I SA/Lu 595/07

WyrokWSA w Lublinie2007-12-14

Skład orzekający: Danuta Małysz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami, uwzględniając jedynie wąsko rozumiany interes publiczny i pomijając ważny interes podatnika, w tym jego trudną sytuację materialną i zdrowotną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły prawo, nie badając wszechstronnie ważnego interesu podatnika. Instytucja umorzenia zaległości podatkowych wymaga uwzględnienia nie tylko nadzwyczajnych zdarzeń losowych, ale także ogólnej sytuacji ekonomicznej i zdrowotnej podatnika oraz jego rodziny, a interes publiczny nie może być rozumiany wyłącznie jako ochrona dochodów budżetowych. Uzasadnienia decyzji były lakoniczne i nie wykazały, że wszystkie okoliczności zostały rozważone.
Stan faktyczny
Skarżąca I. D. wniosła o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami, argumentując trudną sytuacją materialną i zdrowotną rodziny (niskie dochody, czworo dzieci, w tym jedno niepełnosprawne, problemy zdrowotne własne i dzieci). Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że zaległość powstała w wyniku sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat od jej nabycia, co miało konsekwencje podatkowe, a sytuacja skarżącej nie była wynikiem zdarzeń losowych. Skarżąca kwestionowała zasadność wymiaru podatku i podkreślała brak realnego dochodu ze sprzedaży nieruchomości, która nastąpiła w postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Nakazał ściągnąć od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarbu Państwa kwotę wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.),, Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...]; II. nakazuje ściągnąć od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – kwotę [...] wpisu od skargi, od uiszczenia którego skarżąca była zwolniona. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania I. D. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiającej umorzenia zaległości wraz z odsetkami w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2002 r. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynikało z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt podatkowych sprawy, wnioskiem z dnia 14 lutego 2007 r. I. D. wniosła o umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, argumentując, że wraz z rodziną (małżonek i czworo dzieci) mieszka w przydzielonym mieszkaniu komunalnym, rodzina utrzymuje się z niewielkich, uzyskiwanych przez nią dochodów (300 zł dochodu z działalności gospodarczej oraz 420 zł zasiłku rodzinnego) i korzysta ze wsparcia Pomocy Społecznej, ponadto zarówno ona jak i dzieci wymagają specjalistycznej opieki medycznej, a co za tym idzie dodatkowych środków pieniężnych na leczenie. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia [...] odmówił udzielenia ulgi, odnosząc się w głównej mierze do zasad udzielania wnioskowanej ulgi i ogólnych kryteriów, jakim powinien kierować się organ podatkowy rozpatrujący wniosek podatnika. Dokonując oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, organ podatkowy I instancji stwierdził, że posiadany majątek oraz prowadzona działalność gospodarcza pozwala na skuteczne regulowanie zaległości podatkowej. Organ podatkowy podkreślił równocześnie, że zaległość podatkowa powstała na skutek sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat od daty jej nabycia, co w sposób oczywisty łączny się z konsekwencjami podatkowymi. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu podatkowego I. D. odwołała się do Dyrektora Izby Skarbowej wskazując, że podatek od nieruchomości nie powinien być wymierzony, gdyż ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości nie uzyskała żadnego dochodu, a sprzedażą zajmował się bank, którego podatniczka była dłużnikiem. Sprzedaż domu była dla małżeństwa koniecznością. Zaległość podatkowa powstała na skutek zdarzeń losowych, a ona sama nie miała na to żadnego wpływu. Obecnie skarżąca żyje w ubóstwie, nie posiada żadnego majątku, ma na utrzymaniu czworo dzieci, w tym jedno z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Rodzina korzysta z pomocy Opieki Społecznej. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, wskazując, iż nie znajduje podstaw do uwzględnienia odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż instytucja umorzenia zobowiązania podatkowego przewidziana w art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa, daje organom podatkowym możliwość umarzania zobowiązań podatkowych w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż decyzje w zakresie umorzenia zaległości podatkowych należą do kategorii decyzji uznaniowych, co oznacza że organ podatkowy po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i dokonaniu oceny, czy materiał ten pozwala uwzględnić ważny interes podatnika w kontekście ogólnego interesu publicznego – może ale nie musi umorzyć zaległości podatkowych, przy czym przesłanki do umorzenia zaległości organ ocenia nie tylko w pod względem osobistej sytuacji materialnej podatnika, lecz także w szerszym rozumieniu interesu ogólnospołecznego. Organ zwrócił uwagę, że granicą uwzględnienia "ważnego interesu strony" będzie zawsze kolizja interesu strony z interesem publicznym, zatem organ podatkowy oceniając ważny interes podatnika bierze też pod uwagę interes budżetu Państwa, gdzie należności podatkowe stanowią podstawowe źródło dochodów budżetowych, z których realizowane są cele ogólnospołeczne. Organ odwoławczy wskazał na zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy (oświadczenie o stanie majątkowym z dnia 14 marca 2007 r., oświadczenie ORD-H o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej z dnia 14 marca 2007 r., protokół o stanie majątkowym z dnia 2 kwietnia 2007 r.), z którego wynikało, że skarżąca osiąga dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (prowadzonej od 10 stycznia 2006 r., przy pomocy dotacji z Urzędu pracy w postaci biura pisania podań) w wysokości 300 zł na miesiąc, otrzymuje też zasiłek rodzinny w kwocie 420 zł, korzysta też z pomocy rodziców oraz z zasiłków z Pomocy Społecznej. Skarżąca wraz z rodziną (mąż oraz czworo dzieci w wieku 9, 18, 19, 21 lat) zamieszkuje w mieszkaniu kwaterunkowym o powierzchni 60 m2, za które czynsz wynosi 417 zł miesięcznie. Ponosi również opłaty za energię elektryczną 90 zł i gaz 30 zł miesięcznie. Na sytuację materialną rodziny wpływ mają również: niepełnosprawność syna P., leczenie ortopedyczne syna P., neurologiczne schorzenia córki A. oraz dolegliwości kardiologiczne i gastrologiczne samej wnioskodawczyni. W ocenie organu sytuację skarżącej można ocenić jako ciężką, lecz sama trudna sytuacja nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych, ponieważ taka forma ulgi może być stosowana sporadycznie, w przypadkach, na które podatnik nie miał wpływu i które są niezależne od jego postępowania, a więc gdy zaległość powstała na skutek zdarzeń losowych niezależnych od podatnika, co w przypadku I. D. nie miało miejsca. Po sprzedaży nieruchomości w 2002 r. za cenę 160.000 zł (po 80.0000 zł każdy z małżonków) przed upływem 5 lat od daty jej nabycia, w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skarżąca miała obowiązek wpłacić 10% zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 8.000 zł, czego nie uczyniła. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje - zdaniem organu odwoławczego – fakt, iż to bank dokonał sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, a skarżąca nie osiągnęła z tego tytułu żadnego przychodu, bowiem sprzedaż nastąpiła "z inicjatywy dłużników" i podatniczka powinna być świadoma konsekwencji podatkowych wynikających z dokonania sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat od daty jej nabycia. Organ wskazał również, że zawierając umowę o kredyt lub pożyczkę należy liczyć się z koniecznością spłaty zaciągniętego długu, a przed zawarciem takiej umowy należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności pozwalające na ocenę czy posiadany stan majątkowy zapewni terminową spłatę zobowiązań. Odnosząc się do podnoszonego przez podatniczkę zarzutu niezasadności wymiaru podatku organ wskazał, iż kwestia wymiaru podatku w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2002 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości, została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. D. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając, iż zaskarżona decyzja jest dla niej niesprawiedliwa, krzywdząca i sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, oraz wniosła o wydanie orzeczenia o umorzeniu zaległości podatkowych wraz z odsetkami. W skardze I. D. polemizowała z zasadnością obowiązku zapłaty podatku, powtarzając argumentację zawartą we wniosku o umorzenie oraz w odwołaniu, podkreślając, iż ze sprzedaży nieruchomości nie uzyskała żadnego dochodu, nie miała też żadnego wpływu na jej sprzedaż – (sprzedaży dokonał Bank w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego). Dodała, że nie miała również wpływu na powstanie zaległości, gdyż powstała ona na skutek zdarzeń losowych, niezależnych od niej. Wnioskodawczyni podkreśliła, że wraz z rodziną żyje obecnie w ubóstwie; dochody z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej wynoszą miesięcznie ok. 300 zł, dochody małżonka z prac dorywczych - ok. 200 zł, co sprawia, że rodzina zmuszona jest korzystać z pomocy Opieki Społecznej oraz zasiłków. Pieniądze, jakimi dysponuje rodzina, nie wystarczają na podstawowe artykuły żywnościowe, ubrania i leki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, iż sąd administracyjny, stosownie do swojej kognicji dokonuje kontroli zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej: "ppsa"), nie jest zaś trzecią instancją w postępowaniu administracyjnym i nie orzeka merytorycznie w sprawie rozpatrzonej przez organ administracji. Stąd żądanie "wydania orzeczenia o umorzeniu zaległości podatkowych wraz z odsetkami" nie mogło być uwzględnione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nawet w razie stwierdzenia, że zaskarżona decyzja niezgodna jest z prawem. Dokonując zaś kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm. obecnie Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60/. Przepis ten stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Bezspornym jest, iż decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, a więc, do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Nie może to jednak oznaczać, że organ podatkowy rozstrzygając sprawę zachowuje się w sposób dowolny i pomija w swej ocenie istotne okoliczności faktyczne. Nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 Ordynacji podatkowej) – zob. wyrok NSA z 16 stycznia 2002 r., III SA 2302/00, LEX nr 53606. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie zakres ich zastosowania (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2003 r. , sygn. III SA 3118/01, POP 2004/4/77). Ustalając przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, ustawodawca użył w przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej zwrotów niedookreślonych "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", co można uznać za swoistą klauzulę generalną, odsyłającą do systemu ocen pozaprawnych. Jednak - wbrew twierdzeniom organu podatkowego - przesłanki "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczyć jedynie do nieprzewidywalnych przypadków losowych, nadzwyczajnych zdarzeń, mających bezpośredni wpływ na sytuację podatnika. Interes podatnika, należy widzieć szerzej, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków, np. związanych z kosztami leczenia (własnymi, lub też członków najbliższej rodziny). Dokonując oceny "ważnego interesu strony" w umorzeniu zaległości podatkowych organ uwzględnić powinien okoliczności uzasadniające ten ważny interes, a w przypadku ich wystąpienia rozważyć, czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych i w konsekwencji ich egzekwowanie, nie pogłębi ubóstwa podatnika i jego rodziny. Należy podkreślić, że organ podatkowy stwierdzając istnienie obiektywnie ważnego interesu podatnika w postaci trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej jego rodziny przemawiający za zastosowaniem ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, i odmawiając jej zastosowania nie może powoływać się na kolizję pomiędzy interesem publicznego i ważnym interesem podatnika, gdyż ocena taka jest wewnętrznie sprzeczna i wskazuje na dowolność w ocenie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, które organ, zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej, miał obowiązek rozważyć. Nie wskazano przy tym jakie ustalenia pozwoliły organowi I instancji na ocenę, że skarżąca "posiada majątek pozwalający na regulowanie w sposób skuteczny zaległości podatkowej", w sytuacji, gdy ocena ta miałaby przesądzać, zdaniem organu, o kolizji interesu skarżącego i interesu publicznego uniemożliwiającego pozytywne dla skarżącej rozstrzygniecie jej wniosku. Nie jest w sprawie sporne, iż ze sprzedaży nieruchomości (stanowiącej źródło zaległości), która nastąpiła w 2002 r. w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na wniosek Banku - wierzyciela, wnioskodawczyni nie osiągnęła realnie żadnego przychodu, gdyż cała kwota uzyskana ze sprzedaży przeznaczona została na pokrycie kredytu bankowego i kosztów egzekucyjnych. W związku z tym również i ta ocena dokonana została z istotnym, bo mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, naruszeniem art. 191 Ordynacji podatkowej. Wyjątkowość instytucji umorzenia zaległości podatkowych, będącej odstępstwem od zasady powszechności ponoszenia ciężaru podatku, nie może wykluczać możliwości zastosowania tej instytucji prawa podatkowego w sytuacji, gdy okoliczności sprawy uzasadniają istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Ten ostatni nie może być przy tym rozumiany wyłącznie jako ochrona podatkowych dochodów budżetowych Państwa realizowana poprzez ściągnięcie podatków, na co wskazywał organ I instancji, bowiem interes publiczny uwzględnia równocześnie ogólnospołeczne wartości realizowane, między innymi w ustawach o pomocy społecznej, świadczeniach rodzinnych i promocji zatrudnienia, a także w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Należy też zauważyć, że jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji oznacza, że organy podatkowe mogą, ale nie muszą umorzyć zaległość podatkową, to jednak decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne i wymagają uzasadnienia odpowiadającego rygorom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie, dotyczące umorzenia zaległości podatkowych, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Uzasadnienie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, jak i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego pozbawione jest należytej staranności, z jaką organ podatkowy powinien wyjaśnić stronie motywy podjętego rozstrzygnięcia, z uzasadnienia nie wynika też, dlaczego organy podatkowe uznały, iż wnioskodawczyni jest w stanie pokryć należne zobowiązanie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji odwołuje się w większości do zasad ogólnych przyznawania tego typu ulgi, do okoliczności w jakich powstało zobowiązanie podatkowe, a ocena ustaleń przedstawiona przez organ jest dość pobieżna i lakoniczna i w zasadzie ogranicza się do stwierdzenia istnienia po stronie skarżącej obowiązku zapłaty podatku. Organ nie wyjaśnił, na czym opiera ocenę, iż zaległość w podatku nie powstała na skutek żadnych nadzwyczajnych okoliczności, ani zdarzeń losowych niezależnych od podatnika, bo z akt sprawy nie wynika, co i w jakim momencie wpłynęło na złą sytuację materialną rodziny (a niewątpliwie uległa ona znacznemu pogorszeniu w ciągu niedługiego okresu czasu, skoro przed kilkoma laty małżonkowie posiadali zdolność kredytową, zaciągając wysoki kredyt na zakup domu, i liczyli na jego spłatę, a w chwili obecnej utrzymują się z bardzo niewielkich środków finansowych i zmuszeni są korzystać z pomocy opieki społecznej). Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu, iż dla takiej sytuacji nie miały znaczenia żadne nadzwyczajne okoliczności, na które podatniczka nie miał wpływu nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym i nie można je uznać jako uzasadnione. Zwłaszcza, że z argumentacji skarżącej, zawartej we wniosku, odwołaniu i skardze wynika, iż jej rodzina boryka się z licznymi problemami zdrowotnymi, a małżonek skarżącej jest bezrobotny – co mogłoby wskazywać, że właśnie takie okoliczności, będące okolicznościami losowymi, przyczyniły się do stanu ubóstwa rodziny, w jakim się ona obecnie znalazła. Uzasadnienie obu decyzji nie stanowi zatem – w ocenie Sadu - rzetelnego wyjaśnienia stronie zajętego przez organ podatkowy stanowiska. Aby zgromadzony materiał dowodowy, którym posłużył się organ podatkowy rozstrzygający w sprawie mógł zostać uznany za wyczerpujący, a ocena tego materiału była pełna, organ podatkowy powinien zbadać czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc finansową lub rzeczową ze środków pomocy społecznej, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Na okoliczności te powoływała się podatniczka w odwołaniu od decyzji organu I instancji (podtrzymała je także w skardze), jednakże jak wynika z akt sprawy, kwestie te nie były przedmiotem badania organu podatkowego II instancji. Nie znalazły również odzwierciedlenia w odpowiedzi na skargę. W odniesieniu do skargi i dla porządku jedynie należy dodać, iż istnienie zobowiązania podatkowego, określonego I. D. odrębną decyzją podatkową, nie może być kwestionowane czy weryfikowane co do jego zasadności w toku postępowania o umorzenie zaległości podatkowej. Z powyższych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało zaskarżoną decyzję uchylić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie jej art. 200, z uwzględnieniem poniższej oceny. Mając na uwadze przepis art. 223 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o ściągnięciu od organu podatkowego na rzecz Skarbu Państwa kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi, od którego uiszczenia skarżąca została zwolniona na mocy prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 13 września 2007 r. Przepis ten stanowi, iż w sytuacji, w której nie została uiszczona należna opłata, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę. W ocenie Sądu, interpretacji tego przepisu należy dokonać w powiązaniu z treścią art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego - w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Gdyby strona skarżąca wpis od skargi uiściła w pełnej wysokości, nie byłoby żadnych wątpliwości, iż organ musiałby ten wpis jej zwrócić w oparciu o powyższy przepis. Wychodząc z tego właśnie założenia Sąd uznał, iż w sytuacji, gdy strona skarżąca została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to obowiązek poniesienia w ramach tych kosztów wpisu od skargi obciąża stronę przeciwną, czyli organ podatkowy. Na poparcie tego stanowiska należy też wskazać, iż w przepisach powołanej ostatnio ustawy nie ma generalnego zwolnienia od kosztów sądowych Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego /art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. W dwuinstancyjnym postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej, w którym organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, jest także stroną. Obciążenie obowiązkiem uiszczania kosztów sądowych tylko strony przeciwnej, a więc kwestionującej legalność działań organów administracji publicznej byłoby naruszeniem zasady równości stron tego postępowania. Konsekwencją natomiast tej zasady jest uznanie, iż organ administracji publicznej niezadowolony z orzeczenia sądu, wnosząc skargę kasacyjną lub zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązany jest uiścić należne z tego tytułu opłaty sądowe /wpis/; dotyczy to także skargi o wznowienie postępowania. /por. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193/. Ma to również swoje potwierdzenie w przepisach art. 203 i 204 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie wzajemnego zwrotu kosztów postępowania związanych z rozstrzygnięciami w sprawie skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd wyraził pogląd, iż w sytuacji, gdy w rezultacie skarga strony skarżącej została uwzględniona, zaistniały przesłanki w oparciu o przepis art. 223 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wydania orzeczenia o ściągnięciu na rzecz Skarbu Państwa /Kasa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie/ kwoty wpisu, od której uiszczenia strona skarżąca została zwolniona w ramach przyznanego jej częściowego prawa pomocy na podstawie postanowienia z dnia 13 września 2007r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło