I OSK 614/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Rz 6/07 o odrzuceniu skargi T. G. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie korekty granic działek postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę T. G. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie korekty granic działek, wskazując, że skarżąca powinna w pierwszej kolejności zastosować się do art. 37 k.p.a., czego jednak nie uczyniła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że zażalenie, o którym mowa art. 37 § 1 k.p.a. jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który skarżąca musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, pod warunkiem jednak, że środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, o czym stanowi art. 52 § 1 wskazanej ustawy. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie, w dniu 10 stycznia 2007 r. T. G. złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K., natomiast, jak z akt sprawy wynika, w dniu 9 stycznia 2007 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. wpłynęło zażalenie T. G. na formę niezałatwienia jej podania, które to zażalenie nie zostało załatwione przez organ odwoławczy przed wniesieniem skargi (pismo tego organu opatrzone jest datą 31 stycznia 2007 r.). W związku z tym, zdaniem Sądu pierwszej instancji, do wniesienia skargi na bezczynność nie upłynął termin wynikający z art. 35 § 3 k.p.a., to jest jeden miesiąc, zatem Sąd uznał, że środki zaskarżenia nie zostały wyczerpane, w konsekwencji czego Sąd stwierdził, że skarga jest przedwczesna, a co za tym idzie - niedopuszczalna. Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę kasacyjną złożył pełnomocnik T. G., adwokat J. L., wnosząc o jego uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania ze skargi kasacyjnej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 52 § 1 i 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 35 § 3 i art. 37 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w niniejszej sprawie warunek wyczerpania trybu zażaleniowego nie został wyczerpany, w sytuacji, gdy skarżąca w dniu 9 stycznia 2007 r. złożyła zażalenie do Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R.. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że niezałatwienie zażalenia przez organ odwoławczy przez długi czas nie może wywoływać u strony negatywnych skutków prawnych. Skarżąca wskazała, że zażalenie złożone na początku grudnia, Prezydent Miasta K. przesłał do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. dopiero w dniu 9 stycznia 2007 r. Zdaniem skarżącej, gdyby organ przekazał to zażalenie niezwłocznie po jego złożeniu, to jest w grudniu 2006 r., wtedy termin 1 miesiąca byłby zachowany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 52 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki, jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie, o czym stanowi § 2 wskazanego przepisu. Natomiast w myśl art. 37 k.p.a., wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, do których należy między innymi zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, którego skutkiem jest uruchomienie działania nadzorczego organu wyższego stopnia (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, 1983, s. 160), wnosi się bezpośrednio do tego organu. Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 65 § 1 k.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu, podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, w dniu 4 grudnia 2006 r., T. G. złożyła do Prezydenta Miasta K. "skargę na bezczynność oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], Prezydent Miasta K., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał skargę T. G. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R., uznając je za zażalenie na bezczynność organu administracji. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, uznać należy, że przekazanie pisma organowi właściwemu nie nastąpiło "niezwłocznie", o czym mowa w powołanym wyżej przepisie, bowiem nastąpiło po upływie 1 miesiąca. W związku z tym uznać należy, że w niniejszej sprawie, dniem, od którego należy liczyć bieg 30 dni, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a., jest dzień 4 grudnia 2006 r., to jest dzień, w którym T. G. złożyła do Prezydenta Miasta "skargę na bezczynność oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Strona bowiem nie może ponosić negatywnych skutków działania organu administracji. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.). Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.