I OSK 1779/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1467/07 o odrzuceniu skargi W. K. na pismo Ministra Finansów z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska w Zarządzie Banku [...] postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1467/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. K. na pismo Ministra Finansów z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska w Zarządzie Banku [...]. W uzasadnieniu wskazano, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne orzekanie w sprawach oznaczonych w art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Zaskarżone przez W. K. pisma Ministra Finansów z dnia [...] maja 2007 r. oraz z dnia [...] czerwca 2007 r. nie mają charakteru decyzji administracyjnej, bowiem akt powołania i odwołania członków Zarządu Banku [...] nie jest decyzją administracyjną. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku [...], instytucja ta jest bankiem państwowym, którego zasady funkcjonowania określa ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z roku 2002 Nr 72, poz. 665 ze zm.). Stosownie do art. 2 ustawy Prawo bankowe banki są instytucjami finansowymi prowadzącymi ściśle określoną działalność, kontrolowaną przez Państwo. Ustawa ta dopuszcza na podstawie art. 12 możliwość tworzenia banków państwowych. Jednak fakt utworzenia banku państwowego nie oznacza, że działa on w sposób odrębny niż inne banki, dotyczy to szczególnie sposobu powoływania i odwoływania członków Zarządu. Z treści art. 11 ust. 3 ustawy o Banku [...] wynika, że na wniosek Rady Nadzorczej Banku [...] minister właściwy ds. finansów powołuje w określonych przypadkach członków Zarządu. Minister ds. finansów nie działa tu jednak na podstawie władztwa administracyjnego, ale działa on tu w imieniu właściciela, którym jest Skarb Państwa. Jego czynności nie mają więc charakteru władczego. Odwołanie zatem W. K. z funkcji prezesa Banku [...] jest odwołaniem w znaczeniu, o którym mowa w przepisach art. 68 i następnych kodeksu pracy, które nadają stosunkowi pracy na podstawie powołania określoną treść. Sądem zatem właściwym do rozpoznania roszczenia pracownika ze stosunku pracy na podstawie powołania jest sąd rejonowy (art. 262 § 1 kp) - sąd pracy. Sygn. akt I OSK 1779/07 W skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie następujących przepisów postępowania: - art. 2, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 58 § 1 pkt 1 polegające na przyjęciu, że sprawa ze skargi W. K. na decyzje Ministra Finansów z dnia [...] i z dnia [...] nie należy do właściwości Sądów Administracyjnych pomimo tego, że powyższe decyzje były decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 104 kpa; - naruszenie przepisów art. 2 i art. 3 p.p.s.a. w związku z art. 45 Konstytucji poprzez uznanie, iż sprawa ze skargi W. K. na decyzje Ministra Finansów z dnia [...] i z dnia [...] nie należy do właściwości Sądów Administracyjnych pomimo tego, że powyższe decyzje były decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 104 kpa oraz błędne wskazanie skarżącemu jako sądu właściwego - sądu pracy w sytuacji, gdy skarżący nie może skutecznie dochodzić swoich roszczeń ani przed sądem pracy ani przed sądem cywilnym; - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że zaskarżone decyzje nie były ,,czynnością" czy też ,,aktem" z zakresu administracji publicznej ,,dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa"; - art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi w sytuacji, gdy skarga powinna być rozpoznana i pominięciu, że Minister Finansów wydał zaskarżone decyzje z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i 90 kpa, przekraczając zasady swobodnej oceny dowodów oraz poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i uznanie, że: 1. stosunek pracy powoda został nawiązany na podstawie powołania, a więc jego podstawą jest art. 68 i następne kp pomimo faktu istnienia umowy o pracę skarżącego i pomimo wyraźnej treści świadectwa pracy skarżącego wskazującego, iż podstawą nawiązania stosunku pracy była umowa o pracę, 2. zaskarżona decyzja Ministra Finansów z dnia 24 maja 2007 r. miała charakter odwołania w rozumieniu art. 68 i następne kp pomimo faktu istnienia umowy o pracę skarżącego i pomimo wyraźnej treści świadectwa pracy skarżącego Sygn. akt I OSK 1779/07 wskazującego, iż podstawą nawiązania stosunku pracy była umowa o pracę; naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przez sąd art. 68 72 kp poprzez uznanie, iż stosunek pracy skarżącego z B [...] nawiązał się na podstawie powołania i decyzja Ministra Finansów z dnia [...] jest odwołaniem w rozumieniu art. 68 - 72 kp. Ponadto wskazano na niewłaściwe zastosowanie przez Sąd art. 262 § 1 kp poprzez błędne wskazanie, iż sądem właściwym do rozpoznania roszczenia skarżącego związanego z zaskarżonymi decyzjami Ministra Finansów jest Sąd Rejonowy - Sąd Pracy, jako że są to roszczenia pracownicze. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, przeprowadzenie rozprawy, zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz W. K. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Stwierdzono, że Sąd prawidłowo przyjął, że Minister Finansów odwołując skarżącego z funkcji Prezesa Zarządu Banku [...] nie działał jako organ administracji publicznej, ale jako właściwa organizacyjnie jednostka Skarbu Państwa wykonująca działania właścicielskie związane ze sferą organizacyjną Banku. Przepisy regulujące funkcjonowanie Banku [...] nie należą do zakresu prawa administracyjnego, a stanowią wykonanie przyznanych Ministrowi Finansów kompetencji stanowiących o organach banku państwowego. Fakt uregulowania działalności Banku [...], jako banku państwowego, w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo Bankowe, ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku [...] oraz przepisach wykonawczych, w których nie ma odniesienia do stosowania przepisów kpa wyklucza możliwość podejmowania przez Ministra Finansów czynności związanych z funkcjonowaniem organów Banku [...] w formie decyzji administracyjnej. Wskazano, że Sąd Pracy jest kompetentny do badania okoliczności rozwiązania umowy o pracę, jeżeli odwołany pracownik uważa, że podana przyczyna nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Nawet w sytuacji, gdyby skarżący miał nawiązany umowny stosunek pracy, a nie na Sygn. akt I OSK 1779/07 podstawie powołania - fakt powołania go przez Ministra Finansów nie stanowiłby o administracyjnym charakterze tej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W orzecznictwie sądów administracyjnych od wczesnych lat osiemdziesiątych XX wieku panuje niekwestionowany pogląd, że decyzją administracyjną jest władcze i jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, oparte na przepisie powszechnie obowiązującym, o prawach lub obowiązkach indywidualnie wskazanego podmiotu, w konkretnie oznaczonej sprawie, o ile pomiędzy organem o adresatem tego rozstrzygnięcia nie występuje ani zależność organizacyjna, ani podległość służbowa. Akt, którym odwołano skarżącego nie ma cech władczości, ponieważ - jak trafnie zauważył Sąd I instancji - został podjęty na zasadzie dominium, a nie podstawie władztwa administracyjnego. Jest to zresztą rozwiązanie charakterystyczne dla prawa bankowego, bez względu na to czyją własnością jest bank, i niekwestionowane w orzecznictwie sądowym. Skoro zaskarżony akt jest odwołaniem w znaczeniu, o którym mowa w przepisach art. 68 i następnych kodeksu pracy, to zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem administracyjnym, a zatem zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2007 r. nie narusza przepisów art. 2, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Również zarzut naruszenia z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a jest nietrafny, ponieważ przepis ten dotyczy jedynie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, a z zakresu nie stosunków właścicielskich. W tym stanie rzeczy należało uznać, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało orzec jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.