I OSK 526/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-04-08
Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Marek Stojanowski, Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Polskie Koleje Państwowe S.A. posiadają przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym dotyczącym nieruchomości, do której wywodzą prawo z przepisów ogólnych i ustawy o komercjalizacji, mimo braku wykazania konkretnego tytułu prawnego do władania tą nieruchomością?Ratio decidendi
Polskie Koleje Państwowe S.A. nie wykazały wystarczającego tytułu prawnego do władania nieruchomością będącą przedmiotem komunalizacji, a jedynie ujawnienie w rejestrze gruntów jako terenu kolejowego lub powoływanie się na akty normatywne o charakterze ogólnym nie przesądza o ich interesie prawnym w postępowaniu. Ustawa o komercjalizacji również nie kreuje takiego interesu w odniesieniu do nieruchomości podlegających komunalizacji. W związku z tym, PKP S.A. nie miały przymiotu strony w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. (PKP S.A.) na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU) o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie komunalizacji nieruchomości. KKU odmówiła PKP S.A. przymiotu strony, uznając, że nie wykazały one tytułu do władania nieruchomością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę PKP S.A., podzielając stanowisko KKU. PKP S.A. wniosły skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez błędną wykładnię art. 28 K.p.a. i art. 34 ustawy o komercjalizacji, a także naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1520/07 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1520/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], którą umorzone zostało postępowanie z odwołania PKP od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], komunalizującej, na rzecz Gminy W., nieruchomości położone w W., oznaczone nr [...] i [...]. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa odmówiła PKP przymiotu strony postępowania komunalizacyjnego.
Wojewódzki Sąd, podzielając pogląd Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stwierdził, że Polskie Koleje Państwowe nie wykazały żadnym dokumentem jakiegokolwiek tytułu do władania nieruchomością, będącą przedmiotem komunalizacji, bowiem za niewystarczające należało uznać jedynie ujawnienie w rejestrze gruntów działek nr 396 i 397 jako terenu kolejowego. Zdaniem Sądu o interesie prawnym PKP w postępowaniu komunalizacyjnym nie może przesądzać i to, że PKP wywodzi swoje prawo z dekretu z dnia 7 lutego 1919 r. o przejściu kolei zabudowanych przez byłe władze okupacyjne pod zarząd Ministerstwa Komunikacji i art. 3 rozporządzenia z dnia 25 września 1926 r. o utworzeniu Przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", gdyż są to akty normatywne o charakterze ogólnym, nienormujące stanu prawnego poszczególnych nieruchomości. Również art. 34-34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" nie kreuje interesu PKP w postępowaniu komunalizacyjnym – podkreślił Wojewódzki Sąd.
Reprezentowane przez adwokata, "Polskie Koleje Państwowe" S.A. w Warszawie wniosły skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji i zarzucając:
naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 ust. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy winien być on zastosowany oraz art. 151 ww. ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy nie miał on zastosowania – na skutek oddalenia skargi, podczas gdy należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości, albowiem naruszała ona przepisy prawa procesowego, tj.:
– art. 28 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie jest stroną postępowania komunalizacyjnego dotyczącego nieruchomości położonej w W., oznaczoną w ewidencji gruntów obrębu W. jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, w następstwie wadliwego uznania, że art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) nie stanowi źródła interesu prawnego skarżącej w przedmiotowym postępowaniu w sytuacji, gdy na mocy art. 34 ust. 1 ww. ustawy skarżąca do chwili prawomocnego zakończenia postępowania komunalizacyjnego wykazuje interes prawny w uzyskaniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu spornych nieruchomości, a tym samym przysługuje jej przymiot strony niniejszego postępowania’;
– art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, w wyniku zaniechania rozważenia, od kiedy PKP S.A. dysponuje sporną nieruchomością w sytuacji, gdy na mocy przepisu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu Przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 grudnia 1930 r. Skarżąca legitymowała się prawem użytkowania i zarządu w stosunku do wszelkich nieruchomości nabytych do użytku kolei w okresie obowiązywania ww. rozporządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym w istocie przez to, że Sąd błędnie uznał, iż PKP nie posiada interesu prawnego w postępowaniu komunalizacyjnym, choć – zdaniem skarżącej – wynika on z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", a także, że nie rozważył od kiedy PKP dysponuje nieruchomością na mocy art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu Przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe".
Nie wchodząc już w sam sposób przytoczenia podstaw skargi kasacyjnej, który nie do końca odpowiada wymogom art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd nie naruszył przepisów postępowania wskazanych w skardze kasacyjnej, bowiem nie miał podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd wyraźnie wyjaśnił, że Polskie Koleje Państwowe nie wskazały żadnego dowodu, z którego wynikałoby jakiekolwiek prawo do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, które by jej przeszkodziły.
Przepisy rozporządzenia z dnia 24 września 1926 r. takiego tytułu nie dawały, jak też art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, gdyż wskazane w nim grunty nie dotyczą tych, które podlegają komunalizacji z mocy art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawy o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Wobec powyższego skargę kasacyjną należało oddalić i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło