I SA/Lu 588/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie NSA Danuta Małysz, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.),, Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia w części zaległości podatkowej w podatku rolnym i odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nakazuje ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę [...] tytułem wpisu od skargi, od uiszczenia którego skarżąca była zwolniona. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania K. P. - utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku rolnym. W uzasadnieniu Kolegium podało, że w/w decyzją organ I instancji, rozpatrując podanie K. P. z dnia [...], umorzył ½ zaległego podatku rolnego w kwocie 403 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 66 zł oraz odmówił umorzenia pozostałej części podatku w kwocie 402,70 zł . Wyjaśniło również, że w jego ocenie, brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia tej decyzji, bowiem organ podatkowy – stosownie do art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - działał w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że Wójt Gminy - po przeprowadzeniu analizy sytuacji rodzinnej i majątkowej strony - mógł, ale nie musiał umorzyć całej zaległości podatkowej. Kolegium wskazało, że źródłem dochodów skarżącej jest gospodarstwo rolne o pow. 4, 61 ha ( 5, 71 ha przeliczeniowego ) oraz renta w kwocie 160 zł miesięcznie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zaznaczyło przy tym, że członkami rodziny skarżącej są dwaj pełnoletni i bezrobotni synowie, którzy mogą pracować w tym gospodarstwie oraz przyznało, iż panująca w 2006 r. susza spowodowała straty w plonach. W tych okolicznościach, skarżona decyzja - wbrew stanowisku prezentowanym w odwołaniu - nie narusza prawa i uwzględnia ważny interes podatnika ( skarżącej). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. P. podniosła między innymi, że jest osobą schorowaną i nie wystarcza jej pieniędzy nie tylko na leczenie, ale i na utrzymanie domu. Uznała zaskarżone rozstrzygnięcie za krzywdzące, chociażby z tego powodu, że nie otrzymała żadnego odszkodowania z tytułu strat wyrządzonych przez ubiegłoroczną suszę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Tytułem wstępu należy przypomnieć, że kryterium sądowej kontroli zaskarżonej decyzji wyznacza dyspozycja zawarta w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - zwanej dalej p.p.s.a. Zatem Sąd miał obowiązek zbadać, czy decyzja ta zgodna jest z obowiązującym prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze zarzutów i wniosków, bowiem nie był nimi związany w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. . Przechodząc do szczegółowych rozważań należy stwierdzić, że zgodnie z art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67 b (niemającym zastosowania w rozpoznawanej sprawie), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe , odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ma rację, że powołany przepis wskazuje na uznaniowy charakter decyzji organu podatkowego, który może, ale nie musi umorzyć zaległości podatkowej. Przepis ten jednak nie zwalnia organu podatkowego od obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym dokładnego ustalenia nie tylko wysokości zaległości podatkowej podatnika ubiegającego się o umorzenie takiej zaległości, ale również i okresu , w którym ta zaległość powstała. Jest rzeczą zrozumiałą, że podatnik ma prawo wiedzieć jaką zaległość organ podatkowy umarza i za jaki okres. Ustalenia w tym zakresie są niezbędne w świetle dyspozycji art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, określającej elementy składające się na uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu podatkowego. Zatem prawidłowe rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia części zaległości podatkowej powinno wyraźnie ustalać zaległość umarzaną oraz zaległość pozostałą do uregulowania, ze wskazaniem jakich okresów dotyczą te zaległości. Zaskarżona decyzja nie czyni zadość tym wymaganiom i w rezultacie nie może dziwić postawa skarżącej, która w trakcie rozprawy przed Sądem podniosła, że w ostateczności nie wie jakie należności jej umorzono, chociaż według jej rozeznania posiadała zaległości w podatku rolnym tylko za 2006 r. i dlatego z zaskoczeniem przyjęła upomnienie do zapłaty podatku za ten rok. W tym miejscu należy podkreślić, że na etapie postępowania międzyinstancyjnego (po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i złożeniu odwołania) sporządzono zestawienie zaległości w podatku rolnym za lata 2002 - 2006 (k. 10 akt adm.), z którego wynika, że część tych zaległości umorzono. Z akt sprawy nie wynika, aby - stosownie do 200 § 1 Ordynacji podatkowej - Kolegium wyznaczyło stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Powołany przepis nawiązuje bezpośrednio do zasady gwarantującej stronie prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z tą zasadą, organ obowiązany jest umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W rozpoznawanej sprawie zasada ta nie doznawała ograniczeń, o których mowa w art. 200 § 2 Ordynacji podatkowej. Powyższe przesądza, że zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów procesowych art. 200 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacja podatkowej, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ponieważ skarżącą zwolniono od kosztów postępowania, należny ale nieuiszczony wpis od skargi podlegał ściągnięciu od organu odwoławczego na mocy art. 223 § 2 p.p.s.a.