II OSK 801/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia WSA del. Mariola Kowalska Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych S. i J. T., K. T. i Wojewody Podkarpackiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 434/07 w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi kasacyjne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 434/07 po rozpoznaniu skargi K. Z. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 2007 r. uchylającą w całości decyzję Starosty Dębickiego z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego wraz z infrastrukturą na działkach nr [...],[...],[...] i [...] w [...] i jednocześnie odmawiającą zatwierdzenia projektu dla inwestycji na działkach Nr [...], [...] i [...] przy ul. [...] w [...] - uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego wyroku podano, że w motywach decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że inwestor nie posiada dojazdu do działki odpowiadającego warunkom rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r, w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych /Dz. U. Nr 121, poz. 1139/. W odwołaniu inwestor podniósł, że dojazd do działki jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz powyższym rozporządzeniem. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie stwierdził, że odmowa udzielenia pozwolenia na budowę była zasadna, jednakże z innych przyczyn od podanych w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu rację ma skarżący w kwestii zapewnienia dojazdu do działki. Inwestycja jest też zgodna z warunkami ochrony pe-poż., co potwierdza uzgodnienie z właściwym organem. Działka Nr [...] objęta zaskarżoną decyzją nie została jednak ujęta we wniosku inwestora. W stosunku do istniejącego zainwestowania spełnione są przepisy warunków technicznych, jednakże uwzględniając możliwość przebudowy, przedmiotowy budynek niewątpliwie ograniczy możliwość jej, doprowadzając co niezachowania wymogu przepisu ( 13 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Właściciel działki Nr [...] musiałby odsunąć swój budynek na odległość 6,0-4 m od granicy działki Nr [...] co narusza art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Skargę na tę decyzję wniósł K. Z. podnosząc, że nieruchomość nabył od Gminy [...] z przeznaczeniem pod budynek dwupiętrowy z poddaszem użytkowym, zaś kwestionowana decyzja narusza jego własność chroniąc jednocześnie abstrakcyjne prawa sąsiadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. W ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji musiała być uchylona ze względu na brak zgodności z wnioskiem inwestora co do zakresu inwestycji /objęcie decyzją działki nie wymienionej we wniosku/ oraz brak rozwiązania w kwestii instalacji gazowej. Słuszne jest też stanowisko tego organu co do braku połączenia terenu inwestora z drogą publiczną, skoro zagadnienie to zostało pozytywnie przesądzone w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu odwoławczego w kwestii nie spełnienia ( 13 ust. 1 warunków technicznych. Poza sporem pozostaje spełnienie ( 12 ust. 1 co do usytuowania spornego obiektu względem granic działki. Odnosząc się do wymogu ( 13 ust. 1 organ ustosunkował się do przyszłych i hipotetycznych zamierzeń właścicieli działek sąsiednich czyniąc rozważania na temat ewentualnej rozbudowy istniejących już na sąsiednich działkach budynków mieszkalnych. Taka wykładnia jest wadliwa, stanowi ingerencję w konstytucyjną ochronę prawa własności i prawo zabudowy inwestora, zagwarantowane w art. 4 Prawa budowlanego. Organ nie rozważył natomiast sprawy w aspekcie ( 13 ust. 4 i ( 60 ust. 2 warunków technicznych, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i koniecznością poczynienia odpowiednich ustaleń w toku ponownego postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Podkarpacki, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 4 i 5 ust. 1 pkt 9, art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez co zostały naruszone przepisy art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Skarga kasacyjna zarzuca też naruszenie ( 13 ust. 1 w związku z ( 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm./. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że nieprawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, iż ponownej oceny wymaga sprawa w aspekcie dopuszczalności uwzględnienia wniosku inwestora w sytuacji, gdy jego zamierzenie budowlane /budynek dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym/ może, ze względu na jego wysokość i odległość od granicy działki, w przyszłości ograniczyć możliwość rozbudowy istniejących obiektów na działkach sąsiednich. Stanowisko Sądu organ ocenia jako "premiowanie", z naruszeniem zasady równości wobec prawa, interesów inwestora kosztem ochrony własności sąsiadów, jako osób trzecich. Skargę kasacyjną wnieśli także S. i J. T. oraz K. T. reprezentowani przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie: 1/ prawa materialnego, a w szczególności: - art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że oświadczenie Burmistrza Miasta [...] z dnia 3 października 2006 r. potwierdzające możliwość połączenia działki Nr [...] z drogą publiczną spełnia wymóg dostępu do drogi publicznej podczas gdy istniejący dojazd /ciąg pieszo-jezdny/ ma 3,8 m szerokości i nie spełnia warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /5 m/, - art. 34 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że sporny budynek ma wysokość 10,94 m, podczas gdy faktycznie wysokość ta do kalenicy wynosi 12,40 m a ponadto ma mieć 3 kondygnacje z użytkowym poddaszem, podczas gdy zgodnie z warunkami zabudowy powinien mieć 2 kondygnacje z poddaszem użytkowym, - art. 21 i 64 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez przydanie ochrony tylko inwestorowi z wyłączeniem właścicieli nieruchomości sąsiednich, - 13 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez przyjęcie, że żądanie przez rodzinę T. ochrony ich praw i interesów są żądaniami abstrakcyjnymi oraz uznanie, że wysokość spornego budynku zapewni oświetlenie budynku sąsiadów, - pominięcie alternatywnego przedstawienia w decyzji o warunkach zabudowy dojazdu do nieruchomości skarżącego oraz bezzasadne wskazanie w zaleceniach do ponownego rozpoznania sprawy kwestii położenia inwestycji na terenie zabudowy śródmiejskiej, 2/ przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez całkowite pominięcie wniosków i zeznań strony postępowania wnoszącej skargę kasacyjną. W uzasadnieniu tej skargi kasacyjnej wywodzi się, iż zaskarżony wyrok preferuje interes inwestora nad interesem wnoszących skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skargi kasacyjne nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Zaskarżonym wyrokiem Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięto o niezgodności z prawem decyzji organu odwoławczego, podzielającej stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii braku możliwości uwzględnienia wniosku inwestora, przy czym w ocenie organu odwoławczego tylko z tej przyczyny, że kłóciłoby się to z interesem właściciela działki sąsiedniej co do ewentualnego, przyszłego i niepewnego powzięcia przez niego zamiaru rozbudowy istniejącego na tej działce budynku. Wypada w pełni zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, iż wykładnia dokonana przez organ odwoławczy jest wadliwa, stanowi ingerencję w konstytucyjną ochronę prawa własności i prawo zabudowy inwestora, zagwarantowane w art. 4 Prawa budowlanego. Nie do pogodzenia z porządkiem prawnym jest, aby rozważać wyłącznie sprawę przy uwzględnieniu interesów tego podmiotu, który już swoją nieruchomość zabudował, odmawiając prawa do analogicznej budowy właścicielowi działki budowlanej należącej do innego podmiotu. Stanowisko zaprezentowane przez Sąd jest zgodne z normami chroniącymi własność, przede wszystkim rangi konstytucyjnej, ale także z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Jednocześnie należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że organ administracji powinien rozważyć sprawę w aspekcie wskazanych przepisów warunków technicznych, co umożliwia uchylenie zaskarżonej decyzji i konieczność poczynienia odpowiednich ustaleń w toku ponownego postępowania administracyjnego. Takie rozstrzygnięcie jest w pełni zgodne z określoną w art. 1 ( 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1260 ze zm./ zasadą sprawowania przez Sąd wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji z mocy art. 184 ppsa.