II FZ 595/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA del. do NSA Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 685/07 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania postanawia oddalić zażalenie Sygn. akt II FZ 595/07 Uzasadnienie Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 października 2007 r., M. B. wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi z dnia 3 września 2007 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 7 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jako podstawę prawną wezwania do uiszczenia wpisu wskazano w wyżej wymienionym zarządzeniu art.220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 ze zm.) dalej cytowanej w skrócie jako p.p.s.a., a jako podstawę prawną ustalenia wysokości tego wpisu przytoczono § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego na wyżej wymienione zarządzenie M. B. wniósł o jego uchylenie, jako wydanego bez podstawy prawnej. Według wnoszącego zażalenie: "Przewodniczący nie czytał skargi i akt i podjął niewłaściwą decyzję albowiem sprawa będąca przedmiotem skargi jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, bo dotyczy potrąceń z emerytury Funduszu Ubezpieczeń Społecznych". Zdaniem wnoszącego zażalenie, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powołał się przy tym na art.239 ust. 1 pkt e, bliżej nieokreślonego aktu prawnego wskazując, że oznacza to całkowite zwolnienie od opłat sądowych, na potwierdzenie czego przytoczył "art.241 ust.", również nie podając, z jakiego aktu prawnego pochodzi ta (w sposób niepełny) określona jednostka redakcyjna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Dla oceny czy zażalenie skarżącego ma uzasadnione podstawy, konieczne jest zbadanie, co było przedmiotem zapytania strony złożonego w dniu 12 lutego 2007r. do Ministra Finansów, przekazanego według właściwości, stosownie do art.170§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm., cytowanej dalej jako Ordynacja podatkowa), Dyrektorowi Izby Skarbowej w B. W zapytaniu tym M. B. domagał się odpowiedzi na pytanie: na jakiej podstawie prawnej emerytowi potrącany jest podatek od emerytury, która jest świadczeniem socjalnym państwa. Według pytającego, emerytura nie jest dochodem w pojęciu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem podmiotem opodatkowania, według tej ustawy, są "osoby fizyczne osiągające przychody z interesów osobistych lub gospodarczych, czyli z biznesu". Pytający wskazywał, że ustawa nie mówi nic o działalności emerytalnej. Organ podatkowy pierwszej instancji poinformował M. B., że ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie zakwalifikował emerytury jako źródła przychodów. Przytoczył jednocześnie przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991r. ( Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczące tej kwestii. Po uzyskaniu wyżej wymienionej odpowiedzi na swoje zapytanie, M. B. we wniosku, który wpłynął 15 czerwca 2007r. do Urzędu Skarbowego w L., domagał się "wydania decyzji dla organu rentowego ZUS o nie podleganiu podatkowi od emerytury oraz wykreślenia z rejestru identyfikacji podatkowej" podnosząc, że nie ma ustawy podatkowej, w której emeryt podlega temu obowiązkowi. Wskazywał w szczególności, że "emeryt otrzymuje od Państwa świadczenia od żadnej działalności niezależne". Wezwaniem z dnia 19 czerwca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego L. wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania treści żądania. Jako podstawę prawną wezwania wskazał art.169 §1 ustawy Ordynacja podatkowa i pouczył, że nie usunięcie braków w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie M. B. zarzucił, że wezwanie nie określa, co ma być sprecyzowane, nie podano, jaki brak jest do usunięcia. Stwierdził, że jego podanie spełnia wymogi określone w art.168, bowiem zawiera treść żądania, wskazuje osobę, od której pochodzi i jej adres, a treść żądania została we wniosku określona. Naczelnik Urzędu Skarbowego L. postanowieniem z dnia 29 czerwca pozostawił wniosek M. B. bez rozpoznania powołując się na art.169 § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu tego postanowienia organ podatkowy stwierdził, że istota i treść żądania strony nie jest jednoznaczna i wywołuje wątpliwość czy chodzi o zwolnienie płatnika (ZUS) z obowiązku pobierania podatku, czy o ograniczenie poboru zaliczek na podatek, czy też żądanie dotyczy innego zakresu, a także, czy sprawa należy do właściwości organów podatkowych. Po rozpatrzeniu zażalenia na wyżej wymienione postanowienie, w którym to zażaleniu wnioskodawca podtrzymywał swe dotychczasowe stanowisko, wskazując jednocześnie, że jego żądanie zostało dostatecznie wyraźnie określone, tylko nie spotkało się ze zrozumieniem organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji podnosząc, że organ ten był zobowiązany do wyjaśnienia rzeczywistej treści żądania. Wskazał też, że w obecnym stanie prawnym podleganie, bądź nie podleganie obowiązkowi podatkowemu wynika z przepisów prawa i nie podlega stwierdzeniu w drodze decyzji administracyjnej i z tego względu, pomimo jednoznacznie określonego żądania "wydania dla organu rentowego ZUS decyzji o nie podleganiu podatkowi od emerytur", organ podatkowy pierwszej instancji wystąpił z pismem o sprecyzowanie zakresu żądania w celu ustalenia czy treść żądania została prawidłowo odczytana. Z akt sprawy wynika, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. B. domagał się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. wskazując, że postanowienia organów obu instancji stanowią dowód unikania wydania decyzji w sprawie nie podlegania emeryta opodatkowaniu. Wyraźnego podkreślenia wymaga to, że rozpoznając zażalenie M. B. Naczelny Sąd Administracyjny nie bada zasadności podjętych dotychczas przez organy podatkowe rozstrzygnięć. Do kontroli legalności w tym zakresie, stosownie do art.3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powołany jest w tym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Sąd ten zaś mógłby przystąpić do tej kontroli, gdyby skarżący dopełnił na wezwanie Sądu warunku formalnego, jakim jest uiszczenie wpisu od skargi. Korzystając jednak ze swego uprawnienia do wniesienia zażalenia, o którym został pouczony wraz z doręczeniem wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący zakwestionował zasadność wezwania do uiszczenia wpisu powołując się na rodzaj sprawy, jaka jest przedmiotem skargi. Według skarżącego jest to sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych - podlegająca całkowitemu zwolnieniu od opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu strony skarżącej. Przedstawiony wcześniej dotychczasowy przebieg postępowania przed organami podatkowymi, a zwłaszcza treść żądania strony skarżącej, która w toku postępowania uległa pewnym modyfikacjom, prowadzi do wniosku, że strona skarżąca zmierza do osiągnięcia celu, jakim jest zaniechanie pobierania od niej przez płatnika, którym jest w jego przypadku ZUS, podatku dochodowego od osób fizycznych, niezależnie od tego, jaki należałoby zastosować tryb dla uniknięcia tego poboru. Wykładnia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dokonana przez stronę skarżącą na poparcie jej żądania, prowadzi do konstatacji, że sprawa, jaką inicjuje składając wniosek (zapytanie), nie jest bynajmniej sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, lecz sprawą dotyczącą zobowiązań podatkowych. W art.239 pkt 1 p.p.s.a uregulowano zakres przedmiotowo-podmiotowy ustawowych zwolnień od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Na użytek niniejszej sprawy nie ma potrzeby przeprowadzania szerszych analiz w kwestii, jakie sprawy należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, skoro już wstępna ocena sprawy zainicjowanej podaniem (wnioskiem) strony skarżącej, prowadzi do konstatacji, iż jest to ewidentnie sprawa z zakresu zobowiązań podatkowych, gdyż strona skarżąca kwestionuje wyłącznie istnienie obowiązku podatkowego w odniesieniu do przychodów z emerytury. O opodatkowaniu dochodów m in. z rent i emerytur wypowiada się zaś ustawa podatku dochodowym od osób fizycznych, (do której zresztą skarżący się odwołuje). Ustawa ta jest niewątpliwie ustawą podatkową w rozumieniu art.3 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art.3 pkt.1 ustawy - Ordynacji podatkowej, ilekroć w ustawie tej mowa jest w ustawach podatkowych, rozumie się przez to ustawy dotyczące podatków i opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów. Z samego faktu, że to z emerytury (jak w niniejszym przypadku) potrącane są zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, nie wynika bynajmniej, że wniosek strony podważający zasadność opodatkowania przychodów ze źródła przychodów, jakim jest emerytura, podatkiem dochodowym od osób fizycznych należy do zakresu spraw zakresu ubezpieczeń społecznych. Istotą sporu jest bowiem nie szeroko rozumiane świadczenie emerytalne, lecz jego opodatkowanie. Nie można zgodzić się z wnoszącym zażalenie, że zaskarżone zarządzenie wydane zostało bez podstawy prawnej. Podstawa ta została wskazana w tym zarządzeniu a nie było powodów do przyjęcia, że zachodzi przypadek przewidziany w art.239 pkt 1 lit.e p.p.s.a. pozwalający na przyjęcie, że skarżący zwolniony jest, z mocy ustawy, od kosztów sądowych. Wysokość wpisu także ustalona została prawidłowo, biorąc pod uwagę fakt, że skarga dotyczy postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.