I SA/Wa 1447/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie uwłaszczenia oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], na podstawie art. 138 1 pkt 3 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania P. w K. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego K. "M." w J., nieruchomością położoną w J., obręb J., stanowiącą działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Wojewoda Śląski powołaną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), powoływaną dalej jako "ugn", par. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez przedsiębiorstwo państwowe K. "M." w J., zwane dalej "K. M.", prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego numerami działek: [...] oraz nabycie własności budynku "Domu [...]" położonego na działce nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. w K., zwany dalej "P.". Minister Budownictwa zważył, że uwłaszczenie na podstawie art. 200 ugn odnosi się do stanu prawnego istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. i dotyczy państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, posiadających w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny i stwierdza przekształcenie istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego do gruntu oraz prawo własności budynków, urządzeń i lokali. J. S.A. K. "J." w J. następca prawny K. "M." w Jastrzębiu Zdroju wystąpiła wnioskiem z dnia 29 stycznia 2002 r. o uwłaszczenie wyżej oznaczonymi działkami. Ustalono, że działki te stanowiły w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa i pozostawały w zarządzie K. "M.", co wynika z odpisu z księgi wieczystej KW nr [...]. Zgodnie z 4 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. odpis z księgi wieczystej stanowi dowód istnienia prawa zarządu. Od decyzji Wojewody Śląskiego odwołał się P., który podniósł, że na przedmiotowych gruntach istnieje Rodzinny [...] (poprzednio Pracowniczy [...]) "N." powstały w 1982 roku i że na mocy art. 204 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje mu roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu oraz o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków, urządzeń i lokali. Organ odwoławczy zważył, że prawo ogrodu działkowego do gruntu mogło powstać wyłącznie na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 8 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 12, poz. 58 ze zm.), bądź też na podstawie art. 39 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.). Stanowisko takie zostało potwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt I SA/Wa 2053/02, a także przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 312/05. Z akt nie wynika, aby na podstawie ww. przepisów była wydana stosowna decyzja na rzecz ogrodu działkowego; również odwołujący się nie wskazuje na taką decyzję. Faktyczne korzystanie z gruntu nie jest równoznaczne z ustanowieniem prawa użytkowania i nie stanowi o prawach do gruntu. Nie daje to odwołującemu się uprawnień strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Budownictwa P. zarzucił naruszenie art. 28 kpa przez błędne przyjęcie, że skarżący nie jest stroną postępowania, mimo iż zaskarżona decyzja Wojewody Śląskiego dotyczy gruntu, do którego skarżącemu przysługuje tytuł prawny. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi P. wskazał, że interes prawny pojmowany jest w doktrynie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Chodzi o interes prawny szeroko pojmowany, tzn. chroniony prawem podmiotowym. Wyrażany jest również pogląd, że stroną jest każdy, kto twierdzi wobec organu administracyjnego, że postępowanie administracyjne dotyczy jego interesu prawnego. P. ma więc interes prawny w wydaniu przedmiotowej decyzji, ponieważ decyzja ta narusza jego prawa. Skarżącemu przysługuje ograniczone prawo rzeczowe w postaci użytkowania nieruchomości, skuteczne wobec osób trzecich. Rodzinny [...] "N." istniał na przedmiotowym terenie od 1982 r. W dniu 5 grudnia 1990 r. P. był użytkownikiem gruntów i zgodnie z art. 204 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje mu roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego i o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków i innych urządzeń. Przesądza to o tym, że P. posiada przymiot strony. Umorzenie postępowania odwoławczego nie znajduje zatem uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego Minister Budownictwa negatywnie rozstrzygnął kwestię legitymacji P. do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Śląskiego o uwłaszczeniu, z dniem 5 grudnia 1990 r., na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przedsiębiorstwa państwowego K. "M." w J. nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 127 § 1 kpa prawo do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje stronie, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie (art. 28 kpa). Ustalenie interesu prawnego osoby składającej odwołanie jest pierwszą czynnością organu odwoławczego, warunkującą prowadzenie postępowania odwoławczego i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa jest kategorią prawną i najogólniej rzeczywiście rozumiany jest jako istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Jednak interes prawny musi wynikać z określonego przepisu prawa odnoszącego się do sytuacji prawnej danego podmiotu i z którego dla danego podmiotu wynikają określone uprawnienia lub obowiązki prawne. Twierdzenie wnoszącego odwołanie, iż decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw lub obowiązków musi zatem znajdować oparcie w normie prawa materialnego kreującego po jego stronie określone uprawnienie lub obowiązek prawny. Istnienia takiego uprawnienia lub obowiązku nie wykazała strona skarżąca w postępowaniu odwoławczym. Roszczenie o nabycie prawa użytkowania wieczystego przewidziane w art. 204 ustawy o gospodarce nieruchomościami takiego uprawnienia po stronie P. nie stwarza, zwłaszcza że warunkiem skuteczności tego roszczenia jest wykazanie się prawem użytkowania gruntu. Skarżący zaś takim prawem, ustanowionym w przewidzianym prawem trybie, się nie legitymuje. Twierdzenie, że P. przysługuje prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości jest zupełnie gołosłowne, gdyż ani w odwołaniu, ani w skardze wniesionej do Sądu skarżący nie wskazał tytułu, na podstawie którego doszło do nabycia omawianego prawa. Istnienia prawa użytkowania P. nie mógł zresztą wykazać, gdyż z treści znajdującej się w aktach administracyjnych księgi wieczystej KW [...] wynika, że prawo zarządu i użytkowania do przedmiotowych działek w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało K. "M.". Interes prawny P. w sprawie o uwłaszczenie K. nie może natomiast wynikać z samego faktu powstania i funkcjonowania na przedmiotowym gruncie ogrodu działkowego, ani z poniesionych na nim nakładów. Organ odwoławczy prawidłowo zatem ustalił, że P. nie przysługiwało prawo wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Śląskiego w przedmiocie uwłaszczenia K. "M." nieruchomością Skarbu Państwa. Ustalenie, że P. nie legitymuje się uprawnieniem strony postępowania uwłaszczeniowego, skutkowało z kolei wydaniem przez organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu nie można zarzucić naruszenia prawa, bowiem zostało oparte na prawidłowo dokonanej ocenie prawnej i wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.