I OZ 396/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-19

Skład orzekający: Marek Stojanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewodniczący stowarzyszenia, który nie jest uprawniony do jednoosobowego reprezentowania stowarzyszenia w zakresie podejmowania czynności prawnych, może skutecznie złożyć skargę kasacyjną?
Ratio decidendi
Skoro przewodniczący stowarzyszenia nie jest uprawniony do jednoosobowego reprezentowania stowarzyszenia w zakresie podejmowania czynności prawnych, a jego umocowanie do działania w imieniu stowarzyszenia nie zostało wykazane dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu, to złożenie przez niego skargi kasacyjnej nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. W związku z tym, sąd pierwszej instancji winien był w pierwszej kolejności zbadać umocowanie osoby reprezentującej stowarzyszenie.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu za opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek, uznając opóźnienie za nieznaczne. Stowarzyszenie złożyło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, ale w pierwszej kolejności zbadał umocowanie osoby reprezentującej Stowarzyszenie do jej złożenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 161/06 o oddaleniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prokuratorowi Rejonowemu Warszawa Ś. p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie W dniu 28 grudnia 2006 r. Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K., reprezentowane przez przewodniczącego - P. B., złożyło wniosek o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu W. Ś. w związku z nieprzekazaniem przez niego skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W wykonaniu zarządzenia Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2007 r., wezwano Stowarzyszenie do nadesłania dokumentów wskazujących na sposób reprezentacji tegoż Stowarzyszenia. W odpowiedzi, Stowarzyszenie przesłało kserokopię statutu, wskazując, że zgodnie z jego zapisem, przewodniczący reprezentuje Stowarzyszenie na zewnątrz. Poinformowano także, iż wciąż trwa procedura ujawnienia zmian dokonanych w statucie Stowarzyszenia w KRS. Podkreślono także, iż taki sposób reprezentacji został uznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w kilku innych sprawach, a także przez inne sądy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 161/06 oddalił wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. o wymierzenia grzywny Prokuratorowi Rejonowemu W. Ś., wskazując, że opóźnienie organu w wykonaniu nałożonego przepisami obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wyniosło jedynie 6 dni i nie miało wpływu na możliwość rozpoznania sprawy. Sąd podkreślił, że organ przekazał ostatecznie Sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jeszcze przed złożeniem przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny. Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie złożyło skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez niezasadne uznanie, iż Prokuratura Rejonowa W. - Ś. mimo przekroczenia terminu dopełniła obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skoro obowiązek wynikający z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej został wykonany 6 dni po upływie terminu, to nie można uznać, że Prokuratura Rejonowa W. - Ś. wykonała swój obowiązek. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator Rejonowy W. - Ś. wniósł o jej oddalenie, przychylając się do stanowiska Sądu pierwszej instancji. Wskazać w tym miejscu należy, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt I OZ 51/08, dotyczącej również Stowarzyszenia, których kopię załączono do akt niniejszej sprawy wynika, że Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2007 r. , sygn. akt KR XI Ns Rej KRS [...], zarejestrował zmiany w składzie komisji rewizyjnej i oddalił wniosek Stowarzyszenia w zakresie wpisania zmian dotyczących sposobu reprezentacji podmiotu. Sąd wskazał, że Stowarzyszenie było wzywane do uzupełnienia braków wniosku przez wprowadzenie stosownych zmian w statucie, lecz mimo upływu zakreślonego terminu, braki te nie zostały uzupełnione. Wskazano, że zmiany te dotyczyły przede wszystkim obligatoryjnych elementów statutu określonych w art. 10 ust. 1 ustawy prawo o stowarzyszeniach, w związku z czym, w ocenie Sądu należało wniosek w tej części oddalić. Na to postanowienie Stowarzyszenie złożyło skargę. Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt KR XII Ns Rej. KRS [...], uchylił pkt I postanowienia z dnia 1 sierpnia 2007 r. dotyczący rejestracji zmian w składzie komisji rewizyjnej oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie (utrzymując to postanowienie jedynie w zakresie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej). Sąd wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 statutu, walne zgromadzenie odbywa się tuż przed lub też po upływie kadencji władz, a jak wynika z dołączonych do akt rejestrowych dokumentów, ostatnie wybory władz Klubu odbyły się w dniu 27 czerwca 2001 r., w związku z czym, kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu 26 czerwca 2003 r. Po upływie tej daty skończyła się kadencja władz Stowarzyszenia: zarządu i komisji rewizyjnej. Sąd wskazał, że nie budzi wątpliwości, iż przewodniczący nie jest samodzielnym organem Klubu, gdyż wchodzi on w skład zarządu. Z protokołów posiedzenia zarządu z dnia 27 czerwca 2001 r. wynika, że to właśnie spośród członków zarządu wybranych przez walne zebranie, członkowie zarządu wybierają przewodniczącego. W związku z tym Sąd stwierdził, że względu na upływ kadencji władz w dniu 26 czerwca 2003 r., były przewodniczący Klubu nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień 30 maja 2006 r., bowiem Klub nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Tak więc walne zgromadzenie wyznaczone na dzień 30 maja 2006 r. zwołane zostało nieprawidłowo, niezgodnie z zapisami statutu, a zatem, nie było władne do podejmowania skutecznych uchwał w żadnym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: biorąc pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie stroną składającą skargę kasacyjną jest Stowarzyszenie, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy osoba je reprezentująca jest należycie umocowana do dokonania tej czynności w imieniu Stowarzyszenia. Stosownie do art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy, albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast w myśl art. 29 wskazanej ustawy, przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 ustawy, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Osoba prawna, w myśl art. 35 i 38 k. c. działa poprzez swoje organy w sposób określony w statucie. Z regulacją kodeksową koresponduje art. 10 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz. 104 ze zm.), normujący podstawowe zasady działalności takiej organizacji. W szczególności statut określa sposób reprezentacji stowarzyszenia (art. 10 ust. 1 pkt 6 Prawa o stowarzyszeniach). Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186), podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Ponadto, wskazać należy, że przy zmianie statutu stowarzyszenia występuje taka sama sytuacja, jak przy zakładaniu stowarzyszenia i rejestracji jego pierwszego statutu, na co wskazuje treść art. 21 powołanej ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 tej ustawy, stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem uchwała o zmianie statutu staje się skuteczna z chwilą wpisania zmiany statutu do Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro więc Przewodniczący Stowarzyszenia nie jest uprawniony do jednoosobowego reprezentowania Stowarzyszenia w zakresie podejmowania czynności prawnych, to złożenie przez niego skargi kasacyjnej nastąpiło z uchybieniem powołanych przepisów. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji winien był w pierwszej kolejności zbadać umocowanie P. B. do występowania w imieniu Stowarzyszenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło