II SA/Rz 544/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. C. kwotę 60 zł /słownie: sześćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 544/07 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2007r. działając na podstawie art. 10 ust.4 pkt 2, art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 81 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm. zwana dalej ustawą o zatrudnieniu) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.- zwana dalej w skrócie k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania J. C. uchylił decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] orzekającej o zwrocie przez J. C. nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...].04.2003r. do [...].06.2003r. w kwocie 1.156,00 zł i orzekł o obowiązku zwrotu przez wymienionego nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...].04.2003r. do [...].05.2003r. w kwocie 1.036,40 zł. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie zapłaty nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Wyjaśnił, że podaniem z dnia [...].09.2005r. zwrócił się o umorzenie przepisanego do zwrotu zasiłku dla bezrobotnych. Prośba o umorzenie została odrzucona z pominięciem czynnika ludzkiego, to jest tendencyjnego zwolnienia z pracy i inne przesłanki, dające podstawę do umorzenia. Z wcześniejszej decyzji Wojewody jak i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie dowiedział się, że powinien czekać na decyzję Wojewody o umorzeniu przewidzianego do zwrotu zasiłku. Obecnie zagubił się w gąszczu decyzji i odpowiedzi, a sytuacja finansowa nie pozwala na korzystanie z porady adwokackiej. Wojewoda nie uwzględnił argumentów odwołania. W uzasadnieniu decyzji podał, że Sąd Rejonowy Sąd Pracy w S. wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2003r. sygn. akt [...] zasądził kwotę 2.070,40 zł. brutto tytułem wynagrodzenia powoda za czas pozostawania bez pracy w okresie od [...].04.2003r. do [...].06.2003r. Konsekwencją wydanego wyroku było wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego o zwrot nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Organ przytoczył treść art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia stanowiącym, iż osoba, która pobrała nienależnie świadczenie pieniężne jest obowiązana je zwrócić wraz z zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych i składką na ubezpieczenie społeczne w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Okolicznością powodującą ustanie prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...].06.2003r. było podjęcie w tym dniu zatrudnienia w O. M. w O. oraz pozbawienie statusu osoby bezrobotnej. W dacie rejestracji w PUP w L. [...].07.2002r. skarżącego pouczono o przyczynach skutkujących możliwością zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Organ pierwszej instancji orzekł w sentencji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...].04.2003r. do [...].06.2003r. w kwocie 1.156 zł. Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymał wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy za okres od [...].04.2003r. do [...].05.2003r. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia za nienależnie pobrane świadczenie można uznać pobrany zasiłek dla bezrobotnych, ale tylko za okres, za który wypłacono mu wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Dlatego też organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszej instancji i orzekł o zwrocie za okres, za który skarżący otrzymał wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy to jest od [...].04.2003r. do [...].05.2003r w łącznej kwocie 1036,40 zł. W skardze do Sądu skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o kosztach według norm przepisanych. Odniósł się też do wyroku WSA w Rzeszowie z 7 czerwca 2006r. sygn. akt II SA/Rz 674/05 w uzasadnieniu, którego Sąd podniósł kwestię przesłuchania stron, twierdząc, że informacja o zasądzonym odszkodowaniu oparta jest na wyjaśnieniach pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona. Obecnie rozpoznawana sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006r. sygn. akt SA/Rz 674/05 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia[...] maja 2005r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. W wyroku tym Sąd wskazał, aby w postępowaniu ponownym dokonać w sposób niebudzący wątpliwości, z jakiego tytułu i za jaki okres wypłacono skarżącemu kwoty przyznane wyrokami sądu pracy oraz zobowiązał organ do jednoznacznego wyjaśnienia kwestii wypłaty zasądzonych kwot przy wykorzystaniu wszystkich możliwych dowodów wynikających z art. 75 k.p.a. (w tym ewentualnego przesłuchania skarżącego i przedstawiciela zakładu prac) i przy zachowaniu prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu, a po poczynieniu tych ustaleń podjęcie decyzji odpowiadającej wymogom prawa. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia zgodnie, z którym osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne jest obowiązana do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazana od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Nienależenie pobranym świadczeniem jest miedzy innymi zasiłek wypłacony za okres, za który w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę (pkt 4 ust. 2 art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia). Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie interpretacji tego przepisu, a w szczególności związania obowiązku zwrotu pobranego świadczenia nie tylko z zasądzeniem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ale połączenie powstania tego obowiązku z faktem wypłaty zasądzonych należności. Materiał dowodowy wskazuje, że organy uwzględniły częściowo zalecenia Sądu zawarte w wymienionym wyroku z dnia 7 czerwca 2006r. W szczególności organ pierwszej instancji zwrócił się do Sądu Rejonowego Wydział IV Pracy w S. o udostępnienie akt spraw J. C. o sygn. akt [...] i sygn. akt [...]. Przedmiotowe akta zostały udostępnione organowi na okres jednego miesiąca (karta akt admin. nr 22 i 23). W oparciu o te dowody organy ustaliły, że zasądzono kwoty z tytułu wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Organ również prawidłowo wyliczył okres, od [...] kwietnia 2003r. do [...] maja 2003r., za który został nałożony na skarżącego obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, co stanowiło podstawę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i obniżenie wyliczonej kwoty do zwrot z 1.156,00 na kwotę 1036 ,40 zł. Wątpliwości Sądu na tle zgromadzonego materiału dowodowego i zaleceń zawartych w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, powstały na gruncie bezspornego wykazania faktu wypłaty orzeczonych wyrokiem sądu powszechnego należności. W aktach administracyjnych sprawy zalega wyrok Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] sierpnia 2003r. sygn. akt [...] opatrzony klauzulą wykonalności mocą, którego zasądzono od pozwanego O. M. Sp. z o.o. w O. na rzecz powoda J. C. kwotę 2070,40 zł. brutto z ustawowymi odsetkami od dnia [...] maja 2003r.do dnia zapłaty. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że za cały okres od [...] kwietnia do [...] czerwca 2003r. należy się powodowi wynagrodzenie zasądzone w pkt I wyroku. W innym miejscu uzasadnienia Sąd stwierdził, że roszczenie powoda jest zasadne odnośnie zapłaty należnego wynagrodzenia za okres od [...] kwietnia do [...] maja 2003r. Organ drugiej instancji podjął działania zmierzające do wyjaśnienia, za jaki okres pozostawania bez pracy zasądzono odszkodowanie. W piśmie z dnia [...] marca 2007r. podpisanym przez SSR E. D., wyjaśniono, że wyrok dotyczy okresu od [...] kwietnia 2003r. do [...] czerwca 2006r. Na rozprawie przed Sądem w dniu 8 listopada 2007r., skarżący stwierdził, że pamięta wypłacenie przez pozwany O. M. w O. kwoty około 2.000zł., którą łączy z wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] sierpnia 2003r., jednak nie pamięta by została wypłacona kwota około 3,000zł. Wobec zaistniałych wątpliwości, co do wypłaconych kwot, Sąd zobowiązał pełnomocnika organu do nadesłania dowodu wypłaty J. C. kwoty ponad 3.000 zł. (należność główna wraz z odsetkami) z wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] listopada 2002r. sygn. akt [...] Dla wyjaśnienie należy dodać, że wcześniejszym wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] listopada 2002r. sygn. akt [...] przywrócono J. C. do pracy w pozwanym O. M. [...] Sp. z o.o. w O. następcy prawnym O. M. J. G. i T. K. s.c. w O. i zasądził na rzecz powoda kwotę 3212,31 zł. brutto z ustawowymi odsetkami od daty podjęcia pracy przez powoda u strony pozwanej w wyniku przywrócenia do pracy tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2003r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. oddalił apelację wniesioną przez stronę pozwaną –O. M. [...] Sp. z o.o. w O. od orzeczenia Sądu Rejonowego w S. dnia [...] listopada 2002r. sygn. akt [...] Przy piśmie z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] Wojewoda nadesłał faksową wersję: pisma O. M. Sp. z o.o. w O. z dnia [...].11.2007r.; porozumienie zawarte w dniu [...].08.2003r. pomiędzy J. C. i O. M. dotyczące zadośćuczynienia z wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] listopada 2002r. sygn. akt [...] w zakresie wypłaty odszkodowania; zestawienie należnej J. C. w związku z wyrokiem Sądu o sygn. akt [...] kwoty wynagrodzenia w wysokości brutto 2963,00 i po odliczeniu podatku w wysokości 19% (563,00 zł) kwoty netto wynagrodzenia wynoszącego 2.400,00 zł.; dowód wypłaty przez kasę O. M. kwoty 2.400.00 zł w związku z wyrokiem z dnia [...].11.2002r.; kartę przebiegu zatrudnienia oraz PIT-11 informację o uzyskanych przez podatnika dochodach za okres od [...].06.2003r. do [...].12.2003r. wstawionej przez zakład pracy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, nie wskazując na podstawie, jakich dowodów to poczynił, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący otrzymał zasądzone wynagrodzenie. W katach administracyjnych sprawy zalega pismo O. M. sp. z o.o. w O. z dnia [...] marca 2005r., podpisane przez członka zarządu - likwidatora oraz pismo z dnia [...] kwietnia 2005r. podpisane przez członka zarządu z treści, których wynika, że J. C. otrzymał wynagrodzenie za okres od [...].04.2003r. do [...].05.2003r. kwotę 2.070,40 PLN. Pismo to stanowiło podstawę wydania decyzji uchylonej wspomnianym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 czerwca 2006r. i Sąd w tym wyroku uznał za konieczne dokładne ustalenie z jakiego tytułu i za jaki okres wypłacono skarżącemu zasądzone kwoty i wskazał na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu zawartą w art. 10 k.p.a. poprzez niezapoznanie skarżącego ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nadesłane na wniosek Sądu wyżej opisane dokumenty, czynią wymienione pisma O. M. sp. z o.o. w O. z 2005r. niewiarygodnymi w zakresie oświadczenia zakładu pracy co do wypłaty kwoty 3.212,31 PLN. Nadesłane dokumenty potwierdziły wypłatę kwoty 2.400 PLN. Bez znaczenia w tej sytuacji stają się przyczyny wypłaty innej (niższej) niż orzeczono w wyroku. Wypłacona kwota 2.400 PLN jest wartościowo zbliżona do kwoty 2070,40 PLN i złożone na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie oświadczenie skarżącego o wypłacie kwoty około 2000 PLN z do wyroku z dnia [...] sierpnia 2003r. sygn. akt [...] musi zostać jednoznacznie potwierdzone stosownym dowodem wypłaty potwierdzającym wykonanie wyroku. Daleko posunięta ostrożność Sądu w tym względzie podyktowana jest po pierwsze tym, iż skutkiem decyzji z art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia jest nałożenie określonego obowiązku na skarżącego, a to może nastąpić jedynie w przypadku ustalenia niewątpliwego stanu faktycznego sprawy, a w rozpoznawanej sprawie taki stan faktyczny nie został ustalony przez organy orzekające. W zaskarżonej decyzji organy orzekając ponownie obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, fakt wypłaty oceniły na podstawie pism zakładu pracy, które zakwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 7 czerwca 2006r. Po wtóre wykazania faktu wypłaty zasądzonych należności obliguje też treść art. 76 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia zgodnie, z którym, kwoty nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem przedmiot egzekucji musi być pewny i realnie istnieć. Dlatego też sprawa realizacji zobowiązań zakładu pracy z wyroku względem skarżącego musi być wyjaśniona jednoznacznie przez organ orzekający. Z akt sprawy wynika, że zawieszono postępowanie o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń. Również i dla potrzeb tego postępowania, kwota, która będzie przedmiotem umorzenia musi być prawidłowo ustalona. Sąd nie mógł w tym postępowaniu badać, przesłanek umorzenia nienależnie pobranych kwot świadczenia, gdyż dopiero zakończeniu niniejszego postępowania ostateczną decyzją, będzie możliwe dalsze prowadzenie postępowania o umorzenie, które obecnie jest zawieszone. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zwróci się do zakładu pracy o przedstawienie dowodu wypłaty kwoty zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] sierpnia 2003r. sygn. akt [...], umożliwi skarżącemu wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego w sprawie i wypłaconych kwot w trybie art. 10 § 1 k.p.a. i wyda decyzję zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Dowodami takimi może dysponować też skarżący. Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a uwzględniając wysokość zgłoszonych kosztów przejazdu, gdyż skarżący na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. z mocy ustawy był zwolniony od uiszczenia wpisu sądowego.