II OSK 1650/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-12-11
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Barbara Adamiak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, stosując przepisy Prawa ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie wyroku, a nie w dacie wydania decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył prawo procesowe, stosując przepisy Prawa ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie wyroku, a nie w dacie wydania decyzji administracyjnej. Kontrola legalności decyzji administracyjnych powinna być dokonywana z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Ponadto, Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował art. 51 ust. 6 Prawa ochrony środowiska, który wyłączał obowiązek sporządzenia raportu środowiskowego, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę była poprzedzona decyzją o warunkach zabudowy. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji tankowania gazem propan-butan. Organ pierwszej instancji wydał pozwolenie, które zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenia proceduralne, w tym dotyczące konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i doręczenia postanowień organów współdziałających. Inwestor wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. NSA Teresa Rutkowska Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "[...]" A. i A. Z. Spółka jawna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Bd 813/05 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od M. W..
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Bd 813/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] NR [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Ś. z dnia [...] Nr [...] .
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy . Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta Powiatu Ś. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji tankowania gazem propan-butan na terenie istniejącej stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą z planowaną lokalizacją na działce nr [...] przy ul. [...] w P. dla "[...]" spółka jawna A. i A. Z.. W uzasadnieniu wskazano, iż zostały spełnione wymogi określone w przepisach Prawa budowlanego. Planowane zamierzenie jest zgodne z ustaleniami ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] Nr [...] o warunkach zabudowy. Ponadto projekt budowlany, a w szczególności projekt zagospodarowania terenu został opracowany zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 98, poz. 1067 ze zm.) Organ wskazał , również, że wyżej wymieniony projekt budowlany i zawarte w nim rozwiązania techniczne zostały opracowane przez osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności należące do właściwej izby samorządu zawodowego oraz został uzgodniony bez zastrzeżeń przez rzeczoznawców ds. BHP i ergonomii, higieniczno-sanitarnych i zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ponadto podniesiono, że planowane przedsięwzięcie na etapie ustaleń warunków zabudowy nie zostało zaliczone do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazano również, że planowane przedsięwzięcie, ze względu na prowadzoną już działalność na działce [...], nie będzie miało wpływu na pogorszenie życia i pracy jak i warunków bezpieczeństwa a zasięg uciążliwości zamknie się w granicach w/w działki.
Decyzję tę zakwestionowała M. W., wskazując, że wbrew stanowisku Starosty Powiatowego Ś. konieczne jest opracowanie raportu o oddziaływaniu na środowisko, a ponadto podniosła , że pominięto kwestie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, znacznego pogorszenia warunków życia i pracy i bezpieczeństwa oraz to, iż postawienie na przedmiotowej działce zbiorników z gazem propan-butan zwiększy dodatkowo liczbę przejeżdżających pojazdów, jak również wydzielania hałasu i zakłócania spokoju.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach tego rozstrzygnięcia wyjaśnił , iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządza się przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, który jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, a zdaniem organu projektowana inwestycja nie jest tego typu przedsięwzięciem. Ponadto organ wskazał, iż w świetle obowiązującego prawa nie istnieje obowiązek uzyskania zgody właściciela sąsiedniej działki na budowę. Ponieważ zostały przez inwestorów spełnione wszelkie wymagania określone w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Na powyższą decyzję M. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie. W skardze ponownie zwrócono uwagę na konieczność opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organy administracji pominęły również kwestie bezpieczeństwa oraz pogorszenia warunków życia, pracy i wypoczynku. Ponownie skarżąca wskazała na zagrożenia związane z budową stacji tankowania gazem propan-butan.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uwzględniając skargę na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2005r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji podnosząc , że czyni to z innych powodów niż te wskazane przez skarżącą .
Wyjaśniono , że Wojewoda [...] decyzją z [...] uchylił decyzję Starosty Powiatu Ś. z dnia [...] znak [...] dot. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji tankowania gazem propan - butan na terenie istniejącej stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą i planowaną lokalizacją na działce nr [...] w P.. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdził m.in., że postanowienia w tej sprawie w ramach współdziałania o jakim mowa w art. 106 kpa., wydał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. oraz Starosta Ś. Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa. Trafnie zdaniem Sądu wskazano, że organy te wpływają poprzez swoją opinię na załatwienie konkretnej sprawy. Organ drugiej instancji ustalił, że wymienione wyżej organy plus Wójt Gminy P. wydali postanowienia, które nie zostały doręczone wszystkim stronom postępowania. Wysunięto trafny wniosek, że nie został zakończony etap postępowania toczącego się przed organem współdziałającym, a wydane przez te organy postanowienia nie są ostateczne. Wydana w takich warunkach decyzja narusza przepisy prawa procesowego - art. 106, 10 § 1, 7 i 81 kpa.
Wskazano także, że zgodnie z § 4 pkt 1b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 179, poz. 1490), należy uwzględnić stan środowiska w powiązaniu z istniejącym i planowanym zagospodarowaniem terenu z punktu widzenia nakładania się negatywnych oddziaływań na środowisko.
Jak uznał Sąd organ administracji pierwszej instancji, po otrzymaniu akt sprawy, nie uzupełnił tych braków i tym samym utrzymanie w mocy zaskarżoną decyzją, decyzji organu pierwszej instancji, narusza wskazane wyżej przepisy, a nadto art. 107 § 3 K.p.a. Organ drugiej instancji nie wyjaśnił bowiem dlaczego uznaje także postępowanie za właściwe.
Dodatkowo Sąd pierwszej instancji wyjaśnił , iż Starosta w Ś., zwracając się do "[...]" spółka jawna A. i A. Z. o uzupełnienie dokumentacji, powołał się na § 8 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. Nr 120, poz.1133), który dotyczy braków części opisowej projektu. Przepis ten jest adresowany do projektantów, a nie inwestorów i to projektanci winni uzupełnić projekt. Za wysoce naganne Sąd uznał niedołączenie do akt organu pierwszej instancji postanowień Starosty Powiatowego w Ś. i Powiatowego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu, że inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Dokumenty te przesłano dopiero na wyraźne żądanie organu drugiej instancji.
Podniesiono, iż zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2003 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ( poprzednio organ właściwy w sprawie wydania pozwolenia na budowę) , określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowienie to wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu.
Oznacza to, że postępowanie w sprawie zajęcia stanowiska co do konieczności sporządzenia raportu, jest postępowaniem wpadkowym w stosunku do postępowania głównego jakim jest wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego.
Stronami postępowania wpadkowego, prowadzonego w trybie art. 106 kpa, są te same strony, co w postępowaniu głównym. Tym samym trafna była uwaga organu drugiej instancji zawarta w decyzji z dnia [...], że postanowienie Starosty Ś. i Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. w sprawie braku konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko nie są ostateczne.
Organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu pierwszej instancji wykazał pewną niekonsekwencję. W pierwszej swojej decyzji uznał, że postanowienia te są nieostateczne, a w drugiej decyzji ( zaskarżonej) przeszedł nad tym do porządku dziennego. Zgodnie z art. 51 ust. 5 Prawo ochrony środowiska na postanowienia te służy zażalenie.
Konkludując Sąd podkreślił, że w toku dalszego postępowania należy doprowadzić do ostateczności postanowień Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Starosty Powiatowego wskazujących, że inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, a dopiero potem zajdą warunki do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę .
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł "[...]" Spółka jawna A. i A. Z. zaskarżając powyższy wyrok w całości . Wyrokowi temu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 151 tej ustawy procesowej .
a) w zw. z art. 51 ust. 2 i ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez zastosowanie ich w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonego wyroku, nie zaś w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji administracyjnej przez organ administracji pierwszej instancji podczas, gdy przepisy ustawy z dnia 3 października 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw weszły w życie po ostatecznym zakończeniu postępowania przed organami administracji
b) w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, że wydanie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę winno być poprzedzone postępowaniem w sprawie konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
c) w zw. z art. 51 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w sprawie dopuszczalne było nakładanie na stronę przez organ wydający decyzję w sprawie pozwolenia na budowę obowiązku sporządzania raportu
polegające na bezpodstawnym uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] i poprzedzającej jej decyzji Starosty Powiatu Ś. podczas, gdy nie było ku temu podstaw a skarga winna na podstawie art. 151 wskazanej ustawy procesowej ulec oddaleniu.
Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy jak też zasądzenie od M. W. na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych , alternatywnie wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi wraz z kosztami postępowania .
W motywach skargi kasacyjnej zauważono, iż w uzasadnieniu wyroku wskazano między innymi, że w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska. Z przepisów tych Sąd wywiódł wniosek, że postępowanie wpadkowe, jakim było postępowanie w sprawie zajęcia stanowiska co do konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzono wadliwie, co uchybiło postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Przede wszystkim podniesiono , że w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (nie zaś, jak wskazał to Wojewódzki Sąd Administracyjny - z dnia 8 grudnia 2003 r.) - i to w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji administracyjnej przez organ administracji pierwszej instancji . Zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia [...] obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 1-7. Sąd, stosując te przepisy niewłaściwie, tj. w ich brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonego wyroku, mylnie doszedł do przekonania, że postanowienie wydaje się również wtedy, gdy organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu. Tymczasem przepis przewidujący konieczność wydawania postanowień w takim wypadku obowiązuje dopiero od dnia 28 lipca 2005. i wprowadzony został ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 27 czerwca 2005 r.). Oznaczą to, że w stanie prawnym obowiązującym w czasie wydawania decyzji administracyjnych uchylonych zaskarżonym wyrokiem nie było konieczności wydawania postanowienia w razie stwierdzenia braku potrzeby sporządzenia raportu środowiskowego.
Wskazaną wyżej nowelizacją zmieniono także przepis art. 51 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska. Dotychczasowe brzmienie: na postanowienie w sprawie obowiązku sporządzenia i zakresu raportu przysługuje zażalenie zastąpiono następującym: na postanowienia, o których mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie. Oznaczą to, że wolą ustawodawcy było dokonanie merytorycznych (a nie porządkujących) zmian w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko i nałożenie na organy administracji nowego obowiązku w postaci konieczności wydawania postanowień w sytuacji, w której dotąd obowiązku takiego nie było. Skoro zatem nie było potrzeby wydawania postanowienia w sytuacji, gdy organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu wadliwy jest cały wywód prawny przeprowadzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poczynając od rozważań w przedmiocie konieczności doręczania tego postanowienia, jego prawomocności, na wytycznych dla organów administracji kończąc.
Ponadto wskazano , iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ponieważ jednak art. 2 ustawy nie wykazuje żądnego związku z art. 51 ust. 1 przyjąć należy, że intencją Sądu było wskazanie na konieczność zastosowania przepisu ąrt. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 tegoż artykułu ustawy - wynika to z wywodów zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z tymi przepisami, jak słusznie wskazał to Wojewódzki Sąd Administracyjny, obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 1-7. Ponieważ w sprawie niniejszej postępowanie w sprawie konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zostało przeprowadzone przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 1 (decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) zastosowanie winien znaleźć przepis art. 51 ust. 6 ustawy. Zgodnie z nim gdy wydanie decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2 (pozwolenie na budowę), było poprzedzone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisów ust. 2 i art. 50 ust. 2 nie stosuje się. Oznacza to, że jeśli decyzję w sprawie pozwolenia na budowę poprzedziła decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyłączona jest możliwość nakładania przez organ wydający decyzję w sprawie pozwolenia na budowę obowiązku sporządzania raportu. Tym samym nie zachodzi w sprawie konieczność przeprowadzenia postępowania wpadkowego wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Za chybiony uznano zarzut Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wobec organu drugiej instancji w postaci niekonsekwencji i przejście do porządku dziennego nad kwestią nie doprowadzonego do końca postępowania wpadkowego (uprzednio z tęgo powodu decyzja organu pierwszej instancji została uchylona) , ponieważ rozpoznając ponowne odwołanie od nie zmienionej w istocie decyzji organ drugiej instancji zasadnie doszedł do przekonania, że konsultacyjne postępowanie wpadkowe w niniejszej sprawie winno toczyć się wyłącznie przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która to decyzja jest prawomocna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania . Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie , którejkolwiek z przesłanek nieważności , w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń stąd też ograniczono rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej .
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie .Przed wszystkim zauważyć należy , iż podstawą uchylenia zaskarżonego wyroku jest naruszenie przez Sąd pierwszej instancji prawa procesowego a to art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami .
Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c cytowanej ustawy procesowej Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mówiąc innymi słowy, sąd uchylając decyzję na tej podstawie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne . Istotne jest, aby istniał związek przyczynowy między naruszeniem prawa, a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego przez sąd uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna.
Nie można w okolicznościach przedmiotowej sprawy zwłaszcza przy uwzględnieniu treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku przyjąć , że wskazywane uchybienia mogły doprowadzić do zastosowania w/w konstrukcji prawnej .
Przede wszystkim zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy procesowej w związku z art. 51 ust. 2 , ust. 5 i ust.6 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez zastosowanie ich w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonego wyroku, nie zaś w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji administracyjnej .
Zauważyć w tym miejscu należy , iż sądy administracyjne dokonują kontroli legalności decyzji administracyjnych z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji i na podstawie materiału dowodowego zebranego do chwili jej wydania . Zmiana stanu prawnego powstała po wydaniu zaskarżonych decyzji nie może wpłynąć na wynik sądowej kontroli decyzji .
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji uzasadniając potrzebę sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowiska powołał się na: cytat " art. 52 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2003 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62 , poz. 627 ze zm. ) , zgodnie z którym obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach , określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowienie to wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu- koniec cytatu "
Przy uwzględnieniu przytoczonego wyżej części uzasadnienia Sądu pierwszej instancji zasadnie wskazano w motywach skargi kasacyjnej , że w tej sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62 , poz. 627 ze zm. ) . Ponadto trafnie również podniesiona w skardze kasacyjnej , iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska , ponieważ jednak art. 2 tej ustawy nie wykazuje żądnego związku z art. 51 ust. 1 przyjąć należy, że intencją Sądu było wskazanie na konieczność zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 tegoż artykułu ustawy - wynika to z wywodów zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku.
Jednocześnie w tym miejscu wskazań należy , iż przepis art. 51 ustawy Prawo ochrony środowiska był wielokrotnie nowelizowany natomiast w chwili wydawania zaskarżonych decyzji obowiązywał w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 października 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 190 poz. 1865 ) , która weszła w życie z dniem 8 grudnia 2003 r.
Z dyspozycji art. 51 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu nadanym w/w nowelizacją wynika , iż sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają : 1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko , 2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisku , dla którego obowiązek jest ustalony na podstawie ust. 2 . Zaś w ustępie 2 tego przepisu wskazano , iż obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia , o którym mowa w ust. 1 pkt. 2 stwierdza w drodze postanowienia , organ właściwy do wydania decyzji , o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt. 1-7 , określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ; właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania określone w ust. 8 pkt. 2 i ocenia potrzebę sporządzenia potrzebę sporządzenia raportu dla przedsięwzięć określonych w ust. 8 pkt. 1 z zastrzeżeniem ust. 7 . Natomiast w art. 51 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska przyjęto , że na postanowienie w sprawie obowiązku sporządzenia i zakresu raportu przysługuje zażalenie .
Przepis powyższy został znowelizowany ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 113 , poz. 954 ) , która weszła w życie dnia 28 lipca 2005 r. a więc już po wydaniu zaskarżonych decyzji . Przepisowi art. 51 ust. 2 i 5 ustawy Prawo ochrony środowiska nadano wówczas następujące brzmienie : obowiązek sporządzenia raportu dla planowanych przedsięwzięć , o których mowa w ust. 2 i 3 ( dla obszaru Natura 2000 – przypomnienie Sądu ) , stwierdza w drodze postanowienia , organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach , określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko , właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania , o których mowa w ustępie 8 pkt. 2 , postanowienie wydaje się również , jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu ( ust. 2 ) , na postanowienia , o których mowa w ust. 2 , przysługuje zażalenie ( ust. 5 ) .
Zatem z porównania brzmienia art. 51 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonych decyzji z tym , nadanym mu nowelizacją ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustawach , która wprowadzona została już po wydaniu zaskarżonych decyzji , to z lektury zaskarżonego wyroku wynika , że Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji dokonał tego przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów Prawo ochrony środowiska w chwili wyrokowania . Konstatacja ta ma zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości badania legalności zaskarżonych decyzji , skoro dokonano tego nie w oparciu o właściwe przepisy prawa to konkluzja Sądu pierwszej instancji wskazująca na wadliwość postępowania nie może zostać podzielona . W tych okolicznościach nie można uznać poglądu Sądu pierwszej instancji , że wydaje się również postanowienie o braku podstaw do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jak i konsekwencji z tym związanych ( doręczenia , prawomocności i wytycznych dla organów ) , skoro stanowisko to nie zostało wyprowadzone z dogłębnej analizy przepisów obowiązujących w chwili wydawania zaskarżonych decyzji .
W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy również podzielić zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 51 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska w szczególności jeżeli uwzględni się fakt niezastosowania przez Sąd pierwszej instancji obowiązujących przepisów w chwili wydawania decyzji w sprawie .
Z przepisu art. 51 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika , że jeżeli w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stwierdzono obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko , raport powinien być sporządzony także w postępowaniu o wydane pozwolenie na budowę dotyczącym tego samego przedsięwzięcia ; gdy wydanie decyzji , której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2 tj. o pozwoleniu na budowę było poprzedzone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego , przepisów ustępu 2 nie stosuje się . Tym samym rozważenia wymagało to czy jeżeli decyzja w sprawie pozwolenia na budowę była poprzedzona decyzją o warunkach zabudowy istnieje możliwość nakładania przez organ architektoniczno budowlany obowiązku sporządzenia raportu .
Wprawdzie przepis art. 51 ust. 6 ustawy Prawo o ochronie środowiska został uchylony z dniem 27 lipca 2005 r. lecz obowiązywał w chwili wydania decyzji ostatecznej i w oparciu o jego treść należało zająć stanowisko czego nie uczyniono .
Niezależnie nawet od powyższego zauważyć należy , iż zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 179 . poz. 1490 ) przedmiotowe przedsięwzięcie dotyczące stacji tankowania gazu propan - butan ze zbiornikiem o pojemności 4,85 m 3 nie zostało zaliczone w § 2 tego rozporządzenia do inwestycji , dla której obligatoryjnie wymagane jest sporządzenie przedmiotowego raportu o oddziaływaniu na środowisko . Jak wynika z analizy akt w sprawie przed wydaniem decyzji przez Wójta Gminy P. z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla stacji tankowania propan – butan wydano trzy postanowienia , w których uznano , że dla przedmiotowej inwestycji nie należy opracowywać raportu o oddziaływaniu na środowisko . Postanowienie tej treści wydał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. dnia [...] , Starosta Ś. dnia [...] jak i Wójt Gminy P. dnia [...]. Z decyzji , na którą powołuje się w motywach zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji tj. Wojewody [...] z dnia [...] uchylającej decyzję Starosty Powiatu Ś. z dnia [...] w przedmiocie pozwoleniu na budowę stacji tankowania propan – butan wynika tylko , że rozstrzygnięcia te nie zostały doręczone wszystkim stronom postępowania , co oznacza jak przyjęto , że nie zakończono postępowania przed organem współdziałającym. Natomiast jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze doręczenie lub ogłoszenie decyzji , postanowienia stanowi ich wprowadzenie do obrotu prawnego . Bezsprzecznie egzystencja prawna decyzji , postanowienia rozpoczyna się w chwili ich doręczenia przynajmniej jednej ze stron danego postępowania administracyjnego a jedynie nieprawidłowe doręczenie jest równoznaczne z ich nieistnieniem w obrocie prawnym . Zatem w okolicznościach przedmiotowej na podstawie akt można również przyjąć , że powyższe trzy postanowienia doręczono tylko tym , których uznano za strony postępowania wpadkowego. To czy prawidłowo określono krąg tych osób , pozostaje już odrębną kwestią lecz nie można ustalać stron postępowania wpadkowego na etapie pozwolenia na budowę. Ponadto wydane postanowienie niezależnie od wniesienia nawet zażalenia jest wykonywane albowiem wniesienia zażalenia nie wstrzymuje wykonania zażalenia .
Jest niesporne , że w zaskarżonych decyzjach dotyczących udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji organy wypowiadając się w zakresie potrzeby opracowania przedmiotowego raportu uznały z powołaniem się na powyższe postanowienia , że planowanie przedsięwzięcie na etapie ustalenia warunków zabudowy nie wymagało sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko . Stąd też możliwe było zajęcie odmiennego stanowiska od tego zamieszczonego we wskazanej wyżej decyzji kasacyjnej z dnia 4 lutego 2005 r. wobec przyjęcia innej oceny prawnej .
Dlatego też mając powyższe uwarunkowania na uwadze uwzględniono wniesioną skargę kasacyjną w opisanym wyżej zakresie .
Nie podzielono natomiast stanowiska skarżącego o naruszeniu art. 145 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi gdyż przepis ten odnosi się do skarg na decyzję wydaną w innym postępowaniu niż uregulowane w kpa , natomiast zaskarżone decyzje wydawane były w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów kpa .
Skoro skarga kasacyjna zawierała wyłącznie zarzuty naruszenia prawa procesowego , uwzględnienie części z nich sprawia , że sprawa musi wrócić do Sądu pierwszej instancji celem jej ponownego rozpoznania zaś przy powtórnym jej rozpoznaniu należy ocenić raz jeszcze zaskarżone decyzje z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w chwili wydania decyzji ostatecznej o czym wyżej była mowa . Tym samym nie można uznać , że na obecnym etapie tego postępowania naruszono przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie .
Stąd Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji .
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 wskazanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od M. W. mając na uwadze charakter niniejszej sprawy oraz to , że skorzystanie z prawa do Sądu przez w/w nie może powodować dodatkowego jej obciążania kosztami .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło