IV SA/Po 227/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Burmistrza z dnia 28 grudnia 2006r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz G. B. kwotę 116,-zł tytułem uiszczonych kosztów sadowych. /-/ P.Miładowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus Wnioskiem z 29 listopada 2006r. G. B. zgodnie wystąpiła do Burmistrza o przyznanie dofinansowania w kwocie 4.587 zł z tytułu nauki zawodu młodocianego pracownika. Skarżąca podała, że pracownik rozpoczął szkolenie z dniem 1 września 2004r., a zakończył egzaminem czeladniczym w dniach 27-28 listopada 2006r. Do wniosku dołączono zaświadczenie potwierdzające zdanie przez A. K. egzaminu zawodowego w dniach 27-28 listopada 2006r. oraz umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia 1 września 2005r. Wskazana umowa została zawarta między G. B. a A. K.. Z treści umowy wynika nadto, że zawarto ją na czas nieokreślony, przy czym nauka zawodu miała trwać 12 miesięcy od dnia 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. i kończyć się egzaminem czeladniczym. Do okresu nauki zaliczono 12 miesięcy nauki zawodu u pracodawcy G. B. w okresie od 1 września 2004r. do 31 sierpnia 2005r. Decyzją nr [...] z 28 grudnia 2006r. Burmistrz przyznał skarżącej dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika A. K. za okres od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. w wysokości 2.424,23 zł. W punkcie 2 decyzji odmówiono natomiast przyznania dofinansowania za okres od dnia 1 września 2004r. do dnia 31 sierpnia 2005r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wniosek o dofinansowanie przyuczenia do wykonywania zawodu sprzedawcy trwającego w okresie od 1 września 2004r. do 31 sierpnia 2005r. nie został złożony w terminie 3 miesięcy wynikającym z art. 70 b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U.2004r., nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej: u.s.o.). W odwołaniu skarżąca podniosła, że dofinansowanie dotyczy młodocianego pracownika, który przez okres 2 lat odbywał praktyczną naukę zawodu. Nauka ta miała charakter dwuetapowy, pierwszy z nich obejmował przyuczenie do zawodu oraz ukończenie gimnazjum jako uczestniczki Ochotniczych Hufców Pracy, a drugi ukończenie kursu kwalifikacyjnego i zdanie egzaminu końcowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z 22 stycznia 2007r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy uznał, że skarżąca zawarła umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego od dnia 1 września 2005r. do dnia 31 sierpnia 2006r. Przy czym umowa ta nie obejmowała okresu przyuczenia do wykonywania określonej pracy w zwodzie sprzedawcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, G. B. podtrzymała argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponadto dołączyła kopię umowy o pracę nr 38 z dnia 1 września 2004r. z Anną Kamińską, z której wynika, że młodociana została zatrudniona w celu przyuczenia do wykonywania określonej pracy – sprzedawcy. Załączono również zaświadczenie o złożeniu przez młodocianą egzaminu sprawdzającego w dniu 31 sierpnia 2005r. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do dokumentów złożonych przez skarżącą, organ stwierdził, że nie mogły one mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a nadto że winne być złożone w terminie określonym w art. 70 b ust. 7 u.s.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zagadnienie zatrudniania młodocianych pracowników regulują przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998r., nr 21, poz. 94 ze zm., dalej: k.p.). W szczególności na gruncie niniejszej sprawy istotny jest art. 191 § 2 k.p. wskazujący, że młodociany nie posiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego zgodnie z art. 191 § 3 k.p. określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 1996r., nr 60, poz. 278 ze zm., dalej rozporządzenie z 28 maja 1996r.), przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników, może odbywać się poprzez naukę zawodu lub poprzez przyuczenie do wykonywania określonej pracy. Powołane rozporządzenie z 28 maja 1996r. w § 6 ust. 1 przewiduje, że nauka zawodu trwa nie krócej niż 24 miesiące i nie dłużej niż 36 miesięcy, jednocześnie § 18 stanowi, że młodocianemu, który ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy z wynikiem pozytywnym i podjął naukę zawodu obejmującą zakres przyuczenia do wykonywania określonej pracy, zalicza się okres przyuczenia do okresu praktycznej nauki zawodu. Sąd wskazuje, że przytoczone regulacje, określające dwa sposoby odbywania przygotowania zawodowego, jak również minimalny okres trwania nauki zawodu i zaliczania okresu przyuczenia, winny zostać wzięte pod rozwagę przez organy rozpatrujące niniejszą sprawę. Na konieczność zastosowania tych przepisów wskazuje również art. 70 b ust. 1 pkt 2 u.s.o., gdzie in fine określono, że ukończenie nauki zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdanie egzaminu przez młodocianego winno nastąpić zgodnie z odrębnymi przepisami. Treść decyzji i uzasadnienia organów I i II instancji wskazują, że przepisy rozporządzenia z 28 maja 1996r. zostały pominięte przy ustalaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, co zdaniem Sądu w konsekwencji skutkowało naruszeniem przepisu art. 70b ust. 2 i 7 u.s.o. Z umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia 1 września 2005r., dołączoną przez skarżącą do wniosku z 29 listopada 2006r., wynika, że została ona zawarta z młodocianą w celu nauki zawodu sprzedawcy. Nauka ta trwała w okresie od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r., a w dniach 27-28 listopada młodociana złożyła egzamin kwalifikacyjny na tytuł zawodowy sprzedawcy. Nadto wskazana umowa o pracę wprost określała, że do okresu nauki zawodu zaliczono 12 miesięcy przygotowania do zawodu sprzedawcy od dnia 1 września 2004r. do 31 sierpnia 2005r. Przepis art. 70 b ust. 1 u.s.o. stanowi, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: pracodawca posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach, a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami. Kolejnym warunkiem uzyskania dofinansowania – zgodnie z art. 70 b ust. 7 u.s.o. – jest złożenie przez pracodawcę wniosku w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie dokumentów potwierdzających kwalifikacje pracodawcy, umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego oraz dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego zdanie egzaminu przez młodocianego. W ocenie organów skarżąca nie spełniła jedynie warunku złożenia wniosku w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Naruszenie przepisu art. 70 b ust. 7 u.s.o. przez organy obu instancji wyniknęło z bezpodstawnego rozdzielenia okresu przyuczenia do wykonywania pracy sprzedawcy w okresie od 1 września 2004r. do 31 sierpnia 2005r., od okresu nauki zawodu sprzedawcy w dniach od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. Biorąc za podstawę rozstrzygania błędne założenie organy wskazywały, że skarżąca przekroczyła trzymiesięczny termin do złożenia wniosku o dofinansowanie z tytułu przyuczenia do wykonywania pracy. Sąd wskazuje, ze wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 70 b ust. 1 u.s.o. było dofinansowanie kosztów kształcenia pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. Zgodnie z powołanymi na wstępie przepisami art. 191 k.p., jak również § 1 rozporządzenia z 28 maja 1996r., przez przygotowanie zawodowe należy rozmieć zarówno naukę zawodu, jak i przyuczenie do wykonywania określonej pracy. Obie formy przygotowania zawodowego są zatem podstawą do uzyskania dofinansowania w oparciu o art. 70 b u.s.o. – przy uwzględnieniu różnic w wysokości jego przyznawania wynikającej z art. 70 b ust. 2 u.s.o. Przytoczony wcześniej §18 rozporządzenia z 28 maja 1996r. nakazuje podmiotowi prowadzącemu przygotowanie zawodowe zaliczenie okresu przyuczenia do okresu nauki zawodu. Przepis ten uzależnia zaliczenie od ukończenia przyuczenia do wykonywania określonej pracy wynikiem pozytywnym i podjęcia nauki zawodu obejmującej zakres przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Skarżąca jako pracodawca i jednocześnie prowadząca przygotowanie zawodowe (zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 28 maja 1996r.), realizując dyspozycję § 18 rozporządzenia z 28 maja 1996r. dokonała poprawnie odpowiedniego zaliczenia, co znalazło odbicie w treści umowy o pracę z 1 września 2005r. Z treści art. 70 b ust. 7 u.s.o. nie wynika, aby zasadność zaliczenia odpowiednich okresów wchodzących w skład przygotowania zawodowego, podlegała weryfikacji organu przyznającego dofinansowanie. Ukończenie przygotowania zawodowego i zdanie egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł zawodowy, zgodnie z przepisami rozporządzenia z 28 maja 1996r. potwierdza bowiem zaświadczenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Egzaminacyjnej. Dokumenty do złożenia których zobowiązany jest pracodawca mają potwierdzać jedynie jego kwalifikacje, zawarcie umowy z młodocianym oraz ukończenie przez młodocianego przygotowania zawodowego zdanym egzaminem. Ponadto istotnym jest, aby z przedłożonej umowy o pracę wynikał okres kształcenia w celu przygotowania zawodowego, umożliwiający określenie wysokości dofinansowania zgodnie z art. 70 b ust. 2 u.s.o. Zdaniem Sądu, dokumenty dołączone przez skarżącą do wniosku z 29 listopada 2006r. spełniały wymagania określone w art. 70 b u.s.o. W szczególności organ rozpoznający wniosek mógł ustalić okres 24 miesięcy składający się na przygotowanie zawodowe młodocianej pracownic, w skład którego wchodziło 12 miesięcy nauki zawodu sprzedawcy od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. oraz 12 miesięcy przyuczenia do zawodu sprzedawcy do 1 września 2004r. do 31 sierpnia 2005r. Co za tym idzie spełniony został wymóg minimalnego czasu trwania nauki zawodu, ustalony w § 6 rozporządzenia z 28 maja 1996r. na 24 miesiące. Na marginesie Sąd wskazuje na niekonsekwencję rozstrzygnięć zawartych w decyzji organu I instancji, w której w punkcie 1 przyznano skarżącej dofinansowanie kosztów kształcenia za 12 miesięcy, tj. od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. Przepis art. 70 b ust. 2 pkt 1 wskazuje jasno, że okres nauki może wynosić 24 albo 36 miesięcy i harmonizuje on z § 6 rozporządzenia z 28 maja 1996r. określającego, że nauka zawodu trwa nie krócej niż 24 miesiące i nie dłużej niż 36 miesięcy. Sąd wskazuje, że to rozstrzygnięcie organu oparte jest na nielogicznym uznaniu zaświadczenia o ukończeniu nauki zawodu po 12 miesiącach, przy naruszeniu przepisów ustawy i rozporządzenia określających minimalny czas nauki zawodu na 24 miesiące. Analizując uzasadnienie organu II instancji, Sąd stwierdza, że powielił on wszystkie naruszenia prawa materialnego omówione wyżej w kontekście decyzji pierwszoinstancyjnej. Dodać należy, że dokumenty przedłożone organowi odwoławczemu wraz ze skargą, mogły i powinny były stanowić impuls do skorzystania z postępowania autokontrolnego przewidzianego w art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Reasumując powyższe rozważania Sąd wskazuje, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy powinny dokonać wnikliwiej analizy art. 70 b u.s.o. przede wszystkim w związku z przepisami rozporządzenia z 28 maja 1996r. Ze wszystkich względów przedstawionych powyżej Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie mogą pozostać w obrocie prawnym, wobec czego orzeczono jak w sentencji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. /-/ P. Miładowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus KB/