I OSK 415/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Wa 93/07 o odrzuceniu skargi H. A. na bezczynność Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie umorzenia należności pieniężnych postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H. A. na bezczynność Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie umorzenia należności pieniężnych, wskazując, że Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącej o umorzenie istniejącego zobowiązania pieniężnego, a tym samym nie pozostaje w bezczynności. Sąd podniósł, że nawet, gdyby Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej był organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącej o umorzenie istniejącego zobowiązania pieniężnego, to skarżąca powinna w pierwszej kolejności zastosować się do treści art. 37 k.p.a. Sąd wskazał, że zażalenie, o którym mowa art. 37 § 1 k.p.a. jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który skarżąca musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, pod warunkiem jednak, że środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, o czym stanowi art. 52 § 1 wskazanej ustawy. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną złożyła H. A., wnosząc o jego uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności przysługujących Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. z 2004r., Nr 245, poz. 2460) w związku z treścią Obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2007 r. (M.P. Nr 14, poz.146) przez przyjęcie, że właściwym do rozpoznania wniosku skarżącej był Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. w sytuacji, gdy wniosek skarżącej dotyczył kwoty 26.000 zł; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 52 § 1 i 2 oraz art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że skarżąca H. A. złożyła skargę na bezczynność i nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia w sytuacji, gdy z całokształtu materiału dowodowego sprawy wynika, że organy wielokrotnie przekazywały sobie sprawę i nie były w stanie określić swojej właściwości, a skarżąca kierowała pisma (w tym zażalenia) zarówno do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., jak i do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L., a także Ministra Obrony Narodowej, jako organu nadrzędnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 52 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki, jak zażalenia, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawi, o czym stanowi § 2 tego przepisu. Natomiast w myśl art. 37 k.p.a., wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia postępowania, do których należy między innymi zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W niniejszej sprawie H. A. składając skargę na bezczynność Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, nie zachowała trybu jej wniesienia, nie skorzystała również ze środka zaskarżenia, jakim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Oznacza to, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała środków zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego Wskazać bowiem należy, że w przypadku, gdyby skarżąca chciała skarżyć bezczynność Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, to najpierw powinna wnieść do organu nadrzędnego - Ministra Obrony Narodowej - zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a dopiero po wyczerpaniu tego środka zaskarżenia, ewentualnie skargę (pismo skarżącej do Ministra Obrony Narodowej znajdujące się w aktach niniejszej sprawy nie stanowi bowiem takiego zażalenia, lecz merytoryczne rozważania dotyczące sprawy o umorzenie należności). Odnośnie kwestii organu właściwego do rozpoznania wniosku skarżącej o umorzenie należności, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że stan zadłużenia skarżącej z tytułu należności orzeczonej wyrokiem karnym na koniec marca 2007 r. wynosił 19.340,25 zł (o czym Prezes Wojskowej Agencji mieszkaniowej poinformował skarżącą pismem z dnia 24 kwietnia 2007 r.), w związku z czym, na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 października 2004 r. w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności przysługujących Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. Nr 245, poz. 2460), uznać należy, że właściwym do ewentualnego rozpoznania wniosku o umorzenie wyżej wskazanej należności jest Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. Wskazać w tym miejscu należy, że skarżąca w złożonej skardze na bezczynność sama podała: "Nadmieniam, że moje zobowiązania spłacam regularnie i na chwilę obecną należność wynosi około 18.000 zł (...)". W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie narusza obowiązujących przepisów prawa, w związku z czym zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 w związku z art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd postanowił, jak w sentencji.