II SA/Rz 105/07
WyrokWSA w Rzeszowie2007-12-12
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Anna Lechowska, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt okresowych wyjazdów za granicę i zadłużenia mieszkania przez osobę zameldowaną na pobyt stały, przy jednoczesnym powracaniu do tego lokalu po powrotach z zagranicy, stanowi podstawę do wymeldowania tej osoby z pobytu stałego?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracyjnych, że częste wyjazdy za granicę same w sobie nie świadczą o trwałym opuszczeniu miejsca stałego pobytu. Wymeldowanie wymaga ustalenia trwałego i definitywnego zerwania więzi z miejscem zameldowania bez woli powrotu. Zgromadzone dowody nie wykazały, aby Ł. Sz. opuścił miejsce stałego zameldowania w sposób trwały i definitywny, co uzasadniało oddalenie skargi.Stan faktyczny
Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu E. Sz. z pobytu stałego i odmówił wymeldowania Ł. Sz. z tego samego lokalu, uznając, że E. Sz. opuściła lokal na stałe, a Ł. Sz. nadal koncentruje tam swoje centrum życiowe, mimo okresowych pobytów za granicą. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję w części dotyczącej odmowy wymeldowania Ł. Sz., stwierdzając brak dowodu doręczenia decyzji pierwszej instancji E. Sz. i uznając, że Ł. Sz. nie opuścił lokalu trwale. Skarżący K. Sz. zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ewidencji ludności, twierdząc, że Ł. Sz. stworzył jedynie pozory zamieszkiwania i faktycznie opuścił lokal.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Anna Lechowska WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K.Sz. na decyzję Wojewody z dnia (...) grudnia 2006 r. Nr (...) w przedmiocie wymeldowania -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006r., znak: [...] Prezydent Miasta [...] na wniosek K. Sz., w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy
z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r. nr 87 poz. 960 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., orzekł w punkcie pierwszym o wymeldowaniu E. Sz. z pobytu stałego w R. przy ul. B., natomiast w punkcie drugim o odmowie wymeldowania Ł. Sz. z pobytu stałego w powyższym lokalu.
Wydając powyższe rozstrzygnięcie organ ustalił, że E. Sz. oraz Ł. Sz. zostali zameldowani pod adresem: R., ul. B. w dniu 27 października 1995r. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków wskazują
w ocenie organu, iż w dacie wydawania decyzji E. Sz. opuściła dobrowolnie, w sposób trwały i zupełny wskazany wyżej lokal, koncentrując swoje życie osobiste w innym miejscu tj. w S., gdzie obecnie przebywa. Tym samym zostały zdaniem organu spełnione odnośnie E. Sz. przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych w postaci faktycznego opuszczenia miejsca pobytu oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się.
Organ stwierdził jednocześnie, że przesłanki te nie zostały natomiast spełnione w odniesieniu do Ł. Sz., który mieszka w przedmiotowym lokalu i tam ma swoje centrum życiowe.
Organ podał, iż zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy jedynie celom ewidencyjnym a więc ma potwierdzić fakt pobytu w danym lokalu, a zatem utrzymywanie zameldowania
w określonym lokalu wbrew stanowi faktycznemu prowadziłoby do fikcji meldunkowej i byłoby sprzeczne z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 k.p.a.
W odwołaniu od powyższej decyzji, pełnomocnik skarżącego wskazała, iż Ł. Sz. zobowiązał się do opłacania wszelkich rachunków związanych
z mieszkaniem przy ul. B. w R., jednakże z obietnicy tej nie wywiązał się, o czym świadczy fakt, iż mieszkanie to jest zadłużone.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2006r., znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję
w części dotyczącej odmowy wymeldowania Ł. Sz., podając w podstawie prawnej następujące przepisy: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy
o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Organ drugiej instancji stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania E. Sz. nie może być przedmiotem jego oceny z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia tej stronie (do rąk jej pełnomocnika) decyzji pierwszoinstancyjnej. Oznacza to tym samym w ocenie organu, iż merytoryczne orzekanie w tym zakresie byłoby przedwczesne
i nieuprawnione ze względu na to, że organ odwoławczy stosownie do art. 138 § 1 k.p.a. może orzekać o mocy prawnej zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej wymeldowania Ł. Sz., Wojewoda stwierdził, iż zeznania przesłuchiwanych w sprawie osób wskazują na to, ż wyżej wymieniony nie opuścił trwale i zupełnie lokalu przy ul. B. w R. Wprawdzie z zeznań tych wynika, że Ł. Sz. przebywał czasowo poza granicami kraju, jednakże każdorazowo po takim pobycie powracał do wskazanego lokalu. W okresie od dnia 13 listopada do dnia 04 maja 2006r. Ł. Sz. równiez przebywał poza granicami kraju, natomiast w dniu 5 maja 2006r. powrócił do przedmiotowego lokalu. Fakt stałego zamieszkiwania wyżej wymienionego przy ul. B. w R. potwierdzają także zdaniem organu drugiej instancji przeprowadzone w dniu 19 maja 2006r. oględziny tego mieszkania, które wykazały, iż stanowi ono obecnie centrum życiowe Ł. Sz.
W odniesieniu do zarzutu odwołania dotyczącego zalegania przez Ł. Sz.
z płatnościami za przedmiotowe mieszkanie, organ II instancji stwierdził, że sprawy konfliktów na tle majątkowym pomiędzy stronami postępowania administracyjnego są sporami cywilno – prawnymi, w związku z czym do ich rozstrzygania właściwe są sądy powszechne.
W skardze na decyzję Wojewody, skarżący - działając przez pełnomocnika - wniósł o jej uchylenie jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, iż organ drugoinstancyjny opierając się jedynie na materiale zgromadzonym przez Prezydenta Miasta [...] nieprawidłowo przyjął, iż nie zachodzą w stosunku do Ł. Sz. przesłanki uzasadniające jego wymeldowanie z lokalu położonego przy ul. B. w R.
Według skarżącego, Ł. Sz. nie ma zamiaru stałego pobytu w powyższym lokalu tj. koncentracji w tym miejscu jego spraw życiowych o czym świadczy fakt uzyskania przez niego stałego pobytu w S. oraz podjęcie tam pracy, fakt, iż
w sierpniu 2006r. opuścił Polskę i do tej pory przebywa w S., brak stałej pracy
w R. oraz zeznania świadków, którzy zdaniem skarżącego nie znali rzeczywistej woli i zamiarów Ł. Sz.
Skarżący wskazał, iż oświadczenia Ł. Sz. z dnia 31 stycznia 2006r. dotyczące jego chęci skoncentrowania centrum życiowego w Polsce orz opłacania rachunków związanych z przedmiotowym mieszkaniem pozostają w sprzeczności ze stanem faktycznym w sprawie, bowiem Ł. Sz. nie znalazł w R. stałej pracy, a wskazane mieszkanie jest zadłużone.
Zdaniem skarżącego okresowe mieszkanie przez Ł. Sz. w lokalu przy ul. B. w R., pozostawienie w tym mieszkaniu pewnych rzeczy oraz zobowiązania do podjęcia stałej pracy w R. i ponoszenia wydatków związanych z przedmiotowym lokalem stanowią jedynie "pozorowanie zamieszkiwania". Takie zachowanie Ł. Sz. świadczy według skarżącego o stworzeniu pozoru przesłanki wyłączającej wymeldowanie i nie może być uznane za rzeczywiste mieszkanie w przedmiotowym lokalu, w sytuacji, gdy w chwili obecnej w mieszkaniu tym brak jest jakichkolwiek rzeczy Ł. Sz., co oznacza trwałe opuszczenie przez niego tego lokalu.
Skarżący podkreślił, że zadaniem organów rozstrzygających sprawę jest przestrzeganie przepisów zawartych w rozdziale czwartym Kodeksu postępowania administracyjnego a więc ustalenie w nie budzący wątpliwości sposób charakteru zamieszkiwania Ł. Sz. w przedmiotowym lokalu oraz sprawdzenie składanych przez niego obietnic w zakresie zatrudnienia w Polsce.
W skardze podniesiono naruszenie przez orzekające w sprawie organy przepisów: art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie gruntownego postępowania dowodowego i niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego (uznanie za wiarygodne oświadczeń Ł. Sz. dotyczących skoncentrowania centrum życiowego w przedmiotowym mieszkaniu oraz bezkrytyczna ocena zeznań świadków), przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzucono także naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Odpowiadając na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie nieprzeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych wskazał, że rozpatrując odwołanie, organ drugiej instancji bada jedynie stan faktyczny i prawny na dzień orzekania przez organ pierwszoinstancyjny, natomiast w odwołaniu nie wniesiono o takie dodatkowe czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.Nr 153 poz. 1270 ze zm.), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej zgodność prawem ( art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 §1 P.p.s.a. ) , stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art. 135 P.p.s.a.).
Przedmiotem takiej kontroli jest decyzja odmawiająca wymeldowania Ł. Sz. z miejsca stałego pobytu.
Sprawy ewidencji ludności i dowodów osobistych ustanawiają przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 139 poz. 993z 2006r. ze zm. w dacie wydania zaskarżonej decyzji), zwanej dalej ustawą. Ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób i temu służy obowiązek meldunkowy osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustanowiony w art.2. Polega on między innymi na zameldowaniu się miejscu pobytu stałego lub czasowego /pkt.1/ i wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego.
Domagając się wymeldowania swego syna , Ł. Sz. z miejsca stałego pobytu, skarżący K. Sz. zarzucił, że syn nie podjął stałej pracy w Polsce, doprowadził do zadłużenia przedmiotowego mieszkania, a nadto – przebywa u matki w S. Odmawiając wymeldowania, organ ewidencyjny stwierdził, że postępowanie dowodowe nie wykazało, by Ł. Sz. opuścił trwale i zupełnie sporny lokal. Okolicznością bezsporną jest, że okresowo przebywa poza granicami kraju, jednak po każdym pobycie za granicą wraca do przedmiotowego lokalu. Fakt stałego zamieszkiwania tam potwierdziły oględziny przeprowadzone w dniu 19 maja 2006 roku , podczas których stwierdzono obecność Ł. Sz. stwierdzono też istnienie jego rzeczy osobistych, świadczących o zamieszkiwaniu.
Pobytem stałym jest w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Sąd podziela stanowisko organów, że fakt częstych wyjazdów Ł. Sz. za granicę nie świadczy o trwałym opuszczeniu przez niego miejsca stałego pobytu w Polsce. Wymeldowanie z miejsca stałego pobytu musi być następstwem ustalenia, że nastąpiło trwałe, definitywne zerwanie więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną, bez okazanej woli powrotu. Zgromadzone w postępowaniu administracyjnym dowody nie wykazały , że Ł. Sz. opuścił w sposób trwały
i definitywny miejsce stałego zameldowania.
Zaniechanie wykonania obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę , nałożonego przepisem art. 15 ust.3 ustawy , nie ma żadnego wpływu na ustalenie przesłanek z art.15 ust.2 ustawy do wymeldowania z pobytu stałego. Wyjazd za granicę nie jest bowiem równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego , uzasadniającym wymeldowanie. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 07.12.2005 r. II OSK 302/05 LEX nr 190969, który to pogląd podziela Sąd orzekający niniejszej sprawie.
Zarzuty skarżącego dotyczące zadłużenia mieszkania jak też rozliczeń pomiędzy nim a synem nie były przedmiotem rozważań Sądu, bowiem stanowić mogą przedmiot roszczeń dochodzonych przed sądem powszechnym.
Reasumując- Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające w sprawie, dlatego skargę, jako nieuzasadnioną oddalił w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło