I SAB/Wa 143/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku E. P. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz J. B. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. polegającą na nierozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Skarżąca podała, że Minister Budownictwa wydał w dniu [...] września 2006 r. decyzję nr [...], którą uchylił w całości orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1949 r. nr [...] odmawiające dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] i przekazał sprawę wszczętą wnioskiem E.P. z dnia [...] września 1948 r. do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W aktualnym stanie prawnym organem tym jest Prezydent W.. Skarżąca podniosła również, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1997 r. wydana na podstawie decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...], której nieważność stwierdził Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., utraciła byt prawny w świetle rozstrzygnięć, jakie w tej sprawie zapadły. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 października 2005 r. sygn. akt I S.A./Wa 1298/05 stwierdził nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] uchylającej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] listopada 1997 r. Wyrok ten nie stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji merytorycznej przez organ pierwszej instancji, skoro sprawa wróciła do załatwienia przez ww. organ. Wobec tego, że sprawa pozostaje nierozpoznana mimo upływu terminu określonego w art. 35 kpa, skarżąca pismem z dnia 12 lutego 2007 r. wniosła do Wojewody Mazowieckiego zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w trybie art. 37 kpa. Skarżąca wskazała, że jej sprawa oczekuje na załatwienie już kilkanaście lat, jest szczegółowo wyjaśniona tak przez polskie sądy, jak i przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, który wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r. stwierdził naruszenie przez Państwo Polskie art. 6 par. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wskutek tego, że czas trwania postępowania przekroczył "rozsądny termin". W odpowiedzi na skargę Prezydent W. stwierdził, że prowadzenie postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku dawnego właściciela nieruchomości [...] przy u. [...] nie jest możliwe do czasu istnienia w obrocie prawnym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1997 r., od której odwołanie wniósł Z. w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 października 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1298/05 stwierdził nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] uchylającej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] listopada 1997 r. Zatem do rozpoznania pozostaje odwołanie Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, bowiem Prezydent W. pozostaje w bezczynności w sprawie, której dotyczy skarga. W sprawie będącej przedmiotem oceny przez Sąd istotnym jest, że na skutek oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1932/06 skargi Z. w W., stała się prawomocna decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. uchylająca orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1949 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Od dnia doręczenia Prezydentowi W. prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (wyrok uprawomocnił się w dniu 27 marca 2007 r.) rozpoczął bieg termin określony w art. 35 kpa na rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości, który upłynął bezskutecznie. Nie można uznać za usprawiedliwiającą bezczynność Prezydenta W. okoliczność, iż w obrocie prawnym pozostawała decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1997 r. rozstrzygająca w przedmiocie wniosku E. P. z dnia 14 września 1948 r. Stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2001 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1298/05 było spowodowane tym, że orzekanie przez Wojewodę Mazowieckiego jako organu odwoławczego w sprawie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego stało się niedopuszczalne na skutek otwarcia wówczas na nowo postępowania administracyjnego w tej sprawie w wyniku decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r. stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] sierpnia 1997 r. Skutek ex tunc tej decyzji spowodował, że "odżyło" orzeczenie administracyjne z dnia [...] lipca 1949 r. Skutkowało to tym, że zarówno decyzja Wojewody Mazowieckiego z [...] lipca 2001 r. jak i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] listopada 1997 r. wymagały usunięcia z obrotu prawnego. Jest poza sporem, że usunięcie z obrotu prawnego tej ostatniej decyzji nie mieści się w kompetencji Prezydenta W.. Nie oznacza to jednak, że Prezydent W. pozostawał bez wpływu na istniejący stan sprawy. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2005 r. nie został zaskarżony przez żadną ze stron, w tym przez Prezydenta W., który był stroną postępowania sądowego i organem właściwym do orzekania w sprawie jako organ administracji I instancji. Również nie zostały podjęte przez Prezydenta W. żadne działania zmierzające do usunięcia z obrotu prawnego decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1997 r. przez właściwy w tej sprawie organ, a które należało podjąć z chwilą, kiedy stała się prawomocna decyzja Ministra Budownictwa z [...] września 2006 r. uchylająca orzeczenie administracyjne z [...] lipca 1949 r. i przekazująca Prezydentowi W. do ponownego rozpoznania wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Należy zwrócić uwagę, że organy administracji w swoich działaniach obowiązane są mieć wzgląd zarówno na interes społeczny jak i na słuszny interes strony (art. 7 kpa) i w ramach tego wyposażone zostały w uprawnienia do inicjowania postępowań administracyjnych, w tym także w trybach nadzwyczajnych. Ze wszech miar słuszne było więc zwrócenie się do właściwego organu o podjęcie nadzwyczajnych środków procesowych zmierzających do usunięcia z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] listopada 1997 r. W przedstawionych okolicznościach nie można było uznać zwłoki w załatwieniu sprawy za usprawiedliwioną. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowił jak w sentencji wyroku.