II GZ 125/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 2338/07 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2338/07 odmówił W. P. sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 19 grudnia 2007 r. oddalającego jego skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 24 grudnia 2007 r. W. P. zwrócił się o nadesłanie sentencji zapadłego w jego sprawie wyroku i zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku, odpis sentencji otrzymał. Powyższego wniosku Sąd nie potraktował jako żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku, albowiem skarżący zwrócił się jedynie o "przysłanie sentencji wyroku". Ponieważ wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożony został przez skarżącego dopiero w dniu 11 lutego 2008 r., Sąd przyjął, że była to czynność procesowa dokonana z uchybieniem terminu i na podstawie art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. postanowił rozpatrzyć odmownie złożone żądanie poprzez odmówienie sporządzenia uzasadnienia wyroku. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. P. wskazał na pomyłkę jaką popełnił nie precyzując, że złożone żądanie, obok przesłania sentencji wyroku, dotyczyło również sporządzenia jego uzasadnienia. Wyjaśnił, że brak mu jest wiedzy prawniczej, która umożliwiłaby prawidłowe pod względem formalnym sprecyzowanie treści pisma. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzuca w zażaleniu, że Sąd I instancji w sposób wadliwy zakwalifikował pismo z dnia 24 grudnia 2007 r. jako wniosek o doręczenie sentencji wyroku, gdy tymczasem w piśmie tym zawarte zostało żądanie doręczenia zarówno sentencji, jak i uzasadnienia orzeczenia z dnia 19 grudnia 2007 r. w celu jego ewentualnego zaskarżenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak sformułowany przez skarżącego zarzut jest jak najbardziej zasadny, albowiem złożony w kontrolowanej sprawie wniosek strony nie uprawniał Sądu do przyjęcia, że intencją skarżącego było otrzymanie jedynie sentencji wyroku oddalającego skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. Ocena taka wynika przede wszystkim ze sposobu ujęcia żądania zawartego w spornym piśmie z dnia 24 grudnia 2007 r. Co prawda, skarżący w sposób bezpośredni stwierdził, że zwraca się o przesłanie "sentencji wyroku" w swojej sprawie, jednakże jednocześnie zaznaczył, że potrzeba ta (otrzymanie pisma) ma związek ze złożeniem środka odwoławczego. Taki sposób sformułowania treści żądania sprawia, że nadawanie omawianemu pismu jednoznacznej kwalifikacji prawnej, tzn. uznanie go za wniosek o doręczenie sentencji wyroku, mimo niewątpliwych podstaw do przyjęcia, że merytoryczna (językowa) treść na to właśnie może wskazywać, pozostawałaby jednak w sprzeczności z równie jednoznacznie wyrażonym przez skarżącego celem zapoznania się z wyrokiem z dnia 19 grudnia 2007 r. Akcentowana przez skarżącego niefachowość działania związana zarówno z brakiem wykształcenia prawniczego, jak też niekorzystaniem z pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie może samo z siebie zwalniać z obowiązku jak najbardziej wyraźnego i precyzyjnego wyrażania przez strony swoich oświadczeń procesowych. W razie niedopełnienia powyższego wymagania i zaistnienia wątpliwości co do znaczenia zawartego we wniosku żądania, sąd administracyjny nie może jednak dokonywać wyboru, względnie oceny tych wniosków według własnego uznania czy wyboru, lecz zobowiązany jest do wezwania strony do sprecyzowania wniosków objętych tym pismem, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. II OZ 140/07). W tym stanie rzeczy, skoro zasadny okazał się podniesiony w zażaleniu zarzut wadliwego przyjęcia przez Sąd I instancji, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku był spóźniony, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.