I OZ 357/08

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/ Wa 1609/07 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2007r., sygn. akt IV SA/ Wa 1609/07 o odrzuceniu skargi A. S. na pismo Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. na pismo Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] , nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie przyznał A. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na pismo Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia [...], nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej. Pismem z dnia 8 lutego 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd, że adwokat G. D. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu we wskazanej wyżej sprawie. Pismem z dnia 14 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał wyznaczonego pełnomocnika w sprawie do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem ujemnych skutków procesowych. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 19 lutego 2008 r. Pismem z dnia 21 lutego 2008 r. pełnomocnik poinformował Sąd, że wysłał do skarżącego list, w którym przesłał mu druk pełnomocnictwa i prosił o natychmiastowe przesłanie go do Sądu oraz poinformowanie go o tym fakcie. Sąd wskazał, że, jak wynika z akt niniejszej sprawy, pełnomocnictwo, o którym mowa zostało, podpisane przez skarżącego w dniu 26 lutego 2008 r. Sąd przyjął, że od tej właśnie daty pełnomocnik skarżącego był uprawniony do podjęcia czynności procesowych, niezbędnych do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z tym Sąd uznał, że termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 4 marca 2008 r. W dniu 10 marca 2008r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wraz z którym wniesiono skargę kasacyjną. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku pełnomocnik wskazał, że wyłączną przyczyną do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej była procedura związana z wyznaczeniem dla skarżącego adwokata z urzędu. Podniesiono także, iż o fakcie udzielenia pełnomocnictwa przez skarżącego, pełnomocnik dowiedział się dopiero w dniu 6 marca 2008 r. wieczorem i w konsekwencji w dniu 7 marca 2008 r. zapoznał się z aktami sprawy. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując, że, jak z akt niniejszej sprawy wynika, pełnomocnik sam zobowiązał skarżącego do przesłania pełnomocnictwa bezpośrednio do Sądu i powiadomienia o tym fakcie pełnomocnika. W ocenie Sądu pierwszej instancji, pełnomocnik, który jest zobowiązany do starannego i rzetelnego działania na rzecz mocodawcy, uznał za właściwe zlecenie skarżącemu przesłania pełnomocnictwa do Sądu, zobowiązując go przy tym do niezwłocznego poinformowania o tym fakcie, wziął on na siebie ryzyko nierzetelnego wykonania ciążących na nim obowiązków przez skarżącego. W związku z tym Sąd uznał, że taki pełnomocnik nie może bronić się tym, że skarżący ze znacznym opóźnieniem poinformował go o fakcie wykonania powierzonej mu czynności. Na to postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik skarżącego, adwokat, G. D., podnosząc argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu i wskazując, że realną możliwość do wniesienia skargi kasacyjnej miał dopiero po otrzymaniu informacji od skarżącego, że ten podpisał i wysłał do Sądu pełnomocnictwo, którą to wiadomość pełnomocnik otrzymał dopiero w dniu 6 marca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl postanowień art. 87 § 1 i § 2 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. W kwestii dotyczącej zachowania przez skarżącego siedmiodniowego terminu do wniesienia stosownego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zgodnie z którym pełnomocnik skarżącego nie zachował ustawowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie uzasadniają bowiem przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak: brak kontaktów pełnomocnika z klientem, a w konsekwencji brak wiedzy pełnomocnika o dokonaniu czynności przez klienta; zawinienie pełnomocnika strony w uchybieniu terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2003r., II SA/Kr 3122/02, nipubl.); dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.); niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.); nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się braku winy w uchybieniu terminu, gdyż skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Podkreślić także należy, że mocodawca ponosi ryzyko i konsekwencje niestarannego zachowania się swego pełnomocnika. W związku z tym stwierdzić wypada, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż termin, o którym mowa w art. 87 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoczął swój bieg w dniu 26 lutego 2008r., to jest w dniu podpisania pełnomocnictwa. Nie mają znaczenia ustalenia strony z pełnomocnikiem co do sposobu porozumiewania się. W związku z tym uznać należy, że rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 31 marca 2008 r., nie narusza obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.