I OZ 496/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 345/07 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Sz 345/07 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 345/07 o odrzuceniu zażalenia na pkt II postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 345/07 o przedstawieniu Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 345/07, orzekł: "I. zamkniętą sprawę otworzyć na nowo, II. na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "czy art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 , poz. 724 z późn. zm.) jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w takim zakresie, w jakim upoważnia się Radę Ministrów do określenia sposobu ustalania wysokości ryczałtu na zakup opału i maksymalnej wysokości ryczałtu na zakup opału dla gospodarstw domowych, których lokale mieszkalne nie są wyposażone w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody oraz gazu przewodowego, stanowiącego część dodatku mieszkaniowego?", III. zawiesić postępowanie w sprawie". Na pkt II i III powyższego postanowienie R. S. złożył zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił zażalenie na postanowienie o przedstawieniu przez Sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu (pkt II zaskarżonego postanowienia), wskazując, że mając na uwadze treść art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), który określa przypadki, w których przysługuje zażalenie na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, uznać należy, że nie przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie przedstawienia przez Sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Jednocześnie Sąd ten podał, że zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zawieszenia (pkt III zaskarżonego postanowienia), zostanie przesłane do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem rozpoznania. W dniu 20 lutego 2008 r. R. S. złożył zażalenie na postanowienie z dnia 30 stycznia 2008 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, a odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 marca 2008 r. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił zażalenie skarżącego, doręczając opis tego postanowienia pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 kwietnia 2008 r. W dniu 16 kwietnia 2008 r. R. S. złożył zażalenie na to postanowienie. Wraz z zażaleniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 27 lutego 2008 r., wskazując jednocześnie, że nie otrzymał postanowienia Sądu z dnia 27 lutego 2008 r., wobec czego domaga się przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, sygn akt II SA/Sz 345/07, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 27 lutego 2008r. W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Sąd wskazał, ponadto, że z akt sprawy wynika, iż skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, a pełnomocnictwo figurujące w aktach sprawy nie zostało wypowiedziane, w związku z czym Sąd uznał, że odpis postanowienia z dnia 27 lutego 2008 r. prawidłowo doręczono pełnomocnikowi R. S. w dniu 10 marca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dokonał prawidłowej oceny sytuacji faktycznej i prawnej w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 86 §1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 tej ustawy. Kwestię oceny braku winy ustawodawca pozostawił do uznania sądu. Daje to sądowi możliwość wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, które uzna za istotne, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), bądź nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby zastosować art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, która to sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wskazać przy tym należy, że skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. Dotyczy to również personelu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.