I OSK 389/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-02-17

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Janina Antosiewicz, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje osobie, która odbyła służbę kandydacką w Policji, jeśli okres tej służby jest krótszy niż 365 dni, ale dłuższy niż 240 dni, a służba ta jest równoznaczna z odbyciem zasadniczej służby wojskowej?
Ratio decidendi
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje osobie, która odbyła służbę kandydacką w Policji, jeśli okres tej służby wynosił co najmniej 240 dni i przypadał w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Służba ta, zgodnie z przepisami, jest równoznaczna z odbyciem zasadniczej służby wojskowej, co oznacza, że do osób ją odbywających stosuje się przepisy dotyczące zasiłku dla bezrobotnych zwolnionych po odbyciu zasadniczej służby wojskowej. Odmowa przyznania zasiłku w takiej sytuacji narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.
Stan faktyczny
P. H. został uznany za osobę bezrobotną, ale odmówiono mu prawa do zasiłku, ponieważ suma okresów zatrudnienia i służby w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację była krótsza niż wymagane 365 dni. Skarżący odbył służbę kandydacką w Policji przez 361 dni, co zgodnie z przepisami jest równoznaczne z odbyciem zasadniczej służby wojskowej. Organy administracji i sąd pierwszej instancji uznały, że przepis dotyczący zasiłku dla bezrobotnych zwolnionych po odbyciu zasadniczej służby wojskowej nie obejmuje służby w Policji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA, zaskarżoną decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Myśliborskiego w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zasądził od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz P. H. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.), Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia WSA del. do NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 734/07 w sprawie ze skargi P. H. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Myśliborskiego z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz P. H. kwotę 197 (sto dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 734/07 oddalił skargę P. H. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną: Starosta Myśliborski decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...], na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) uznał P. H. za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2007r. i jednocześnie odmówił przyznania prawa do zasiłku. Jak ustalono, P. H. w dniu rejestracji spełniał warunki do uznania za osobę bezrobotną, z uwagi jednak na fakt, że suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy, przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni, brak jest podstaw do przyznania prawa do zasiłku. W odwołaniu od tej decyzji P. H. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że zgodnie z art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, jeżeli okres jej odbywania wynosił co najmniej 240 dni i przypadał w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. Natomiast na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony (Dz. U. z 2004r., Nr 241 poz. 2416 ze zm.) równoznacznym ze spełnieniem obowiązku zasadniczej służby wojskowej jest pełnienie przez poborowych służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych, czyli także w oddziałach prewencji Policji. Terminy kierowania poborowych do służby w Policji oraz zwalniania z tej służby określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 listopada 2005r. w sprawie terminów kierowania poborowych do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych RP oraz zwolnienia z tej służby w 2006r., obejmowały okresy dłuższe niż 240 dni. Przyjąć zatem należy, że poborowi zwalniani ze służby w dniu 29 maja 2006r. i następnych (odwołujący się został zwolniony [...] września 2006r.) zachowują prawo do zasiłku dla bezrobotnych na powyższych zasadach, zatem odmowa przyznania prawa do zasiłku wynika z błędnej interpretacji przepisów przez organ I instancji. Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia [...] maja 2007r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że P. H. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu [...] marca 2006r. i w dniu rejestracji przedłożył świadectwo pracy wystawione przez Komendę Stołeczną Policji w Warszawie, z którego wynika, że pełnił służbę kandydacką w Oddziale Prewencji Policji w W. od dnia [...] października 2005r. do dnia [...] września 2006r. Odmowa przyznania przez organ I instancji prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nastąpiła z uwagi na to, że wnioskodawca nie udokumentował wymaganego 365-dniowego okresu zatrudnienia w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji (udokumentował 361 dni). Do okresu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji tj. od dnia [...] września 2005r. do dnia [...] marca 2007r., organ I instancji zaliczył wnioskodawcy cały okres zatrudnienia w Oddziale Prewencji Policji w W. wynoszący 361 dni. Wskazany przez odwołującego się art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, odnosi się bowiem jedynie do osób, które odbyły zasadniczą służbę wojskową. Wyjątek ten nie dotyczy innych form spełnienia obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej. Dlatego fakt, że przez odbycie np. służby zastępczej, służby kandydackiej czy też służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych, dana osoba zostaje zwolniona z obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej nie ma tu znaczenia. Ze względu na to, że wskazany przepis ma charakter szczególny (lex specialis), to jako taki nie może być interpretowany rozszerzająco. Równoznaczne traktowanie służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych ze spełnieniem obowiązku zasadniczej służby wojskowej (art. 56 ustawy o powszechnym obowiązku obrony) nie odnosi się do unormowań ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która to ustawa jedynie w zakresie zasadniczej służby wojskowej dokonuje odstępstwa od generalnych reguł długości okresu wymaganego do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do kwalifikowania służby w formacjach prewencji Policji jako sensu stricto zasadniczej służby wojskowej. Służba w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił zbrojnych stanowi odrębną od zasadniczej służby wojskowej instytucję prawną pomimo faktu, że przez jej odbycie osoby zostają zwolnione z obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej. P. H. złożył skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i o wydanie decyzji przyznającej prawo do tego zasiłku. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie rozpoznał należycie istoty odwołania, które nie dotyczyło kwestii kwalifikowania służby kandydackiej w Policji jako odbywania służby wojskowej, a jedynie odpowiedniego zastosowania przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jako podstawę rozstrzygnięcia organy wskazały art. 71 ust. 1, 2 i 4 tej ustawy, zdaniem zaś skarżącego przywołać należało przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 2002r. w sprawie określenia formacji uzbrojonych, w których pełnienie służby jest równoznaczne ze spełnieniem obowiązku zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. Nr 10, poz. 94). Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia formacjami uzbrojonymi niewchodzącymi w skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w których pełnienie służby jest równoznaczne ze spełnieniem przez poborowych obowiązku zasadniczej służby wojskowej są oddziały prewencji Policji, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58). Przepis zaś art. 56 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony stanowi, że pełnienie przez poborowych służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych jest równoznaczne ze spełnieniem obowiązku zasadniczej służby wojskowej. W art. 56 ust. 3 tej ustawy wskazano, że poborowym pełniącym służbę w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych i członkom ich rodzin, niezależnie od uprawnień określonych dla tych osób w przepisach z tytułu tej służby, przysługują szczególne uprawnienia przewidziane w tej ustawie oraz w przepisach wydanych na jej podstawie dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i ich rodzin. Zdaniem skarżącego, przytoczone przepisy utożsamiające służbę wojskową z wykonaniem służby zastępczej w różnych formach należy traktować jako lex specialis w stosunku do art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 734/07 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że z treści art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych (pkt 1) oraz jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, wykonywał prace określone w pkt 2. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu do wymaganych 365 dni, zalicza się również okresy: zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby wojskowej w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Stosownie zaś do art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, jeżeli okres jej odbywania wynosił co najmniej 240 dni i przypadał w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. Analiza powyższych uregulowań, zdaniem Sądu, prowadzi do wniosku, że art. 71 ust. 4 ww. ustawy należy interpretować ściśle, a zatem decyzja odmawiająca skarżącemu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, który odbył służbę kandydacką w Oddziale Prewencji Policji w W. w okresie od dnia [...] października 2005r. do dnia [...] września 2006r. (łącznie 361), prawa nie narusza. W ocenie Sądu, okoliczność, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie określenia formacji uzbrojonych, w których pełnienie służby jest równoznaczne ze spełnieniem obowiązku zasadniczej służby wojskowej, pełnienie służby w oddziałach prewencji Policji jest równoznaczne ze spełnieniem przez poborowego obowiązku zasadniczej służby wojskowej, nie jest wystarczająca do zastosowania art. 71 ust. 4, skoro w przepisie tym - poza zasadniczą służbą wojskową - nie są wymienione rodzaje służb, których pełnienie jest równoznaczne z zasadniczą służbą wojskową. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2007 r. P. H., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 56 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że bezrobotnemu zwolnionemu po odbyciu trwającej co najmniej 240 dni służby, którą pełnił jako poborowy w formacjach nieuzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych, nie przysługuje prawo do zasiłku w sytuacji, gdy przepis art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawiera stosownego wyłączenia, zaś zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej odbycie zastępczej służby wojskowej ma takie same skutki jak jej odbycie w formacjach wchodzących w skład Sił Zbrojnych. W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że okres pełnionej przez skarżącego służby kandydackiej w oddziale Prewencji Policji w W. (od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] września 2006 r.) nie wynikał z woli skarżącego, ale z rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 23 listopada 2005 r. w sprawie terminów kierowania poborowych do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej oraz zwalniania z tej służby w 2006 r., które czas trwania tej służby w 2006 r. ustaliło na 364 dni. Zdaniem skarżącego nie sposób przyjąć, że ustawodawca wprowadzając w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy szczególny przepis o prawie do zasiłku dla bezrobotnych zwolnionych po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, wyłączył spod jego działania bezrobotnych, którzy odbyli służbę równoznaczną ze służbą wojskową. Przyjęcie takiego poglądu, jak zaprezentowany przez sąd wojewódzki w zaskarżonym wyroku, stawiałoby skarżącego oraz wiele jemu podobnych osób w znacznie gorszej sytuacji względem osób, które odbywają zasadniczą służbę wojskową w jednostce wojskowej, co z kolei pozostawałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, zbyt daleko idące jest twierdzenie Sądu I instancji, że art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczy wyłącznie bezrobotnego zwalnianego po odbyciu zasadniczej służby wojskowej z wyłączeniem osób, które odbyły służbę zastępczą zrównaną w przepisach ze służbą wojskową. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, to w treści art. 71 ust. 4 ustawy zawarłby on stosowne ograniczenie. Skoro więc tego nie uczynił należy przyjąć, że przepis ten odnosi się również do osób, które - tak jak skarżący - odbyły służbę zrównaną w skutkach ze służbą wojskową, trwającą z mocy prawa krócej niż 365 dni. W związku z powyższym, zdaniem pełnomocnika skarżącego, na mocy art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 56 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje również bezrobotnemu zwolnionemu po odbyciu służby, którą pełnił jako poborowy w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę skargi kasacyjnej stanowi zarzut błędnej wykładni art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nieuwzględniającej traktowania bezrobotnych, którzy obowiązek zasadniczej służby wojskowej spełnili pełniąc służbę w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych, na równi z bezrobotnymi zwolnionymi po odbyciu zasadniczej służby wojskowej. W rozpoznawanej sprawie znalazło to wyraz w odmowie przyznania skarżącemu P. H. zasiłku dla bezrobotnych, mimo iż spełnił on wymagania określone w art. 71 ust. 4 powołanej ustawy, bowiem zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Myśliborzu jako osoba bezrobotna po spełnieniu obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej w oddziałach prewencji Policji, w wymiarze 361 dni przypadających w okresie ostatnich 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Skutkiem tego, jak podnosi strona skarżąca, doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy zarzut należy uznać za uzasadniony. Wskazać należy, że ogólne warunki, od spełnienia których uzależnione jest prawo do zasiłku dla bezrobotnych, określają przepisy art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z przepisów tych wynika, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, przez okres co najmniej 365 dni: był zatrudniony, wykonywał prace, świadczył usługi, pełnił służbę oraz/albo opłacał składki na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy - na zasadach i w sposób określony w ust. 1 pkt 2. W art. 71 ust. 2 postanowiono, że do wymaganych 365 dni stażu zasiłkowego zaliczane są również inne okresy niż wymienione w ust. 1 pkt 2 , w tym m. in. okresy zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby wojskowej w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Zgodnie z art. 71 ust. 7 do okresu wymaganego do nabycia prawa do zasiłku zalicza się ponadto okresy zatrudnienia w państwach, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt. 2 lit. a-c ustawy, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej. Odmienne zasady obliczania okresów 365-dniowych, o których mowa w ust. 1 pkt. 2 i ust. 2, a także wymogi co do wysokości pobieranych składek na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy, określone zostały w ust. 3 art. 71 omawianej ustawy w stosunku do bezrobotnych zwolnionych z zakładów karnych i aresztów śledczych, którzy zarejestrowali się w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia. W sposób całkowicie odrębny ustawodawca uregulował natomiast prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych zwolnionych po odbyciu zasadniczej służby wojskowej postanawiając w ust. 4 art. 71, iż prawo do zasiłku przysługuje tym osobom, jeżeli okres odbywania zasadniczej służby wojskowej wynosił co najmniej 240 dni i przypadał w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. Z brzmienia cytowanych przepisów ustawy jednoznacznie wynika, że zamiarem ustawodawcy było wyłączenie osób zwolnionych po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotni, od obowiązku spełnienia wymogów określonych w ust. 1 pkt 2 i uzależnienie powstania prawa do zasiłku wyłącznie od wylegitymowania się spełnieniem obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej w wymiarze co najmniej 240 dni przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. Zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 242, poz. 2416 ze zm.) za równoznaczne ze spełnianiem obowiązku zasadniczej służby wojskowej ustawodawca uznał pełnienie przez poborowych służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych. Takimi formacjami są w myśl § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie określenia formacji uzbrojonych, w których pełnienie służby jest równoznaczne ze spełnieniem obowiązku zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. Nr 10, poz. 94) oddziały prewencji Policji, Straż Graniczna oraz Biuro Ochrony Rządu. Zgodnie z regułami języka normatywnego w aktach normatywnych należy posługiwać się wyrażeniami w ich w potocznym znaczeniu, tj. w znaczeniu przyjętym powszechnie. W powszechnym znaczeniu wyrażenie "równoznaczny" oznacza "znaczący to samo", "mający to samo znaczenie" (tak: "Słownik języka polskiego" PWN, Warszawa 1989). Regułom języka normatywnego odpowiadają dyrektywy wykładni językowej, w myśl której przy tłumaczeniu normy należy przypisać jej takie znaczenie, jakie ma ona w języku potocznym. Wykładnia przepisów powinna także uwzględniać założenia i cele ustawodawcy. Skoro zatem ustawodawca postanowił, że pełnienie przez poborowych służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych znaczy to samo (jest równoznaczne) co spełnienie obowiązku zasadniczej służby wojskowej, to tym samym uznać należy, że w stosunku do nich takie samo znaczenie mają uregulowania uzależniające nabycie określonego uprawnienia od warunku odbycia zasadniczej służby wojskowej. Prowadzi to do wniosku, że do bezrobotnych rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy po zwolnieniu ze służby pełnionej w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych, określonych w rozporządzeniu z dnia 30 stycznia 2002 r., stosuje się art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Potwierdzeniem tego jest przepis art. 56 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej stanowiący, że poborowym pełniącym służbę w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych i członkom ich rodzin, niezależnie od uprawnień określonych dla tych osób w przepisach z tytułu tej służby, przysługują szczególne uprawnienia przewidziane w tej ustawie oraz w przepisach wydanych na jej podstawie dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i ich rodzin. Wynika stąd, że również wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że mimo braku wyraźnego wymienienia w treści art. 71 ust. 4 ustawy osób, które odbyły służbę w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych, wobec uregulowań systemowych zrównujących w skutkach tę służbę ze służbą wojskową, należy przyjąć, że omawiany przepis odnosi się również do osób, które - tak jak skarżący - zarejestrowały się jako osoby bezrobotne po zwolnieniu z odbycia służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych. Za takim kierunkiem wykładni przemawia ponadto przyjęta w art. 32 Konstytucji zasada równości wobec prawa nakazująca władzom publicznym traktować równo, a więc według jednakowej miary, podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną). W sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości pozostawałoby zatem odmawianie bezrobotnym zwolnionym ze służby pełnionej w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych prawa do zasiłku przysługującego, na podstawie art. 71 ust. 4 ustawy, bezrobotnym zwolnionym po odbyciu zasadniczej służby wojskowej. W niniejszej sprawie Sąd I instancji, oddalając skargę P. H. na decyzję odmawiającą prawa do zasiłku dla bezrobotnych, za orzekającymi w sprawie organami, przyjął błędne rozumienie art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie dające się pogodzić z regułami zarówno wykładni językowej, wykładni systemowej jak również wykładni celowościowej nakazującej uwzględniać w procesie ustalania znaczenia normy woli ustawodawcy, a przede wszystkim respektować podstawowe zasady i wartości przyjęte w Konstytucji. Z powyższych względów podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 56 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej należało uznać za uzasadniony. Skoro nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 188 P.p.s.a., uchylając zaskarżony wyrok rozpoznał skargę wniesioną przez P. H. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...]. Uznając skargę za uzasadnioną ze względów wyżej przedstawionych Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w związku z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty M. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] - obie w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. W sprawie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie 203 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło