II OZ 50/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1993/07 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie "[...]" w W. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 31 października 2007 r. Sąd pouczył skarżące Stowarzyszenie o obowiązku złożenia przedmiotowego wniosku na urzędowym formularzu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Stowarzyszenie nie złożyło wniosku na formularzu w wyznaczonym terminie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 1993/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie "[...]" w W. złożyło zażalenie pismem z dnia [...]. W zażaleniu tym podniesiono, że Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego i w świetle przepisu art. 24 a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873) oraz przepisu art. 9 sporządzonej w Aarhus Konwencji z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706), powinno być zwolnione od kosztów sądowych. Na poparcie tego stanowiska przytoczono rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005 r. (sygn. akt II OZ 825/05), w którym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy i przekazując rozpoznanie sprawy Sądowi I instancji nakazał wyjaśnić, czy Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego, której przysługuje zwolnienie od kosztów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zażaleniu Stowarzyszenie podniosło również, że powinno znajdować się w katalogu podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych z mocy ustawy, w oparciu o przepis art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Stowarzyszenie stwierdziło także, że przepis art. 239 p.p.s.a. jest niezgodny z Konstytucją RP, postanowieniami Konwencji z Aarhus i ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, że wniosek na urzędowym formularzu złożony nie został, a braki te nie zostały uzupełnione przez skarżące Stowarzyszenie w terminie. Wobec tego zaskarżonemu postanowieniu z dnia 21 grudnia 2007 r. nie można zarzucić błędnego rozstrzygnięcia. Na marginesie jedynie wskazać można, że przepis art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie stanowi samoistnej podstawy do zwolnienia Stowarzyszenia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwolnienia takiego nie przewiduje także art. 239 p.p.s.a., który określa zamknięty katalog uprawnionych do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego z mocy ustawy. Zgodnie z art. 240 p.p.s.a. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, zwolnić organizacje społeczne od obowiązku uiszczania wpisu w ich własnych sprawach, a także cofnąć to zwolnienie, jednakże dotychczas takie rozporządzenie nie zostało wydane, a dopiero taka podstawa prawna byłaby właściwa do generalnego zwolnienia od części opłat sądowych niektórych organizacji społecznych. W tej sytuacji zwolnienie Stowarzyszenia "[...]" od kosztów sądowych może nastąpić wyłącznie na zasadach ogólnych, tj. po złożeniu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. .