IV SA/Wr 338/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-12-04

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Małgorzata Masternak-Kubiak, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, wykonywanej przed wstąpieniem do służby w Policji, powinien być zaliczony do wysługi emerytalnej funkcjonariusza w celu ustalenia prawa do emerytury policyjnej na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji?
Ratio decidendi
Okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, wykonywanej przed wstąpieniem do służby w Policji, powinien być zaliczony do wysługi emerytalnej funkcjonariusza, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, który odsyła do przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zakresie zaliczania okresów składkowych i nieskładkowych. Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie reguluje samodzielnie i wyczerpująco przesłanek nabycia prawa do policyjnego świadczenia emerytalnego, lecz odsyła w tym zakresie do przepisów powszechnych.
Stan faktyczny
Sierż. szt. J. K. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, z datą zwolnienia 30 maja 2007 r. Funkcjonariusz złożył raport o zwolnienie z uwagi na nabycie praw emerytalnych, posiadając ponad 32 lata wysługi uposażeniowej, w tym 16 lat pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji, odrzucając odwołanie funkcjonariusza. Skarżący zarzucił organom niezaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi emerytalnej oraz naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w S. i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w policji I . uchyla decyzję I i II instancji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. Nr 98/ 2000, poz. 1071 ze zm.) i art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. Nr 43/ 2007, poz. 277) - po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez sierż. szt. J. K. - referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w S. - od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. postanowiono utrzymać w mocy zaskarżony rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. w sprawie zwolnienia sierż. szt. J. K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji z dniem 30 maja 2007 roku. W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w S. zwolnił sierż. szt. J. K. ze służby w Policji z dniem 30 maja 2007 roku. Jako podstawę rozwiązania stosunku służbowego wskazano art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Z powyższą decyzją funkcjonariusz został zapoznany w dniu 14 maja 2007 r. W dniu 16 maja 2007 r. do Komendy Powiatowej Policji w S. wpłynęło odwołanie sierż. szt. J. K. od wyżej wymienionego rozkazu personalnego. Funkcjonariusz wnosił o zmianę rozkazu o zwolnieniu w części dotyczącej podstawy prawnej zwolnienia z art. 41 ust. 3 na art. 41 ust. 2 pkt 4 motywując to posiadanym ponad 32 letnim okresem pracy zaliczonym do wysługi uposażeniowej. W postępowaniu odwoławczym ustalono następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 23 kwietnia 2007 r. sierż. szt. J. K. złożył raport o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 30 maja 2007r., motywując to nabyciem praw emerytalnych. Komendant Powiatowy Policji w S. przychylił się do prośby funkcjonariusza. Rozkazem personalnym z dnia [...] zwolnił sierż. szt. J. K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 cyt. ustawy, określając datę zakończenia stosunku służbowego na dzień 30 maja 2007 r. Na dzień zwolnienia funkcjonariusz posiadał 32 lata, 2 miesiące i 6 dni wysługi uposażeniowej, w tym 16 lat, 5 miesięcy i 6 dni za okres pracy na gospodarstwie rodziców. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że okres pracy zaliczony do wysługi uposażeniowej nie jest równoznaczny z okresem pracy zaliczanym do wysługi emerytalnej. Podstawa zwolnienia tj. art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji stanowi, iż "policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej". Zaliczanie okresów pracy w gospodarstwie rolnym regulują przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162 poz. 1118 ze zmianami). Stosownie do art. 10 tej ustawy przy ustalaniu prawa i wysokości świadczeń uwzględnia się, traktując je jako okresy składkowe: okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacano przewidziane w odrębnych przepisach składki, przypadające przed dniem 1 lipca 1977 roku okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia i przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 roku okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, pod warunkiem, że okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5 do 7 powołanej ustawy, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania świadczenia i tylko w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Jednakże przepis art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej. Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8 poz. 67 z późn. zm.), w myśl którego emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji statuuje w sposób samodzielny i wyczerpujący przesłanki nabycia prawa do policyjnego świadczenia emerytalnego. W związku z powyższym art. 10 cytowanej powyżej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUZ nie ma w tym przypadku zastosowania przy ustalaniu prawa do policyjnego świadczenia emerytalnego. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego J. K. wniósł o jej uchylenie, zarzucając: naruszenie prawa poprzez niezaliczenie do wysługi emerytalnej okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców; niezastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 117 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji i uniemożliwienie skarżącemu pobierania świadczenia pieniężnego określonego w art. 117 ustawy emerytalnej; obrazę art. 7, 8, 9 i 10 kpa. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Za bezzasadny uznano zarzut naruszenia przez organ wymienionych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według tych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia przez niego prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Ustawa ta nie wskazuje jednak, jak należy liczyć wysługę emerytalną W tym celu należy sięgnąć do ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej. Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 7 tej ustawy do wysługi emerytalnej należy wliczać okresy służby w wymienionych w tytule ustawy formacjach i im równorzędne, łącznie z okresami, o których mowa w art. 14 i art. 16. Ze wskazanego w tym przepisie art. 16 ustawy wynika natomiast, że funkcjonariuszowi zalicza się do wysługi emerytalnej także posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis art. 14 tej samej ustawy stanowi co prawda, że okresy zatrudnienia poza służbą zalicza się na wniosek emeryta, ale chodzi tu o okresy przypadające już po zakończeniu służby. Tymczasem w sprawie było niesporne, że przed przyjęciem do służby w Policji skarżący pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, które – jak wynika z pisma z dnia 11 września 2007r. przeszło następnie na jego własność. Jako właściciel gospodarstwa rolnego pracował 14 lat. W sumie organ zaliczył mu 16 lat 5 miesięcy i 6 dni pracy w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je (...) jak okresy składkowe: 1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, 2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, 3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. Z przeprowadzonych rozważań wynika, że – wbrew stanowisku organu – ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym Funkcjonariuszy Policji (...) nie reguluje w sposób samodzielny i wyczerpujący przesłanek do nabycia prawa do policyjnego świadczenia emerytalnego lecz odsyła w kilku miejscach do powszechnych przepisów emerytalnych. Jedno z takich odesłań zostało zawarte w art. 16 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy nakazując, by funkcjonariuszom, którzy spełniają warunki określone w art. 12, zaliczać do wysługi emerytalnej posiadane przed przyjęciem do służby okresy składkowe i nieskładkowe w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (takie rozumienie podanej regulacji przyjęto także w wyroku NSA z 12 stycznia 2007r., I OSK 364/06, Lex nr 291433). Przepisy odsyłające do systemu powszechnego mają wyjątkowy charakter, co oznacza, że instytucja odesłania nie podlega wykładni rozszerzającej odnosząc się ściśle do przedmiotu odesłania (tzn. odesłanie dotyczy zaliczenia do wysługi emerytalnej okresów składkowych i nieskładkowych w rozumieniu ustawy w emeryturach i rentach z FUS, ale już nie wskazanych w niej zasad zaliczalności). Sąd nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Z uwagi na to, ze rozstrzygnięcie decyzji dotyczyło wyłącznie zwolnienia ze służby, Sąd wypowiedział się tylko w tej kwestii, nie ustosunkowując się do podnoszonych w skardze konsekwencji płacowych związanych z zastosowaną podstawą zwolnienia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonalności decyzji, gdyż skarga nie kwestionowała skutków prawnych wynikających z jej rozstrzygnięcia (zwolnienie ze służby) lecz prawidłowość zastosowanej podstawy prawnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło