I SA/Kr 757/07

WyrokWSA w Krakowie2007-12-04

Skład orzekający: WSA Ewa Długosz- Ślusarczyk, WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, które zostały nabyte przez spółkę prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie budownictwa i obsługi nieruchomości, i na które uzyskano pozwolenie na budowę, ale nie zostały faktycznie zajęte pod prowadzenie działalności gospodarczej w okresie objętym podatkiem od nieruchomości, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?
Ratio decidendi
Grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, które nie są faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nawet jeśli spółka je nabyła i uzyskała na nie pozwolenie na budowę. Organy podatkowe błędnie utożsamiły pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" z "gruntami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej" i nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie faktycznego wykorzystania gruntów.
Stan faktyczny
Spółka "T" Sp. z o.o. nabyła grunty sklasyfikowane jako użytki rolne i uzyskała pozwolenia na budowę domów mieszkalnych. Spółka złożyła deklarację podatkową, określając grunty jako rolne. Organy podatkowe uznały, że grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i określiły wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Spółka kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że nie prowadzi na tych gruntach działalności gospodarczej, a jedynie realizuje inwestycję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określił, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 757/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz- Ślusarczyk, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr), Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r., sprawy ze skargi "T" Sp. z o.o. w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 maja 2006r. do 31 grudnia 2006r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100,00 zł (sto złotych 00/100). I SA/Kr 757/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...], nr [...] określającą "T" Sp. z o.o. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od 1 maja 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. w kwocie 1.685 zł. W kwietniu 2006 r. Spółka nabyła grunt o łącznej powierzchni 5057 m kw. w miejscowości S. gm. W. W., obejmujący działki o nr ewidencyjnych 20/2,20/3, 20/4, 20/5, 20/6. Podatniczka, mimo że zobowiązana była do złożenia bez osobnego wezwania w terminie 14 dni od daty zaistnienia zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego stosownej deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości i uiszczenia podatku – czynności powyższych nie dopełniła. W związku z powyższym Wójt Gminy W. W. wezwał skarżącą pismem z dnia 6 września 2006 r. do złożenia stosownej deklaracji. Wówczas skarżąca przedłożyła w dniu 11 września 2006 r. deklarację na podatek od nieruchomości za 2006 r., w której określiła wszystkie nabyte przez siebie grunty jako grunty orne. Na ponowne wezwanie Wójta z dnia 8 listopada 2006 r., który uznał, że powyższa deklaracja została wypełniona nieprawidłowo, skarżąca już nie zareagowała. W związku z powyższym Wójt Gminy W. W. postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu wobec T. Sp. z o.o. postępowanie podatkowe zmierzające do określenia podatniczce wysokości podatku od nieruchomości za okres od maja do grudnia 2006 r. W trakcie tego postępowania organ podatkowy I instancji doszedł do wniosku, że pomimo tego, że w ewidencji gruntów powyższe nieruchomości oznaczone zostały jako grunty rolne, to nie korzystają one ze zwolnienia określonego w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 z późn. zm.). Z odpisu z Rejestru Przedsiębiorców KRS wynika bowiem, że przedmiotem działalności Spółki jest budownictwo oraz obsługa nieruchomości. Na tej podstawie, a także na podstawie decyzji zatwierdzających projekt budowlany i udzielających pozwolenia na budowę P. M. oraz na podstawie decyzji przenoszących powyższe ostateczne pozwolenia na budowę na rzecz skarżącej Spółki organ I instancji uznał, że na nabytym gruncie Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie budownictwa jednorodzinnego w postaci realizacji inwestycji budowlanych polegających na budowie domów mieszkalnych jednorodzinnych wyposażonych w wewnętrzne instalacje wodno – kanalizacyjne, elektryczne, grzewcze i gazowe na działkach o nr ew. 20/3, 20/4, 20/5, 20/6 położonych w S., gm. W. W. oraz inwestycji polegającej na budowie zjazdu z drogi gminnej nr 290 na działki o nr ew. 20/2 i 20/3 w S., gm. W. W. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Efektem tak ustalonego stanu faktycznego było wydanie przez Wójta Gminy W. W. w dniu [...] . decyzji, na mocy której określono skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od 1 maja 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. w kwocie 1.685 zł. Zarówno w odwołaniu od powyższej decyzji, jak też jeszcze w trakcie toczącego się postępowania podatkowego Spółka stanęła na stanowisku, że na powyższych gruntach nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż nie jest to działalność o charakterze zarobkowym, ciągłym i zorganizowanym. Taką działalność podatniczka prowadzi w K. przy ul. C. , zaś na gruntach w S. realizuje jedynie inwestycję jednokrotnie ponosząc nakłady finansowe. Ponadto, zdaniem skarżącej, przepis art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych posługuje się definicją gruntów "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", co nie jest tożsame i równoznaczne z pojęciem "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", o którym mowa np. w art. 2 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podatkowy II instancji podkreślił, że w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej za działalność gospodarczą uważana jest każda zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa jak również poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zdaniem SKO, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że prowadzona przez Spółkę działalność jest działalnością określoną w art. 2 cytowanej ustawy. Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca określiła swój przedmiot działalności jako budownictwo i obsługa nieruchomości, zaś z klasyfikacji PKD wynika, że działalność związana z obsługą nieruchomości obejmuje: obsługę nieruchomości na własny rachunek, zagospodarowanie i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Natomiast działalność w zakresie budownictwa obejmuje m. inn. przygotowanie terenu pod budowę, wznoszenie kompletnych budynków i budowli lub ich części, inżynierię lądową i wodną, wykonywanie instalacji budowlanych, robót budowlanych wykończeniowych, wynajem sprzętu budowlanego i burzącego z obsługą operatorską. Ponadto na skarżącą Spółkę zostały przeniesione uprawnienia wynikające z ostatecznych decyzji o pozwoleniach na budowę, co oznacza, że sporne grunty są wykorzystywane w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca T. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca powieliła argumentację zawartą w odwołaniu, dodając, że nie realizuje na powyższych gruntach żadnej inwestycji budowlanej. W odpowiedzi na skargę SKO w całości podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w konsekwencji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze należy zaznaczyć, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości określa art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 z późn. zm.) stanowiąc, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednocześnie ustawodawca w art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy wyłącza spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy. Wyłączenie nie obejmuje gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z tak brzmiącego przepisu można wyprowadzić stwierdzenie, że grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy tylko wtedy nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdy nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". W art. 1a ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy zdefiniowane zostały jedynie grunty "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Pojęcie to nie jest jednak tożsame z pojęciem "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Z definicji "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" wynika, że co do zasady są to grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Tak więc podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości niezależnie od tego, czy faktycznie są one wykorzystywane w działalności gospodarczej. Samo ich posiadanie powoduje powstanie obowiązku podatkowego. Natomiast z uwagi na brak legalnej definicji "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej", określenie to należy interpretować według jego językowego znaczenia tzn. jako grunt faktycznie używany do prowadzenia działalności gospodarczej (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 346/05, LEX nr 177321; L. Etel L., Podatki rolny i leśny w 2003 roku, FK 2003/1/16 - t.3). Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości będą więc podlegały tylko takie grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, na których w danym momencie, w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej. Odnosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy, należy przyznać rację organom podatkowym obydwu instancji, że realizacja na nieruchomości inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych celem ich dalszego odsprzedania innym podmiotom niewątpliwie mieści się w zakresie czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej, której przedmiot został określony przez stronę skarżącą jako budownictwo i obsługa nieruchomości. Nie są zatem zasadne te argumenty skarżącej Spółki, które sprowadzają się do stwierdzenia, że działania Spółki polegające na realizacji inwestycji określonych w zawartych w aktach sprawy pozwoleniach na budowę nie mogą być objęte dyspozycją art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Organy podatkowe arbitralnie jednak przyjęły, że na gruncie o powierzchni 5057 m kw., w skład którego wchodzą działki o nr ew. 20/2, 20/3, 20/4, 20/5, 20/6 położone w miejscowości Szyce, prowadzona jest przez skarżącą Spółkę działalność gospodarcza w zakresie budownictwa jednorodzinnego. Swoje stanowisko w tej materii organy uzasadniają głównie treścią decyzji administracyjnych, na mocy których nastąpiło przeniesienie na rzecz Spółki ostatecznych pozwoleń na budowę wydanych pierwotnie na rzecz P. Ma., a dotyczących realizacji inwestycji budowlanych polegających na budowie domów mieszkalnych jednorodzinnych wyposażonych w wewnętrzne instalacje wodno – kanalizacyjne, elektryczne, grzewcze i gazowe na działkach o nr ew. 20/3, 20/4, 20/5, 20/6 położonych w S., gm. W. W. oraz inwestycji polegającej na budowie zjazdu z drogi gminnej nr 290 na działki o nr ew. 20/2 i 20/3 w S., gm. W. W.. Jednakże samo uzyskanie przez Spółkę pozwolenia na budowę na danym gruncie nie generuje jeszcze obowiązku podatkowego, dopiero zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej, a więc jak to ustalono wyżej, faktyczne, rzeczywiste dokonanie na gruncie czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej spowoduje powstanie obowiązku podatkowego. Spółka nie ma bowiem obowiązku realizacji inwestycji, pomimo istnienia ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie organy podatkowe obydwu instancji nie zbadały, czy przedmiotowe grunty, których dotyczą decyzje podatkowe, faktycznie przeznaczone zostały pod wykonywanie działalności gospodarczej polegającej na realizacji budownictwa mieszkaniowego w celu późniejszej odsprzedaży, zaś z treści skargi wynika, że inwestycja nie jest realizowana i nie była realizowana w miesiącach od kwietnia do grudnia 2006 r., mimo uzyskania przez stronę skarżącą stosownych pozwoleń na budowę. Organy nie przeprowadziły więc postępowania wyjaśniającego i dowodowego w zakresie określonych w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przesłanek warunkujących powstanie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, czym naruszyły przepisy postępowania, tj. zwłaszcza art. 122 i 187 § 1 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwalifikując grunty podatniczki jako grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i dokonując wymiaru podatku od nieruchomości organy obydwu instancji dokonały również błędnej wykładni art. 2 ust. 2 ustawy z dnia, utożsamiając pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" z pojęciem "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", czym z kolei doprowadziły do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust.1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Działając zaś na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także decyzji organu I instancji poprzedzającej zaskarżoną decyzję, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga. W przedmiotowej sprawie należy bowiem stwierdzić, że decyzje organów obydwu instancji zapadły pomimo braku należycie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a zatem uchybienie tego rodzaju nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem II instancji, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy podatkowe winny uwzględnić wykładnię art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych dokonaną w powyższy sposób oraz przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie zweryfikowania, czy w miesiącach od kwietnia do grudnia 2006 r. skarżąca Spółka faktycznie, w sposób rzeczywisty wykorzystywała grunty położone w Szycach, składające się z działek oznaczonych nr ew. 20/2, 20/3, 20/4, 20/5, 20/6 na prowadzenie działalności gospodarczej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło