II SA/Wr 403/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-12-06

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Olga Białek, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zgodna z prawem. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił, iż rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a wady postępowania przed organem pierwszej instancji, w tym uchylenie przez sąd postanowień uzgadniających, uzasadniały taką decyzję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. i J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która uchyliła decyzję Wójta Gminy M. określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia „Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M.” i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym wadliwość raportu oddziaływania na środowisko oraz brak podstaw do wydania postanowień uzgadniających. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie Asesor WSA Olga Białek, Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E. i J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M. oddala skargę. Przedmiotem skargi jest w/w decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], Nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., orzekająca uchylenie decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...], Nr [...] określającej K.D. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M." i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wójt Gminy M. ponownie rozpatrując sprawę decyzją Nr [...] z dnia [...] określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. W odwołaniu od tej decyzji E. i J.B. wskazali, że nie zachodziły przesłanki do prowadzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody, bowiem inwestor wykonał już roboty budowlane. Nadto zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez przyjęcie, że: – raport oddziaływania na środowisko spełnia wymogi art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, – istniała podstawa prawna do wydania postanowień uzgadniających, – projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, – istniała podstawa do wydania zaskarżonej decyzji, – nie istnieje obowiązek zaznaczenia na załączniku do decyzji obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, – zgodności raportu z przepisami ustawy, – przyjęcie braku negatywnego oddziaływania zamierzenia na środowisko. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniesione odwołanie, stwierdziło, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. W myśl art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zwanej dalej ustawą, właściwy organ, którym stosownie do art. 46a ust. 7 pkt 4 jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa: 1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, 2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, 3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, 4) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii, 5) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko, 6) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 - stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, (art. 56 ust. 2). Charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 56 ust. 3). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2 (art. 56 ust. 7 i ust. 8). Kolegium powołując się na przepis art. 7 k.p.a., podkreśliło, że obowiązkiem organu pierwszej instancji było dokonanie wszechstronnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mogących mieć zastosowanie w sprawie, kierując się przy tym interesem społecznym i słusznym interesem obywatela. Analizy akt sprawy wskazuje zaś zdaniem Kolegium, że organ pierwszej instancji nie rozpatrzył wnikliwie zabranego materiału dowodowego. Kolegium podzieliło stanowisko skarżących, że raport znajdujący się w aktach sprawy nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów. W myśl art. 52 ust. 1 raport o oddziaływaniu na środowisko winien zawierać m.in. analizę i ocenę możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w obrębie terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie i przedstawienie zagadnień w formie graficznej. Analiza raportu znajdującego się w aktach sprawy wskazuje, że nie zawiera on analizy i oceny zagrożeń dla zabytków archeologicznych. Jak wynika z wypisu i z wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, znajdującego się w aktach sprawy, dla działek nr 155/9, 178/4, 178/7 i 534/1 położonych w gminie M. obręb M. na terenach objętych planem obowiązuje strefa "OW" obserwacji archeologicznej. Planowane zamierzenie przewiduje realizację parkingu na samochody osobowe, co wiąże się z wykonaniem robót ziemnych. Brak rzeczonej analizy stanowi naruszenie art. 47 ustawy. Przedmiotowy raport nie zawiera także załącznika graficznego obrazującego oddziaływanie przedsięwzięcia na powietrze. Na powyższe braki raportu i decyzji organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało już w decyzji Nr [...] z dnia [...], które jednakże nie zostały uwzględnione przez organ pierwszej instancji rozpatrujący ponownie sprawę. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów, Kolegium stwierdziło, że są niezasadne. Wbrew twierdzeniom skarżącego istnieje podstawa prawna i faktyczna do wydania zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na wniosek inwestora z dnia 17 stycznia 2006 r. i rozstrzygnął w sprawie na podstawie art. 46a ust. 7 pkt 4 i art. 56 ustawy. Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 46 ust. 4 pkt.2 wymienionej ustawy, wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego i decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych następuje po wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z akt sprawy wynika, że taka decyzja jeszcze nie zapadła, co oznacza w ocenie Kolegium, że zasadne jest prowadzenie w niniejszej sprawie postępowania. Zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po uzgodnieniu z organem ochrony środowiska i organem, o którym mowa w art. 57. W badanym przypadku uzgodnienia projektu decyzji dokonali Starosta Ś., postanowieniem Nr [...] z dnia [...], i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. postanowieniem Nr [...] z dnia [...]. Zdaniem Kolegium nie ma podstaw do przyjęcia, że postanowienia uzgadniające organu ochrony środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. zostały wydane w ramach res iudicata. Z oświadczenia Starosty Ś. wynikającego z pisma z dnia 9 czerwca 2006 r., postanowienie uzgadniające decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia jest pierwszym i jedynym postanowieniem Starosty Ś. Z kolei z urzędu Kolegium znany jest fakt podjęcia przez Starostę Ś. i Państwowego Inspektora Sanitarnego w Ś. postanowień o uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego Gminnej Spółdzielni na Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M. Z powyższego wynika, że nie zachodzi okoliczność rozstrzygnięcia w sprawie poprzednio załatwionej innym aktem administracyjnym. Kolegium nie podzieliło również zarzutu nie wyznaczenia na mapie granic obszaru oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W myśl art. 46a ust. 4 pkt 1 do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Wniosek inwestora z dnia 17 stycznia 2006 r. zawiera załączniki w postaci mapy ewidencyjnej i mapy sytuacyjnej, na których zaznaczono przebieg granic terenu i zaznaczono obszar oddziaływania przedsięwzięcia, który pokrywa się przebiegiem granic terenu zainwestowania. Powyższe wynika z wniosku inwestora jak i raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Kopię mapy z zaznaczonymi granicami terenu zainwestowania, które pokrywają się z obszarem planowanym oddziaływaniem inwestycji na środowisko dołączono do decyzji jako jej załącznik. Nadto Kolegium stwierdziło, że nie podziela w całości stanowiska skarżących, którzy powołując się na złożony do akt sprawy koreferat z lipca 2006 r. zarzucili, iż raport jest niekompletny, ponieważ nie zawiera opisów stanu istniejącego w zakresie analizy i oceny możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych, nie przedstawia zagadnienia dot. oddziaływania na powietrze w formie graficznej, jak i nie zawiera streszczenia w języku niespecjalistycznym. Kolegium podkreśliło przy tym, że jak już wyżej wskazano raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawiera analizy i oceny możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w obrębie terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie i przedstawienia zagadnień w formie graficznej w zakresie oddziaływania na powietrze. W pozostałym zakresie raport odnosi się do zabytków wskazując, że w bezpośrednim sąsiedztwie ani w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia nie znajdują się zabytki podlegające ochronie (pkt 3.3 raportu). Raport zawiera także streszczenie. Odnosząc się do zgłaszanych wniosków dowodowych, Kolegium stwierdziło, że nie zasadne są wnioski dotyczące sporządzenia opinii budowlanej oraz sporządzenia opinii w zakresie zgodności raportu z art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska. Sporządzenie opinii budowlanej na tym etapie postępowania jest bezprzedmiotowe, bowiem w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach nie rozstrzyga się o zagadnieniach techniczno budowlanych. Natomiast odnosząc się do wniosku dowodowego dotyczącego sporządzenia opinii w zakresie zgodności raportu z art. 52 ustawy stwierdziło, że zgodność raportu z tym przepisem jest zagadnieniem prawnym i podlega ocenie organu rozstrzygającego. Natomiast inną kwestią jest ocena wiadomości specjalnych zawartych w rzeczonym raporcie. Jak wskazano to już wyżej, odniesienie się do takich właśnie wiadomości specjalnych będzie zadaniem organu pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Jednakże sam sposób przeprowadzenia tego dowodu, czy przy pomocy pracowników Urzędu posiadających pożądaną wiedzę specjalną, czy też przy pomocy opinii biegłego zewnętrznego, należeć będzie do organu pierwszej instancji. Kolegium podkreśliło przy tym, iż w uzasadnieniu swej decyzji organ pierwszej instancji odniósł się do zarzutów skarżącego zawartych w załączonym do akt sprawy koreferacie, wskazując na powody nie uwzględnienia opinii tam zawartych. Ocena organu pierwszej instancji wskazuje na zgodność zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Taka ocena dowodu, z punktu widzenia procedury była w ocenie Kolegium dopuszczalna, co nie oznacza, że Kolegium zgadza się ze stanowiskiem organu wynikającym z tej oceny. Zdaniem Kolegium ocena dowodu, a w tym przypadku dokumentu zawierającym wiedzę specjalistyczną, winna być dokonana w oparciu o opinię wyrażoną przez specjalistę z zakresu ochrony środowiska. Z uzasadnienia decyzji oraz z przedłożonych akt sprawy nie wynika, aby organ pierwszej instancji taką opinię uzyskał. Mając powyższe na uwadze Kolegium orzekło jak wyżej. Skargę na powyższą decyzję wnieśli E.B. i J.B. zarzucając: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 56 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 i 3, w związku z art. 52 ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, w tym: art. 47 pkt. 1 lit "a", "b" i "d" w zw. z art. 46a ust. 4 pkt 1, art. 8 europejskiej konwencji praw człowieka, art. 106 kpa, § 2 pkt. 3 i 4 oraz §7 (9) pkt. 1 i 3 uchwały Rady Gminy M. z dnia [...] w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości M., - w związku z art. 48, art. 83 ust. 1, art. 90 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 105 kpa., przez przyjęcie, że: 1) skarżący nie wykazali i nie udowodnili, że sporna inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym, 2) istnieje podstawa do wydania zaskarżonej decyzji dla spornej inwestycji, w sytuacji, 3) istniała podstawa dla Starosty Powiatowego w Ś. oraz dla Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. do wydania następnych postanowień uzgadniających pozytywnie budowę, 4) uzupełniony Raport Oddziaływania na Środowisko z marca 2006 r. sporządzony /post factum - już po zrealizowaniu inwestycji/ przez biegłą p. U.P. z listy Wojewody L., z zakresu sporządzania ocen na środowisko, nadal może stanowić podstawę, do pozytywnego uzgodnienia realizacji inwestycji, 5) nie ma obowiązku wyznaczenia na kopii mapy ewidencyjnej stanowiącej załącznik nr 2 i 3 zaskarżonej decyzji, obszaru na który będzie bezpośrednio i pośrednio oddziaływać przedsięwzięcia na środowisko, z zaznaczeniem przebiegu granic terenu którego dotyczy wniosek, II. naruszenie przepisów i zasad postępowania administracyjnego tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 40 § 2, art. 77, art. 106 § 1 i 4 K.p.a., art. 107 § 3 Kpa. i art. 155 § 1 pkt. 2, 3, 6, i 7 k.p.a., a szczególnie: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 19, art. 77 K.p.a., art. 105 § 1 Kpa, w zw. z art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 i art. 90 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane, art. 106 k.p.a, art. 107 § 3 Kpa., i art. 155 § 1 pkt. 2, 3, 6, i 7 k.p.a, przez przyjęcie, że: 1) istnieją przesłanki faktyczne i prawne do ponownego rozpoznania tej sprawy, 2) nie było potrzeby uwzględnienia stanowiska skarżących, ich zarzutów i wniosków dowodowych zgłoszonych w toku postępowania, w celu sprawdzenia z udziałem właściwych instytutów "czy ostatni raport oddziaływania na środowisko z marca 2006 r. jest zgodny z przepisami ustawy", 3) istnieją podstawy do tego, aby na podstawie wadliwych postanowień wydanych przez organy ochrony środowiska, pozytywnie uzgadniających sporną inwestycję, /post factum - już po jej zrealizowaniu/ w tym: uzupełnionego wadliwego Raportu Oddziaływania na Środowisko z marca 2006 r., opracowanego /post factum - już po zrealizowaniu tej inwestycji/ uznać, że sporna inwestycja nie spowoduje dla skarżących i innych mieszkańców sąsiednich nieruchomości, zagrożenia środowiskowego pod względem higienicznym i zdrowotnym, 4) Starosta Powiatowy w Ś. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś., zapewnili stronom przed wydaniem kolejnych postanowień uzgadniających czynny udział na każdym etapie postępowania, 5) postanowienia organów środowiskowych, o których mowa wyżej, nie są dotknięte wadą nieważności, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2, 3, 4, 6 i 7 K.p.a. Wskazując na w/w podstawy, skarżący wnieśli: 1) o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ust 1, art. 48 ust. 1 i art. 90 ustawy Prawo budowlane - z powodu niezgodności spornego przedsięwzięcia pn. "Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M." z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w tym: wcześniejszego zrealizowania przez inwestora robót budowlanych - na zasadzie samowoli budowlanej - wymagających pozwolenia na budowę, z zakresu spornej inwestycji, 2) o zasądzenie solidarnie na rzecz skarżących J.B. i in., kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, 3) o przyjęcie w poczet dowodów dokumentów z akt WSA we Wrocławiu, sygn. II SA/Wr 59/06, sygn. I SA/Wr 239/06, sygn. II SA/Wr 316/06, sygn. II SA/Wr 132/06, sygn. II SA/Wr 691/06, sygn. II SA/Wr 476/06, sygn. III SA/Wr 495/06, z wnioskiem o ich dołączenie, - ponieważ stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy jest ich zdaniem identyczny /co do zasady/ w stosunku do innych postępowań sądowo administracyjnych, o których mowa wyżej, 4) o przyjęcie w poczet dowodu akt spraw karnych oznaczonych sygn. [...], sygn. [...] i sygn. [...]. Nadto skarżący wnieśli wobec Wójta Gminy M. wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z instytucji specjalistycznej Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budowlanych Oddział W., na adres: [...] – w celu sporządzenia właściwej pisemnej opinii budowlanej, na podstawie udostępnionych akt postępowań administracyjnych, przedłożonych akt śledztwa, dokumentacji obiektu w posiadaniu inwestora oraz oględzin danego obiektu. Skarżący ponowili wobec Wójta Gminy M. wniosek o dopuszczenie dowodu z pisemnej opinii Instytutu Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej w Warszawie, adres: [...] - czy raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia inwestycyjnego, polegającego na budowie pn. "Zakładu Przetwórstwa Nasion Oleistych w M." sporządzony przez biegłą mgr inż. p. U.P. z marca 2006 r., jest zgodny z art. 52 ustawy - Prawo ochrony środowiska, i ewentualnie o wskazanie istotnych uchybień formalnych i merytorycznych tego raportu, z uwzględnieniem zgromadzonych dokumentów w aktach tej sprawy.. Skarżący zgłosili także żądanie skierowania (w trybie nadzoru i kontroli sądowej w rozumieniu ustawy) do właściwych organów publicznych i władz państwowych, odpowiednich sygnalizacji ze wskazaniem wadliwych działań prawnych organów I i II instancji – w celu wyegzekwowania od funkcjonariuszy publicznych przestrzegania porządku prawnego w przyszłości przy wykonywaniu i stosowaniu prawa. Nadto w piśmie procesowym z dnia 14 września 2007r., skarżący zawarli wniosek o przyjęcie w poczet dochodów aneksu do Raportu biegłego A.K. z [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. złożyło odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania K.D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie mocy decyzji organu pierwszej instancji. Szczegółowe uzasadnienie swego stanowiska przedstawił w piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej oceniając prawidłowość zastosowania przepisów i ich wykładnię, a więc zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], Nr [...] odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 § 1 lub art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwaną w dalszej części u.p.s.a.). Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uchylenie bowiem decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], Nr [...] została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i tylko co do zgodności z tym przepisem decyzja ta podlega kontroli Sądu. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności przyjętą w art. 15 k.p.a., każda sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, po raz pierwszy przez organ pierwszej instancji, a następnie w wyniku złożenia odwołania przez stronę przez organ drugiej instancji. Organ drugiej instancji obowiązany jest zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji ponownie rozpoznać i merytorycznie rozstrzygnąć. Granice merytorycznego rozstrzygnięcia wyznacza w/w art.138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. opisanej wyżej decyzji kasacyjnej z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchylając decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...], Nr [...] określającą K.D. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M." i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, trafnie przyjęło, że rozstrzygnięcie sprawy przez organ pierwszej instancji wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W świetle przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji, uznać należy - wbrew zarzutom skargi, że zapadłe rozstrzygnięcie Kolegium jest w pełni zasadne. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony Środowiska /Dz. U. z 2006r., Nr 129, poz.902 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. I tak zgodnie z art. 46a ust.1 tejże ustawy, postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia. W myśl zaś art. 48 ust. 2 omawianej ustawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ, o którym mowa w ust. 1, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem ochrony środowiska /pkt.1/, a także z państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym /pkt. 1a w związku z art. 57/. Zgromadzone w sprawie materiały, a także uzasadnienie opisanej wyżej decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...], Nr [...] wskazują, że organ ten rozstrzygnięcie swe oparł na uzgodnieniach ze Starostą Ś. – postanowienie z dnia [...], Nr [...], utrzymane w mocy postanowieniem SKO w W. z dnia [...], Nr [...] oraz na uzgodnieniach z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Ś. – postanowienie z dnia [...], Nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], Nr [...]. Z urzędu jest zaś Sądowi wiadomym, że wyrokiem tut. Sądu z dnia 10 lipca 2007r., sygn. akt II SA/Wr 495/06 uchylone zostało opisane wyżej postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., z równoczesnym wstrzymaniem jego wykonania. Również Sądowi jest wiadomym, że wyrokiem tut. Sądu z dnia 6 grudnia 2007r., sygn. akt II SA/Wr 691/06, uchylone zostało w/w postanowienie SKO w W. z dnia [...], Nr [...] oraz orzeczono, że postanowienie to nie może być wykonane. Wyeliminowanie z obrotu prawnego w/w wyrokami przedmiotowych postanowień, pozwala na stwierdzenie, że co najmniej przedwczesne było wydanie przez Wójta Gminy M. decyzji z dnia [...], Nr [...] a w konsekwencji stwierdzenie przez ten organ, iż raport oddziaływania na środowisko spełnia wymogi określone przepisami prawa. Już ta tylko okoliczność powoduje, że trafna jest wydana przez SKO w W. zaskarżona decyzja z dnia [...], Nr [...] o uchyleniu decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...], Nr [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Niewątpliwe jest, że w sprawie opracowany został przez mgr inż. U.P. – Biegłego z listy Wojewody L. - Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Przetwórstwa Nasion Oleistych w M. Jednakże niewątpliwe jest także, że skarżący nie godząc się z ustaleniami zawartymi w tymże Raporcie, przedłożyli w toku postępowania administracyjnego Koreferat opracowany przez mgr inż. A.K. – Biegłego z listy Wojewody M. W okolicznościach niniejszej sprawy, nie można zgodzić się ze stwierdzeniem organu pierwszej instancji, że opisany wyżej Raport spełnia wymogi art.52 w/w ustawy, gdy organ ten pominął, a tym samym nie rozważył dostatecznie przedłożonego przez skarżących Koreferatu, zwłaszcza, jak trafnie podkreśliło SKO, że Raport nie zawiera załącznika graficznego obrazującego oddziaływanie przedsięwzięcia na powietrze. Podzielić należy stanowisko SKO, że ocena wiadomości specjalnych zawarta w Raporcie wymaga wiedzy specjalistycznej. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, organ pierwszej instancji winien, mając na uwadze przepis art. 78 k.p.a. w związku art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. rozważyć, czy nie zażądać Raportu – opinii uzupełniającej odnoszącej się przede wszystkim do ustaleń zawartych w Koreferacie, ewentualnie dopuścić w sprawie przeprowadzenie dowodu z kolejnego biegłego, którego zadaniem byłoby dokonanie oceny przedmiotowego Raportu z punktu widzenia ustaleń zawartych w Koreferacie. Wynik powyższego postępowania będzie mógł dopiero stanowić podstawę do ferowania przez organ pierwszej instancji oceny przedmiotowego Raportu o zgodności bądź nie z wymogami art. 52 ustawy oraz dokonanie oceny wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia z punktu widzenia wymogów określonych art. 47 pkt.1 omawianej ustawy. Także przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w zakresie wyżej określonym oraz w zakresie wskazanym przez SKO w zaskarżonej decyzji, pozwoli temuż organowi na wykazanie zgodności bądź nie planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego przez Radę Gminy M. uchwalą z dnia [...], Nr [...] /Dz. Urz. Województwa D. Nr 230, poz. 3582/. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że zasadą jest w myśl art. 56 ust.1 w/w ustawy, iż organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Innymi słowy, warunkiem przesądzającym o możliwości wydania pozytywnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest zgodność lokalizacji zamierzonego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto Sąd nie podzielił zarzutu skarżących, że organ odwoławczy winien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia jest możliwe na podstawie art. 138 & 1 pkt.2 in fine k.p.a., lecz może mieć ono miejsce tylko wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Należy tutaj zaznaczyć, iż bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Bezprzedmiotowość to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r.; sygn. akt III SA 2225/01; Biul. Skarb. 2003/6/25). Bezprzedmiotowość postępowania może mieć zarówno charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 1984 r.; sygn. akt II SA 2085/83; ONSA 1984, Nr 1, poz. 23). W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania administracyjnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 46 ust. 4 pkt.2 omawianej ustawy, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.). Również wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /art. 46 ust. 4a /. Powyższa regulacja oznacza, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje w odrębnym, wszczynanym na wniosek określonego podmiotu /art.46a ustawy/ postępowaniu administracyjnym z zakresu ochrony środowiska. W świetle powyższego przyjąć należy, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jest odrębnym postępowaniem, prowadzonym przez określony organ, poprzedzającym wszczęcie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, stąd nie jest możliwe w tym postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zastosowanie przepisów Prawa budowlanego i wydanie w tym względzie decyzji, uregulowanych przepisami Prawa budowlanego W świetle powyższych ustaleń, zakończenie przez organ II instancji postępowania przez wydanie decyzji umarzającej postępowanie, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, byłoby, w ocenie Sądu naruszeniem przepisu art.138 & 1 pkt.2 in fine k.p.a. Sąd nie podziela także zarzutu skarżących, iż opisane wyżej postanowienia uzgadniające, a to postanowienie Starosty Ś. z dnia [...], Nr [...], jak i postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. z dnia [...], Nr [...], wydane zostały w niniejszej sprawie już wcześniej rozpoznanej. Zgodzić się należy z twierdzeniem Kolegium, że powoływane przez skarżących postanowienia uzgadniające tychże samych organów, odpowiednio z 14 i 15 grudnia 2004 r., dotyczyły innego postępowania, a to postępowania wszczętego wnioskiem K.D. z 20 września 2004 r. w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego GS na Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M. /por. akta sprawy II SA/Wr 59/06/, gdy zaś opisane wyżej postanowienia z 19 i 21 kwietnia 2006 r. wydane zostały w niniejszej sprawie wszczętej wnioskiem K.D. z 17 stycznia 2006 r. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], Nr [...], podlegająca ocenie co do zgodności z dyspozycją art. 138 § 2 k.p.a. - nie narusza prawa o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazać przy tym należy, że organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy nie może natomiast przesądzić treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz załatwienia jej pozytywnie lub negatywnie dla strony. O treści rozstrzygnięcia może w przypadku tego rodzaju decyzji organu drugiej instancji decydować wyłącznie organ pierwszej instancji. Ustosunkowując się zaś do żądań i wniosków dowodowych skarżących zawartych w skardze, jak i w piśmie procesowym z dnia 14 września 2007 r., wskazać należy, że nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale faktycznym i dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 u.p.s.a.). W postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie dokonuje ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz jedynie ocenia, czy organy administracji państwowej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym i następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom. Od tej zasady istnieje tylko jeden wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 u.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów, jest niedopuszczalne. Z tych to zatem względów Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżących, mając również na uwadze i to, że skoro zaskarżoną decyzją sprawa przekazana została organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, to skarżący przed tym organem będą mogli stosownie do art. 78 k.p.a. zgłaszać żądania przeprowadzenia określonego dowodu. Nadto wskazać należy, odnosząc się tym samym do żądania skarżących, że w myśl art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Z powyższego przepisu wynika zatem, iż Sąd może, w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, poinformować w formie postanowienia właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach, lecz jest to uprawnienie Sądu, nie zaś obowiązek, co oznacza, że przedmiotowa sygnalizacja ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny. Istotne jest przy tym, że przepis art.155 ustawy wyraźnie stanowi, iż wydanie postanowienia w nim określonego następuje "w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie. W okolicznościach niniejszej sprawy, skład orzekający sądu nie znalazł podstaw, aby skorzystać z uprawnień przyznanych cyt. wyżej art. 155 ustawy i podjąć w myśl tego przepisu stosowane postanowienie. W konsekwencji, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała, by decyzja ta, jak to już wyżej Sąd zauważył, wydana została z naruszeniem przepisów o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. H.B. 4.01.2008r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło