II OSK 459/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-11
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Maria Czapska-Górnikiewicz, Marek Gorski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy może rozszerzyć zakres analizy na działki sąsiednie, wykraczając poza wniosek organu wydającego decyzję?Ratio decidendi
Organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy jest związany zakresem wniosku organu wydającego decyzję i przepisami prawa. Nie może rozszerzać analizy na działki sąsiednie, jeśli wniosek dotyczy konkretnej działki. Rozstrzygnięcie organu uzgadniającego powinno dotyczyć wyłącznie przedłożonego projektu decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce rolnej. Starosta Koszaliński nie uzgodnił projektu, uznając, że działka stanowi część zwartego obszaru gruntów rolnych, którego zmiana przeznaczenia wymaga uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie starosty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając, że starosta rozszerzył zakres analizy na działki sąsiednie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz sędzia NSA Marek Gorski /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 874/07 w sprawie ze skargi C. K.-S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 874/07 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Koszalińskiego z dnia [...] maja 2007 r. wydane w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że postanowienie Kolegium nie podlega wykonaniu.
Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Wójt Gminy Mielno wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości C. gmina M. o powierzchni 0,10 ha.
Po rozpatrzeniu wniosku Starosta Koszaliński postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nie uzgodnił warunków projektu decyzji w zakresie zgodności z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W podstawie prawnej organ powołał art. 2 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 19 i art. 106 k.p.a.
Podając motywy rozstrzygnięcia Starosta stwierdził, że przedmiotowa działka znajduje się w zwartym obszarze gruntów rolnych, wynoszącym około 1,457 ha gruntu IV klasy pochodzenia organicznego, podzielonym na kilkanaście działek, a więc został przekroczony limit powierzchni wynikający z art. 7 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie wymagający uzgodnienia.
W obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Mielno, działka znajduje się na obszarze rolniczej przestrzeni produkcyjnej bez zabudowy. Zamierzona inwestycja spowoduje zaburzenia w istniejącym systemie gruntów rolnych, a także naruszy rolniczą przestrzeń produkcyjną. Poza tym wskazana we wniosku inwestycja nie spełnia wymogów art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ przeznaczenie przedmiotowych gruntów wymaga uzgodnienia z organami wymienionymi w art. 7 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w trybie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W wypadku, gdy nie ma planu zagospodarowania przestrzennego oraz wyrażonej wcześniej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na inne cele, wydawanie decyzji o warunkach zabudowy powinno mieć charakter wyjątkowy i nie naruszać zwartości rolniczej przestrzeni produkcyjnej oraz być zgodne z założonym kierunkiem zagospodarowania terenu.
Zażalenie na to postanowienie wnieśli C. K.-S. i L. S. - właściciele przedmiotowej działki podnosząc, że nie stanowi ona zwartego obszaru z innymi działkami, ponieważ są to osobne nieruchomości. Art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych odnosi się do zwartego obszaru powyżej 1 ha, zaś przedmiotem postępowania jest działka nr [...] o pow. 1000 m2, która nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Jako nieuzasadnione uznali stanowisko organu, że zmiana przeznaczenia ich działki może nastąpić po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i po uzyskaniu zgody właściwego organu, gdyż nie dotyczy to osób władających gruntami, ale organów opracowujących projekty planu. Co istotne właściciele innych działek w tym rejonie uzyskali pozytywne uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy.
Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 i 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, utrzymało w mocy postanowienie Starosty wskazując, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa. W myśl przepisów art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zabudowa zwartego obszaru gruntów rolnych klas III i IV oraz klas V i VI pochodzenia organicznego jest uwarunkowana zgodą właściwego organu (marszałka województwa), a jej uzyskanie jest możliwe jedynie w trakcie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgoda taka nie jest wymagana, jeżeli planowana zabudowa zwartego obszaru gruntów rolnych (w skład którego wchodzić może szereg działek) obiektami o przeznaczeniu nierolnym nie przekracza 0,5 ha dla klasy III i 1,0.ha dla gruntów klas IV-VI. Określone w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie danego obszaru, w myśl art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skutkuje tym, iż przeznaczenie to jest również obowiązujące dla tego obszaru przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro w ustaleniach studium dla gminy M. obszar, w którym położona jest działka nr [...] określono jako obszar rolniczej przestrzeni produkcyjnej, grunty orne, bez zabudowy, bez zalesień, oznacza to, że w sporządzonym na tej podstawie miejscowym planie nadal będą to grunty rolne, na których obowiązywać będzie zakaz zabudowy. Zatem, aby kilkudziesięciu właścicieli gruntów rolnych działek położonych w przedmiotowym obszarze i powstałych z podziału działki nr [...] mogło zabudować swoje nieruchomości, koniecznym jest wystąpienie przez wszystkich właścicieli tych gruntów do Wójta Gminy Mielno o dokonanie stosownej zmiany zapisów ustaleń dla tego obszaru w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a następnie, na podstawie zmienionego już studium, sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
C. i L. S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o uchylenie powyższych postanowień. Zarzucili organom wadliwą wykładnię art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 2 ust. 1, art. 5, art. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Podtrzymali twierdzenia, że ich działka nie wymaga uzgodnienia wynikającego z art. 7 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ich zdaniem z załączonej do akt mapy wynika, że cały teren ma ponad 1 ha i jest podzielony na działki. Działka skarżących ma obszar 1.000 m2 i wniosek gminy Mielno dotyczył uzgodnienia warunków tylko dla tej działki. Zatem powoływanie się przez organy na to, że jest to teren przewidziany w przyszłości na inne cele niż rolne, nie przesądza o niemożliwości uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w aspekcie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organ ma obowiązek dokonać uzgodnienia dla każdej indywidualnej działki. Z art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyraźnie wynika, że dopiero gdy ten obszar przekroczy 1 ha, to inny organ stanie się właściwy do rozstrzygnięcia tego zagadnienia. Dla obszaru gruntów rolnych do 1 ha, zgodę wydaje starosta a dopiero po przekroczeniu tego obszaru ma zastosowanie art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Zgodnie ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Mielno zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. przedmiotowa działka położona jest na obszarze oznaczonym symbolem C8 gdzie funkcja dominującą jest: R+AG - rolnicza, uprawowa, przeznaczona pod zabudowę zagrodową i agroturystyczną. Oznacza to, że zachodziły przesłanki do uzgodnienia projektu decyzji. Zgodnie z art. 61 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w sytuacji braku planu miejscowego dla danego obszaru, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia 5 warunków. Projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy został wydany właśnie po spełnieniu tych wszystkich warunków, o czym świadczy pozytywne uzgodnienie projektu decyzji z organami ochrony środowiska, jak również z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie.
Władztwo planistyczne należy do organów gmin, a w sprawie organ gminy wydał projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Oznacza to, że złożony przez gminę wniosek o uzgodnienie tego projektu w aspekcie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - na konkretną działkę - nie może być uzależniony od uzgodnienia całego podzielonego na działki areału i to w drodze opracowania planu zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy to na gminie ciąży obowiązek opracowania takiego dokumentu. Organ uzgadniający projekt decyzji nie ma prawa wyjść poza granice złożonego przez gminę wniosku, jest związany zakresem tego wniosku i konkretnymi przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz sporządzoną analizą funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Rzeczą organu uzgadniającego inwestycję w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych jest ocena tej ochrony w stosunku do istniejącego stanu rzeczy, przy uwzględnieniu przede wszystkim celu tej ochrony i jej wpływu na planowaną inwestycję. Takich ustaleń organ w ogóle nie dokonał.
Skarżący argumentowali, że wskazane na mapie tereny w przyszłym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziane będą pod zabudowę. Świadczą o tym zarówno zapisy Studium Uwarunkowań, jak i przyjęcie wniosku o przeznaczenie tych gruntów na cele budowlane. Gdyby organ gminy, nie przewidywał tam przyszłej zabudowy, nie mógłby wyrazić zgody na dokonanie podziału tego areału oraz wyznaczyć tam drogi.
Ponadto zostały już wydane pozytywne rozstrzygnięcia przez Starostę Powiatowego w Koszalinie dla działek sąsiednich w zakresie zgodności z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz wydano decyzje o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Rozstrzygnięcie Starosty powinno być pozytywne, gdyż prawo musi być jednakowo stosowane dla każdego obywatela w takiej samej sytuacji faktycznej.
Skarżący zwrócili uwagę, że nie tylko nie przeprowadzono pełnego postępowania wyjaśniającego ani dowodowego, ale również żaden z organów rozstrzygających sprawę nie zawiadomił ich o zebraniu całości materiału dowodowego. Brak takiego zawiadomienia o toczącym się postępowaniu spowodował, że skarżący nie mogli brać czynnego udziału postępowaniach prowadzonych przez organy i skutecznie bronić swoich interesów. W ten sposób naruszono podstawowe zasady postępowania wyrażone w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a.
Reasumując zauważyli, że organ może wprowadzić w drodze aktu prawa miejscowego zakazy lokalizowania inwestycji mogących mieć wpływ na ochronę gruntów rolnych i leśnych, o ile jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi i mienia. Skoro żadnych aktów prawa miejscowego w tym przedmiocie nie ma, a działka skarżących graniczy z istniejącą już tam zabudową, odmowa dokonania uzgodnień w zakresie ochrony gruntów jest bezpodstawna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę.
Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji podkreślił, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który obliguje organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy do uprzedniego uzgodnienia projektu decyzji z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem tego ostatniego przepisu decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Ponieważ działka nr [...] stanowi grunt rolny, konieczne było uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy z organem właściwym w sprawie ochrony gruntów rolnych. Zakres uzgodnienia, którego dokonuje organ uzgadniający, obejmuje treść decyzji, jaką ma wydać organ prowadzący postępowanie główne, uruchomione wnioskiem strony. Zatem organ uzgadniający nie ma wpływu na sposób prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji, ocenia jedynie jej projekt. Organ decydujący uwzględnia stanowisko organu uzgadniającego, wprowadzając zmiany w sporządzonym projekcie decyzji albo, w razie odmowy uzgodnienia projektu decyzji, wydaje decyzję odmawiającą załatwienia sprawy. Wszczęcie postępowania uzgodnieniowego następuje na wniosek organu wydającego decyzję, który występując o dokonanie uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem inwestora przekazuje projekt decyzji o warunkach zabudowy, sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów (art. 60 ust. 4 ustawy).
Wójt Gminy Mielno przesłał Staroście Koszalińskiemu projekt decyzji ustalającej na rzecz skarżących warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego, który dotyczył terenu działki nr [...] o pow. 0,1000 ha położonej w obrębie C.. Do tego właśnie projektu winien odnieść się Starosta dokonując uzgodnienia w zakresie swoich kompetencji. Tymczasem postanowienie uzgadniające Starosty z dnia [...] maja 2007 r. odnosi się do zespołu działek o łącznej powierzchni ok. 1,475 ha. W rezultacie organ uznał, że zmiana przeznaczenia przedmiotowych gruntów rolnych może dokonać się w trybie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, po uzyskaniu zgody organów wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Takie stanowisko stało się podstawą nie uzgodnienie przedłożonego projektu decyzji ustalającej skarżącym wnioskowane warunki zabudowy.
Zdaniem Sądu przyjęcie przez Starostę jako podstawy swojego rozstrzygnięcia innego terenu planowanej inwestycji - niż to wynika z otrzymanego projektu decyzji o warunkach zabudowy - narusza przepis art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowani przestrzennym. Przywołane przepisy stanowią podstawę do wypowiedzenie się co do projektu decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej gruntów rolnych. Natomiast nie dają staroście podstawy do rozszerzenia terenu planowanej inwestycji na działki sąsiednie i rozpatrywania nadesłanego mu wniosku w szerszym aspekcie. Podstawa taka nie wynika również z przywołanych przez Starostę przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w rezultacie również naruszyło wskazane przepisy prawa materialnego, a nadto art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a.
Odrębną kwestią było nieodniesienie się przez organ odwoławczy do argumentów odwołania, wskazujących, że zostały wydane pozytywne decyzje w zakresie wydania warunków zabudowy dla działek sąsiednich.
Końcowo Sąd uznał, że postanowienia naruszają przepisy prawa materialnego oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a. uchylił postanowienia obu instancji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, reprezentowane przez radcę prawnego M. T., zaskarżyło opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej domagało się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżące kasacyjnie Kolegium wskazało, że ochrona gruntów rolnych, w myśl ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, polega przede wszystkim na ograniczaniu przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze. Ustawa dopuszcza przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku, innych gruntów o najniższej przydatności produkcyjnej.
Działka nr [...] jest jedną z kilkunastu działek wydzielonych geodezyjnie w wyniku podziału jednej większej nieruchomości oznaczonej nr [...] o powierzchni 1,457 ha. Zastosowanie znajduje zatem art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Tymczasem Sąd pierwszej instancji skoncentrował się na treści art. 53 ust. 3 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pomijając przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Z materiału dowodowego wynika, że teren przedmiotowej inwestycji stanowi część zwartego obszaru gruntów rolnych klasy IV, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie odniósł się do kwestii "zwartego obszaru" gruntów rolnych. Kolegium stoi na stanowisku, że kryterium obszarowe dotyczy nie tylko powierzchni działki, ale całego zwartego kompleksu gruntów rolnych, w skład którego wchodzi działka. Tym bardziej, że właściciele innych działek z tego obszaru również wystąpili z wnioskami o ich zabudowę obiektami o funkcji nierolniczej. Zatem dla zabudowy wskazanego terenu gruntów rolnych obiektami innymi niż rolnicze wymaga uprzednio uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia całego kompleksu gruntów rolnych. Inne stanowisko prowadziłoby do faktycznej zmiany przeznaczenia obszaru gruntów rolnych i obejścia art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna, aczkolwiek jej zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny do końca nie podziela.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Ten ostatni przypadek w sprawie nie zachodzi.
Podstawowy zarzut Kolegium sprowadza się do tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skoncentrował się na treści art. 53 ust. 3 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pomijając przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zarzut ten należy uznać za zasadny.
Działka nr [...] stanowi jedną z kilkunastu działek wydzielonych geodezyjnie w wyniku podziału większej nieruchomości oznaczonej nr [...] o powierzchni 1.457 ha gruntu IV klasa pochodzenia organicznego. Grunty te wskutek podziału nie zatraciły swego rolniczego przeznaczenia.
Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ochrona gruntów rolnych polega między innymi na ograniczaniu przekształcania ich na cele nierolnicze lub nieleśne.
Organem właściwym w sprawie ochrony gruntów rolnych, jeżeli przepis ustawy nie stanowi inaczej, jest starosta. Jednoznacznie wynika to z art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy. Przepis art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z zastrzeżeniem ust. 3, stanowi, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzyskaniu uzgodnienia lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi.
Ponieważ w wyniku decyzji o warunkach zabudowy następuje zmiana sposobu zagospodarowania terenu, przez co ipso facto następuje wyłączenie gruntu z przeznaczenia rolniczego, okoliczność ta nie może nastąpić bez pozytywnego uzgodnienia z organem powołanym do ochrony gruntów rolnych, jakim jest generalnie starosta. Odmienne postępowanie prowadziłoby do obejścia i wręcz naruszenia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zauważyć należy, iż ani Starosta Koszaliński ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie nie wykluczają możliwości pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji Wójta Gminy Mielno z dnia [...] stycznia 2007 r. o warunkach zabudowy terenu, jednakże rozstrzygnięcie zapadło również z uwagi na braki w materiale nie dające możliwości pozytywnego uzgodnienia projektu, a to brak załącznika graficznego do "Analizy warunków i zasad zagospodarowania" oraz brak informacji dla których działek sąsiednich wydano ostateczne decyzje o warunkach zabudowy. Trzeba zaznaczyć, że odpisów takich decyzji nie dołączono do akt przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Koszalinie, ani nie dołączono ich do skargi kasacyjnej. Z pisma Starostwa Powiatowego w Koszalinie z dnia [...] czerwca 2007 r. kierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że według posiadanych informacji takich decyzji nie wydano. Z pisma tego ponadto wynika, że przedmiotowa działa położona jest na obszarze rolniczej przestrzeni produkcyjnej, grunty orne bez zabudowy i zalesień, o czym jednoznacznie informuje Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Mielno,
Funkcja dominująca – przestrzeń rolnicza uprawowa z zabudową zagrodową i agroturystyczną, nie jest tożsama z zamiarem inwestycyjnym. Wprawdzie, jak to słusznie podniosło Kolegium, Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego nie ma mocy wiążącej w sprawie, gdyż nie jest aktem prawa miejscowego, wskazuje jednak w jakim kierunku zmierzają opracowania planistyczne, na jaki cel przeznaczona będzie przedmiotowa nieruchomość. Wyrys graficzny dołączony do akt sprawy z naniesionymi odręcznie uwagami nie ma waloru dokumentu.
W sprawie nie ma zastosowania obostrzenie wynikające z art. 7 ust. 1 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a to z uwagi na wielkość obszaru projektowanego na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klasy IV, co nie oznacza, iż uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy nie wymagało pozytywnego stanowiska Starosty, od czego uzależnione jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wyłączenie tych gruntów rolnych z ich rolniczego przeznaczenia w zasadzie następuje w drodze uchwały o zmianie planu zagospodarowania terenu, a tylko wyjątkowo w drodze decyzji o warunkach zabudowy, po uprzednim pozytywnym jej uzgodnieniu z właściwymi organami.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie będzie miał na uwadze powyższe rozważania.
Z tych względów na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Mając na uwadze szczególnie uzasadnione okoliczności sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło