II SA/Rz 225/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2007 r. nr (...) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A.G. kwotę 720 zł /słownie: siedemset dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] sierpnia 2006 r., Nr [...], zobowiązującej W. W. do realizacji określonych robót budowlanych celem doprowadzenia budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ewid. [...], położonej w miejscowości U., do stanu zgodnego z prawem, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu realizacji obowiązku, wyznaczając jednocześnie nowy termin /do 31.03.2007 r./, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny: Przedmiotowy budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę przez 1995 r. /zeznania A. G., B. W./. Obowiązujący wówczas Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego dla Miasta i Gminy U. dopuszczał na terenie, na którym znajduje się budynek tego typu zabudowę, co wyłączało zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Budynek ten nie odpowiadał jednak obowiązującym w okresie jego budowy warunkom technicznym. Mianowicie warunki techniczno – budowlane zawarte w Rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 17, poz. 62/, dopuszczały sytuowanie budynku gospodarczego, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, pod warunkiem posiadania ścian z materiałów niepalnych, z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych; jeśli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej oraz będzie zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ ustalił, że ograniczenie w zabudowie sąsiedniej nie występuje, gdyż działka sąsiednia jest już zabudowana a ponadto, że wykonanie ściany przeciwpożarowej umożliwi zabudowę działki sąsiedniej przy granicy. Ponadto organ stwierdził, że przedmiotowy budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W oparciu o te ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...]sierpnia 2006 r., nałożył na W. W. obowiązek wykonania ściany przeciwpożarowej od strony działki nr [...] stanowiącej własność A. G. oraz od strony działki nr [...] własności D. N., a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w zakresie nakładającym wyżej wymieniony obowiązek w mocy. Z powyższą decyzją nie zgodził się A. G. i wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez wadliwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, nieuwzględnienie przepisu art. 48 ust. 1 i 103 ust. 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, naruszenie przepisów postępowania – art. 6, 7, 8 k.p.a. przez wydanie decyzji sprzecznej z prawem, bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i bez uwzględnienia słusznego interesu społecznego oraz interesu obywateli, zwłaszcza interesu skarżącego i w związku z tym wniósł o uchylenie decyzji oraz obciążenie organu kosztami postępowania odwoławczego. Uzasadniając skargę wskazał, że kwestionowana w niej decyzja w istocie legalizuje samowolę budowlaną W. W., podczas gdy obowiązkiem organu było nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, naruszającego jego własność. Dowodzi, że przedmiotowy budynek, wbrew ustaleniom organów, został wybudowany po sierpniu 1995 r. Dowodem tego ma być pismo Urzędu Rejonowego w Nisku z dnia 11 sierpnia 1995 r., w którym stwierdza się wykonanie fundamentów przy granicy A. G. o wym. 3,80 x 2,50 m i wysokości 0,20 m oraz rezygnację W. W. z wykorzystania tych fundamentów, w związku z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem organ nie mógł zastosować przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r., a winien bezwzględnie zastosować art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. i orzec na jego podstawie rozbiórkę nielegalnie wzniesionego budynku. Nie dokonując tego naruszył art. 103 ust. 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy, gdyż "zalegalizował" budowę na gruncie, do którego W. W. nie ma żadnych praw. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolowana zatem przez sąd działalność administracji publicznej to zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie organu – w tym przypadku decyzja – jak również postępowanie poprzedzające jego wydanie. Dokonując kontroli w omówionym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja z dnia [...]stycznia 2007 r. /.../ nie może pozostać w obrocie prawnym, choć z innych przyczyn niż wskazano w skardze, a które Sąd – nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami – uwzględnił z urzędu /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Z ustanowionej w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wynikają dla organu administracji obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona ma więc prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, czyli od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia decyzją oraz ma prawo wyrażenia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. W celu zapewnienia realizacji w postępowaniu administracyjnym powyższej zasady, na organy administracji nałożony został obowiązek zawiadomienia wszystkich stron w sprawie o wszczęciu postępowania /art. 61 § 4 K.p.a./, obowiązek zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem /art. 79 § 1 k.p.a./, obowiązek wezwania na rozprawę przynajmniej na 7 dni przed rozprawą /art. 90 § 2 i art. 92 k.p.a./. Przestrzeganie zaś tej zasady w postępowaniu administracyjnym jest obwarowane sankcją z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Trzeba też podkreślić, że wznowienie postępowania na tej podstawie /art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a./ następuje niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić /B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996, s. 636/. Jest to bowiem okoliczność formalna, tj. sam fakt braku udziału strony w postępowaniu /lub jego etapie/ bez jej winy stanowi powód do wznowienia postępowania. Nadto, jak wywodził E. Iserzon w Komentarzu, s. 248, przepis powyższy nie żąda stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony postępowania lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby nie załatwienie sprawy. Materiał aktowy rozpoznawanej sprawy wykazuje, że wydanie decyzji zobowiązującej W. W. do wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 2,40 x 1,54 m, usytuowanego na działce nr [...] w U. /stanowiącej własność w/w/ do stanu zgodnego z przepisami, tj. wykonania ściany oddzielenia p. pożarowego przedmiotowego budynku /odpowiednio – ściany bocznej i tylnej/ od strony działki nr [...] A. G. oraz od strony działki nr [...] D. N., nastąpiło po przeprowadzeniu postępowania z udziałem właścicieli w/w działki. Z powyższego wynika, że organy orzekające w sprawie uznały, iż w tym postępowaniu winni uczestniczyć na prawach strony, oprócz inwestora /W. W./, właściciela sąsiednich nieruchomości względem nieruchomości oznaczonej nr [...]. Uznały więc, że mają oni interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. w przedmiotowym postępowaniu, czego Sąd nie kwestionuje. Tymczasem postępowanie sądowe daje jednak podstawę do uznania, że w postępowaniu przed organem II instancji nie uczestniczył właściciel sąsiedniej – względem działki inwestora – działki nr [...], a właściwie nr [...] /jemu też nie została doręczona zaskarżona decyzja z dnia [...].01.2007 r./. Trzeba bowiem zauważyć że zgodnie z dowodami zebranymi przez organ I instancji, w szczególności z wypisem z rejestru gruntów i wypisem z mapy ewidencyjnej, planem sytuacyjnym zagospodarowania działki inwestora i złożoną przez niego dokumentacją budowlaną od strony północnej jego działka sąsiaduje bezpośrednio z działką nr [...] D. N. i przedmiotowy budynek gospodarczy inwestora jest "zbliźniaczony" z budynkiem gospodarczym na sąsiedniej działce nr [...]. Na podstawie twierdzeń skarżącego A. G., popartych następnie wypisem z rejestru gruntów sporządzonym przez Starostę i złożonym do akt sądowych przez pełnomocnika organu II instancji ustalono, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji właścicielem w/w działki był B. W., zam. W. T., ul. Główna 67a, 34-410 U. /poprzednio D. N./. Wspomniany wyżej B. W., posiadając status strony w przedmiotowym postępowaniu /jego etapie odwoławczym/ nie uczestniczył w nim bez własnej winy, co daje podstawę do wznowienia postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W rezultacie też powód do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Stwierdzone zatem uchybienie uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne, umożliwiając w nim udział wszystkim osobom, którym przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. przysługuje. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Co do wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł zgodnie z art. 152 powyższej ustawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w myśl art. 200 tej ustawy, przy czym wysokość kosztów przejazdu skarżącego do Sądu [koleją, w łącznej wysokości 220 zł] ustalono stosownie do jej art. 205 § 3 oraz art. 13 w zw. z art. 4 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym /Dz.U. z 2004 r., Nr 273, poz. 2702/.