jedynie 1 ha łąki, 15 arów ziemniaków, pozostała zaś ziemia nie nadaje się do uprawy.
Niemniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. jest częściowo zasadny wyłącznie jednak z uwagi na zastrzeżenie o "niepodzieleniu opinii zawartej w wyroku", jakie znalazło się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślając, że związanie oceną prawną oznacza, iż organy administracyjne nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym w orzeczeniu sądowym Sąd stwierdził, że uchybienie to, choć stanowi naruszenie art. 153 P.p.s.a., to jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku J. D., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżając wyrok w całości i podnosząc zarzuty:
1) naruszenia art. 153 P.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania w sprawie, wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 641/06,
2) naruszenia art. 4 pkt 11 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78 ze zm.) poprzez przyjęcie, że w odniesieniu do działki stanowiącej własność skarżącego nastąpiło wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej,
3) naruszenia art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) w związku z § 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) poprzez przyjęcie istnienia podstaw do wprowadzenia z urzędu zmian w ewidencji gruntów, polegających na zaliczeniu działki stanowiącej własność skarżącego (nr [...]) położonej w K., jako użytku – tereny mieszkaniowe ("B"),
4) naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 79, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności związanych z prowadzeniem przez skarżącego gospodarstwa rolnego.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając pierwszy z zarzutów skarżący podniósł, że w zaskarżonym wyroku Sąd zaakceptował argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która ograniczała się do przytoczenia regulacji prawnych obowiązujących w dacie wydania decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] czerwca 1981 r. nr [...] w sprawie aktualizacji klasyfikacji gleboznawczej miasta Knyszyn i sprowadzała się do przypuszczenia o zaliczeniu spornej działki do oznaczonego użytku gruntowego i klasy gleboznawczej. Podejmując próbę wyjaśnienia wątpliwości podniesionych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 641/06 organ wskazał na wzajemną niespójność przepisów prawnych dotyczących ewidencji gruntów, ochrony gruntów i gleboznawczej klasyfikacji gruntów i w konsekwencji stwierdził, że Naczelnik Miasta i Gminy w Knyszynie w decyzji z dnia [...] czerwca 1981 r. zatwierdził aktualizację klasyfikacji gleboznawczej gruntów Knyszyna, obejmującą również sporną działkę oraz orzekł o przeprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów zmian powstałych w wyniku aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Jak jednak podnosi skarżący, powyższemu zapewnieniu nie odpowiada zebrany w sprawie materiał dowodowy - z jednej strony wobec braku wykazania przez organ podstaw, w oparciu o które w operacie ewidencji gruntów miasta Knyszyn wprowadzone zostały zmiany klasy użytku gruntowego działki [...], z drugiej natomiast wobec funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] czerwca 1981 r. określającej rodzaj użytku tej działki na "RIVa". Nie sposób jest więc jednoznacznie założyć, że przedmiotowa działka została wydzielona jako działka budowlana przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, w sytuacji gdy przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach przewidywały również budowę domów mieszkalnych wraz z budynkami gospodarczymi związanymi z indywidualnym gospodarstwem rolnym, hodowlanym lub ogrodniczym, na terenach przeznaczonych na ten cel (art. 1 ust. 1 pkt 2). W tych okolicznościach bez znaczenia pozostaje fakt, że na mocy aktu notarialnego z dnia 12 listopada 1985 r. skarżący nabył prawo użytkowania wieczystego działki określonej jako budowlana, kiedy zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów grunt ten nadal figurował jako grunt rolny ("RIVa").
Przyjęcie więc tezy, że wraz z zabudową działki przez skarżącego, nastąpiło faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jest nieuprawnione i nie znajduje prawnego uzasadnienia. Budowa budynku mieszkalnego i gospodarczego oraz przystąpienie do ich użytkowania, nie oznacza automatycznego rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowania gruntów, jak założył Sąd rozpoznający sprawę. Zgodnie z treścią powyższej regulacji, wyłączenie gruntów z produkcji następuje w momencie rozpoczęcia innego niż rolnicze lub leśne ich użytkowania. Przy takim założeniu, organ winien ustalić, czy zabudowa działki nie miała miejsca na gruntach, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, na co wskazywał WSA w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r., a do czego zobowiązanie takie wynika również z powołanego art. 4 pkt 11 ustawy. Należy bowiem mieć na uwadze nie tylko fakt prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego oraz posiadania na terenie Knyszyna nieruchomości rolnej o powierzchni 4 ha, jak również to, że część działek położonych w jego sąsiedztwie (nr [...], [...],[...],[...],[...],[...] i [...]) posiada oznaczenie "B-R IVa" lub "B-R IVb". Przedstawione okoliczności nie były przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy, o czym świadczy również odstąpienie, na etapie postępowania przed organem I instancji, od przeprowadzenia zaplanowanych na nieruchomości skarżącego oględzin zlokalizowanych na niej budynków.
W tych warunkach w niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego, nie zachodziły podstawy do uznania spornej działki za teren mieszkaniowy przeznaczony pod zabudowę jednorodzinną, a w konsekwencji zmiany jej użytku na tereny mieszkaniowe. Powyższe okoliczności w kontekście zmian dokonanych w ewidencji gruntów miasta Knyszyn, dają podstawę do stwierdzenia naruszenia art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z motywów rozstrzygnięcia Sądu wynikało bowiem, że w operacie technicznym z modernizacji ewidencji gruntów i opracowania mapy zasadniczej w postaci numerycznej miasta Knyszyna, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 26 maja 2003 r. pod numerem [...]sporna działka została zakwalifikowana jako tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B". W oparciu o tę dokumentację Starosta Moniecki działający na podstawie § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z urzędu wprowadził zmiany wynikające z przeprowadzonej modernizacji operatu ewidencji gruntów miasta Knyszyn, które w odniesieniu do spornej działki oznaczały zmianę klasy użytku z "R IVa" na inną klasę tj. tereny mieszkaniowe "B". Wskutek tego działania organu naruszona została zasada wynikająca z § 47 ust. 3 rozporządzenia, obligująca starostę do uzyskania wyczerpujących wyjaśnień zainteresowanego (skarżącego) lub też uzyskania dodatkowych dowodów. Ich brak, a także uchybienie obowiązkowi wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo – kartograficznego, o czym stanowi art. 24a ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dyskwalifikuje zaskarżony wyrok jako orzeczenie odpowiadające prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ podniesione w niej zarzuty są nieuzasadnione.
Zarzucając naruszenie art. 153 P.p.s.a. skarżący twierdzi, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji zaakceptował argumentację przedstawioną przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego w Białymstoku w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2007 r., która - zdaniem skarżącego - nie wyjaśnia wątpliwości podniesionych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 641/06 co do zaliczenia działki nr [...] do oznaczonego użytku gruntowego. Skarżący kwestionuje ustalenia organu twierdząc, iż w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie nie sposób jednoznacznie przyjąć, że przedmiotowa działka została wydzielona jako działka budowlana przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne.
Argumentacja skargi kasacyjnej odnosząca się do zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. w istocie sprowadza się do polemiki autora skargi kasacyjnej z ustaleniami w zakresie stanu faktycznego przyjętymi przez Sąd I instancji, co czyni ją bezskuteczną wobec niepodniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania zobowiązujących sąd do oceny materiału zgromadzonego w aktach sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.) oraz przyjęcia ustaleń co do stanu faktycznego (art. 141 § 4 P.p.s.a.). Niemniej z podniesionym zarzutem nie można się zgodzić. Należy przede wszystkim wyjaśnić, że związanie oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania w danej sprawie, o jakim mowa w art. 153 P.p.s.a., oznacza zakaz formułowania w ponownie prowadzonym postępowaniu nowych ocen prawnych, sprzecznych z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku oraz wskazuje kierunek działania organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek, wskazania są bowiem rezultatem oceny prawnej dokonanej przez sąd. W żadnym jednak razie nie mogą określać a priori rozstrzygnięcia problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia, jak również nie mogą oceniać walorów poszczególnych dowodów już przeprowadzonych przez organ, a także tych, które mają być przeprowadzone (por. T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, Marta Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Warszawa 2008 s. 550).
W wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, nie przesądzając wyniku sprawy, wskazał na wymagającą wyjaśnienia sprzeczność między dwiema decyzjami Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie odmiennie uznającymi działkę nr [...] za wyłączoną z produkcji rolnej (decyzja z dnia [...] stycznia 1980r.) i za nie wyłączoną z takiej produkcji (decyzja z dnia [...] czerwca 1981r.). Sąd uznał także, iż nie w pełni została wyjaśniona kwestia prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego, co może rzutować na zakwalifikowanie przedmiotowej działki do oznaczonego rodzaju użytku. Sąd nie sformułował ani własnej oceny w kwestii charakteru użytku tej działki, ani też nie dokonał oceny zgromadzonych w sprawie dowodów pozostawiając to organowi prowadzącemu postępowanie.
Nie ma więc racji skarżący twierdząc, że Sąd I instancji, podzielając stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, naruszył obowiązki wynikające ze związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku z 18 stycznia 2007 r. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie daje bowiem podstaw do takiej oceny. Sąd odniósł się do wątpliwości, jakie powziął Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w dniu 18 stycznia 2007 r. wskazując, że wyniki postępowania administracyjnego dają podstawy do stwierdzenia, że o rodzaju użytku przedmiotowej działki przesądza fakt, iż została ona wydzielona pod budownictwo jednorodzinne, o czym świadczy treść zarządzenia Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia 25 września 1978 r. w sprawie ustalenia terenów pod budownictwo jednorodzinne, jak również cel nabycia przez skarżącego przedmiotowej działki określony w akcie notarialnym, a następnie pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego z budynkiem gospodarczym.
Nie znajduje podstaw twierdzenie, że Sąd I instancji odstąpił od zawartego w wyroku z 18 stycznia 2007 r. zalecenia zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 2 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd dokonał szczegółowej analizy treści tego przepisu oraz dotychczasowego orzecznictwa na jego tle. W wyniku tego Sąd uznał, że wobec jednoznacznie określonego charakteru działki nr [...] oraz rodzaju położonego na niej budynku gospodarczego, przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy nie ma w tym przypadku zastosowania.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego, a mian. art. 4 pkt 11 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez przyjęcie, że w odniesieniu do działki nr [...] nastąpiło faktyczne wyłączenie z produkcji rolniczej. Z definicji zawartej w art. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w pkt 11 wynika, że wyłączenie gruntów z produkcji rolnej czy leśnej - to rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania tych gruntów. Nie ma więc żadnej niezgodności oceny charakteru użytkowego przedmiotowej działki, dokonanej przez Sąd I instancji, z tym przepisem. Nie ma także uzasadnienia do przyjęcia, że ta ocena jest sprzeczna z treścią art. 2 ust. 1 pkt. 3 omawianej ustawy. Definicji gruntów rolnych zawartej w art. 2 ust. 1 pkt. 3 nie wyczerpuje stan faktyczny istniejący na działce nr [...]. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że budynki zlokalizowane na tej działce są budynkami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej.
Niczym nieuzasadnione jest twierdzenie skargi kasacyjnej, że w sytuacji gdy przepisy ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach przewidywały również budowę domów mieszkalnych wraz z budynkami gospodarczymi związanymi z indywidualnym gospodarstwem rolnym, nie można jednoznacznie założyć, iż przedmiotowa działka została wydzielona pod budownictwo jednorodzinne. Takiemu twierdzeniu przeczy zarówno treść § 1 zarządzenia Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia 25 września 1978 r., w którym ustala się teren pod budownictwo jednorodzinne w oznaczonym rejonie ulic, oraz jego podział na działki budowlane, jak również określony w akcie notarialnym charakter nabywanej przez skarżącego nieruchomości jako działki budowlanej, a następnie pozwolenie na budowę na niej domu jednorodzinnego z budynkiem gospodarczym.
Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia art. 22 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 46 ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez nieuzyskanie przez starostę, przed wprowadzeniem zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do przedmiotowej działki, wyjaśnień zainteresowanego a także niewyłożenia do wglądu operatu opisowo-kartograficznego. Zarzut ten jest chybiony, ponieważ odnosi się do działań organu administracji dokonującego aktualizacji operatu ewidencyjnego, a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Sąd tych okoliczności nie oceniał, gdyż - jak wynika z akt sprawy - tryb postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w sprawie zmiany w ewidencji gruntów nie był kwestionowany przez skarżącego.
Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 79, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, ponieważ przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która do stosowania kpa w żadnym zakresie nie odsyła.
Z uwagi na to, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nietrafne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a, skargę kasacyjną oddalił jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło