III SA/Łd 716/07

Dnia 21 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi G. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odsetek z tytułu opóźnienia wypłaty zasiłku przedemerytalnego p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 111, art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 29 ust. 3, art. 30 ust. 1, ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004r., Nr 120, poz. 1252) w związku z art. 24 ust. 8, art. 28 ust. 3, art. 28a, art. 37 o ust. 1, art. 73 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 maja 2004 r. (tj. Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 10 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r., Nr 99 poz. 1001 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego w dniu [...] przez G. N., zam. w Ł., ul. [...], reprezentowaną przez pełnomocnika J. M. zam. w Ł., ul. [...], od decyzji uzupełniającej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] orzekającej o odmowie wypłaty odsetek ustawowych za okres od dnia 26 listopada 1996r. do dnia 26 marca 2000 r. z tytułu opóźnienia wypłaty zasiłku przedemerytalnego oraz od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] orzekającej o wypłacie odsetek ustawowych za okres od dnia 27 marca 2000r. do dnia 20 czerwca 2006r. w kwocie [...] zł z tytułu opóźnienia wypłaty zasiłku przedemerytalnego, Wojewoda [...] trzymał w mocy zaskarżone decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że na mocy decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. z dnia [...] Nr [...] W. N. nabył prawo do zasiłku od dnia [...] w wysokości 36 % przeciętnego wynagrodzenia do czasu nabycia uprawnień emerytalnych. W związku ze zmianą przepisów, kolejną decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznano W. N. od dnia [...] prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 52 % przeciętnego wynagrodzenia. Decyzją z dnia [...], Nr [...] zmieniono, za zgodą strony, ww. decyzję wprowadzając zapis, że od dnia [...] wysokość zasiłku dla bezrobotnych wynosi 52 % przeciętnego wynagrodzenia, jednakże nie więcej niż 75% wynagrodzenia obliczonego według zasad dotyczących obliczania podstawy wymiaru emerytury i renty i nie mniej od najniższego wynagrodzenia. W. N. złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie emerytury. Mając na uwadze powyższe, wstrzymano W. N. wypłatę zasiłku. Decyzją Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania skarżącemu prawa do emerytury z uwagi na udokumentowanie jedynie 12 lat i 4 dni pracy w warunkach szczególnych. Nie uznano zatrudnienia w okresie od 1.10.1961r. do 28.08.1971r. z uwagi na brak właściwych dokumentów. Następnie decyzją z dnia [...], Nr [...] odmówił ponownie przyznania W. N. prawa do emerytury, gdyż nie zaliczono skarżącemu pracy w warunkach szczególnych, jaką wykonywał w zakładzie prywatnym. Od powyższej decyzji, skarżący złożył odwołanie do Sądu Wojewódzkiego w Łodzi, Wydziału Ubezpieczeń Społecznych. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie uprawnień W. N. do pobierania zasiłku przedemerytalnego. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 6.11.1997r., sygn. akt VIII U 599/97 oddalono odwołanie W. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Mając na uwadze powyższe postanowieniem z dnia [...] Nr [...] z urzędu podjęto postępowanie w sprawie uprawnień skarżącego do pobierania zasiłku przedemerytalnego. Warunkiem koniecznym do nabycia i posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnego do czasu nabycia uprawnień emerytalnych (zasiłku przedemerytalnego) było posiadanie okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego dla mężczyzn co najmniej 30 lat, w tym 15 lat w warunkach szczególnych. Z uwagi na fakt odliczenia z okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, okresu pracy w zakładzie prywatnym, ogólny okres zatrudnienia W. N. w warunkach szczególnych nie przekroczył 15 lat. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...]stwierdził z urzędu nieważność decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. z dnia [...], Nr [...] w sprawie nabycia przez skarżącego prawa do zasiłku od dnia 4.10.1991 r. do czasu nabycia uprawnień emerytalnych w wysokości 36 % przeciętnego wynagrodzenia, decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. z dnia [...], Nr [...] w sprawie przyznania W. N. od dnia [...] zasiłku w wysokości 52 % przeciętnego wynagrodzenia oraz decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. z dnia [...], Nr [...] zmieniającej, za zgodą strony, decyzją Kierownika RUP nr [...] z dnia [...] w sprawie wysokości zasiłku. W tej sytuacji decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. przyznał W. N. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] na okres 18 miesięcy w wysokości: 70% wynagrodzenia w ostatnim zakładzie pracy - w okresie od dnia [...] do dnia [...], w wysokości 50% wynagrodzenia w ostatnim zakładzie pracy - w okresie od dnia [...] do dnia [...] oraz w wysokości 36% przeciętnego wynagrodzenia od dnia [...]. Jednocześnie orzeczono o przedłużeniu okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 36% przeciętnego wynagrodzenia od dnia [...] na okres 7 miesięcy, jednak nie dłużej niż do dnia [...] oraz orzeczono o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] z powodu upływu okresu jego pobierania. Ponadto pismem z dnia 2.03.1998r. poinformowano skarżącego, że zasiłki wypłacone od dnia [...] do dnia [...] uznano za wypłacone bez podstawy prawnej, jednak Rejonowy Urząd Pracy Nr [...] w Ł. nie dochodził ich zwrotu, gdyż nie są one świadczeniem nienależnym w świetle przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W. N. złożył odwołanie do Krajowego Urzędu Pracy od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia [...], Nr [...]. Prezes Krajowego Urzędu Pracy decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji z dnia [...], Nr [...]. W. N. złożył skargę na ww. decyzję organu odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na to, że W. N. nabył prawo do renty inwalidzkiej, decyzją Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. z dnia [...], pozbawiono skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia 1.03.1998r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26.08.1998r., sygn. akt II SA733/98 oddalił skargę W. N. na decyzję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego. Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, art. 21 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy uwzględniając rewizję nadzwyczajną, wyrokiem z dnia 7.07.1999r., sygn. akt III RN 25/99 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27.03.2000r., sygn. akt II SA 2686/99 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy z dnia 2.04.1998 r., Nr DP.I.029-945-154/BI/98 oraz decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 6.02.1998r., Nr O.R.5239 n-l/MS/98. W dniu 4.11.2004r. do Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. wpłynął wniosek W. N. o naliczenie i wypłatę z odsetkami niewypłaconego zasiłku przedemerytalnego w związku z rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.03.2000r., sygn. akt II SA 2686/99 uchylającym decyzję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy z dnia [...] oraz decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. z dnia [...] Decyzją z dnia [...], Nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o odmowie wypłaty zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia [...] do [...] oraz odmówił przyznania odsetek ustawowych. Od powyższej decyzji odwołała się żona skarżącego – G. N., kwestionując zasadność rozstrzygnięcia. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], Nr [...]uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewoda [...] uznał, iż dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy niezbędnym było ustalenie, czy pismo G. N. stanowi wniosek wzywający organ do wykonania wyroku, czy też jest wnioskiem o odszkodowanie z tytułu bezczynności organu. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego, organ I instancji decyzją z dnia [...], Nr [...] orzekł o odmowie wypłaty zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia [...] do dnia [...] oraz o odmowie przyznania odsetek ustawowych. G. N. kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji odwołała się do Wojewody [...]. Organ II instancji uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż została wydana z pominięciem pełnomocnika strony. W dniu [...] organ I instancji wydał kolejną decyzję, w której odmówił wypłaty zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia [...] do dnia [...] oraz odmówił przyznania odsetek ustawowych. Od powyższej decyzji G. N. złożyła ponownie odwołanie. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] znak [...] uchylił w całości zaskarżoną ww. decyzję i przekazał do sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ II instancji wskazał, iż w świetle wyroku NSA z dnia 27.03.2000r. sygn. akt. II SA 2686/99, nie nastąpiło przedawnienie roszczeń G. N. w przedmiocie wypłaty zasiłku przedemerytalnego i należy dokonać ww. wypłaty zasiłku przedemerytalnego. W dniu [...] organ I instancji dokonał wypłaty należnego zasiłku przedemerytalnego za okres od [...] do dnia [...] w kwocie [...] zł brutto. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł., orzekł o wypłacie odsetek ustawowych za okres od dnia [...] do dnia [...] w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji G. N. złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie ww. decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o wypłacie odsetek ustawowych za okres od dnia [...] do dnia [...] Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 27.12.2006r., sygn. akt III SA/Łd 492/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...]. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd stwierdził, iż organ I instancji wydał decyzję pozytywnie rozstrzygającą wniosek skarżącej, ale tylko co do części żądania obejmującego okres od dnia [...] do dnia [...], natomiast nie załatwił sprawy co do pozostałego wcześniejszego okresu, tj. od dnia [...] do dnia [...], o co ubiegała się strona. Sąd zobowiązał organ administracyjny do ustalenia charakteru złożonego pisma. Organ odwoławczy wykonując zalecenia zawarte w ww. wyroku, pismem z dnia 2.05.2007r. wezwał G. N. do określenia, czy skarżąca popiera wniesione odwołanie, czy też żąda uzupełnienia decyzji organu I instancji o ustalenie prawa do odsetek w okresie od dnia [...] do dnia [...]. W dniu 11.05.2007r. wpłynęło oświadczenie skarżącej wskazujące, iż składając odwołanie jej intencją było żądanie uzupełnienia decyzji, co do jego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze, przekazując według właściwości rzeczowej, na mocy postanowienia z dnia [...] Nr [...], pismo G. N. dotyczące uzupełnienia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wypłaty odsetek ustawowych za okres od [...] do [...] Prezydent Miasta Ł. na mocy decyzji z dnia [...] Nr [...] odmówił wypłaty odsetek ustawowych za okres od dnia [...] do dnia [...] z tytułu opóźnienia wypłaty zasiłku przedemerytalnego. Od powyższej decyzji G. N. złożyła odwołanie. Organ odwoławczy wskazał, że zasadnym było dokonanie wypłaty odsetek ustawowych za okres od dnia [...] do dnia [...] w kwocie [...] z tytułu opóźnienia wypłaty zasiłku przedemerytalnego, bowiem opóźnienie w wypłacie zasiłku przedemerytalnego nastąpiło z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób. Jednakże odsetki ustawowe przysługują, w przypadku G. N., od dnia ostatecznego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zaś od daty wstrzymania wypłaty zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uprawnionym do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium, zasiłku przedemerytalnego oraz świadczenia przedemerytalnego przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie. Zdaniem organu odwoławczego wykładnia powyższego przepisu, zarówno językowa jak i systemowa, prowadzi do związania prawa do odsetek z uchybieniem terminu wypłaty zasiłku (opóźnieniem czynności faktycznej, która w tym przypadku rodzi skutki prawne), a nie z opóźnieniem w ustaleniu prawa do zasiłku wynikającym z wykonywania kompetencji przez właściwe urzędy pracy i wykorzystywania przez strony środków prawnych. Żądanie wypłaty odsetek za okres od dnia [...] do dnia [...] należy uznać za niezasadne. Nieterminowa wypłata zasiłku nastąpiła bowiem nie z winy urzędu, lecz wskutek toczącego się postępowania administracyjnego przed organami zatrudnienia i organem sądowym. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy nr [...] w Ł. (działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł.) zobowiązany był do dokonania wypłaty odsetek ustawowych dopiero od dnia[...], tj. od dnia ostatecznego wyroku NSA, a nie od daty wstrzymania wypłaty zasiłku przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji nie miał bowiem wpływu na długość postępowania toczącego się przed NSA oraz Wojewodą [...]. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] doręczona została pełnomocnikowi G. N. – J. M. w dniu [...] oraz G. N. w dniu [...] (zwrotne potwierdzenia odbioru w aktach administracyjnych). Jak wynika z akt sprawy G. N., działając na podstawie art. 32 k.p.a. ustanowiła z dniem 30 czerwca 2006 r. J. M. zam. Ł., ul. [...] swoim pełnomocnikiem do doręczeń i załatwiania wszystkich spraw związanych ze sprawą jej roszczeń wobec Powiatowego Urzędu Pracy nr [...], w tym składania odwołań od decyzji tegoż Urzędu, ewentualnie organów wyższej instancji, w związku z dochodzeniem zaległego zasiłku przedemerytalnego jej męża i odsetek ustawowych. Jednocześnie wycofała pełnomocnictwo udzielone L. K. W dniu 28 września 2007 r. (data stempla pocztowego - akta sądowe k. 7) G. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem Wojewody [...], skargę na decyzję z dnia [...]. W skardze skarżąca podała, że zaskarżona decyzja doręczona została jej pełnomocnikowi – J. M. w dniu 28 sierpnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. skarżąca oświadczyła, że nie pamięta kiedy nadała skargę do Sądu, ale w domu ma dowód nadania. Wyjaśniła, że J. M. była jej pełnomocnikiem przez całe postępowanie administracyjne i pomagała w sporządzeniu skargi. Sąd postanowił zobowiązać skarżącą w terminie 7 dni do załączenia kserokopii dowodu nadania skargi do Sądu lub złożenia oświadczenia w przypadku jego braku. W dniu 13 grudnia 2007 r. skarżąca załączyła kserokopię potwierdzenia nadania skargi w dniu 28 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi - art. 54 § 1 powołanej ustawy. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym. Niedotrzymanie tego terminu powoduje ujemne skutki procesowe – utratę prawa do skutecznego wniesienia skargi. Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, to jemu doręcza się w danej sprawie wszystkie pisma procesowe, w tym decyzje i postanowienia. Od momentu zawiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika brak jest podstaw prawnych do kierowania pism procesowych bezpośrednio do strony, a skutki prawne wywołane doręczeniem pisma następują dopiero z chwilą dokonania doręczenia pełnomocnikowi strony. Dotyczy to również rozpoczęcia biegu przez trzydziestodniowy termin przewidziany w art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi od decyzji kończącej postępowanie dla strony, która w postępowaniu administracyjnym działała przez pełnomocnika należy liczyć od dnia doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi (por. postanowienie SN z dnia 6 kwietnia 2000 r. III RN 157/99 OSNP 2001/3/61 oraz postanowienie SN z dnia 7 listopada 2002 r. III RN 191/01 OSNAPiUS 2003, nr 23, poz. 558). W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca w dniu 30 czerwca 2006 r. udzieliła pełnomocnictwa J. M. Od tej chwili powstał obowiązek doręczania wszelkich pism temu pełnomocnikowi. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego doręczenie dokonane samej stronie, a nie jej pełnomocnikowi jest bezskuteczne. Jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (por. postanowienie NSA z dnia 11 marca 1997 r. I Sa/Po 1333/96 Lex nr 29072). Zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 22 sierpnia 2007 r. pełnomocnik skarżącej odebrał osobiście w dniu 28 sierpnia 2007 r. A zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi biegł od dnia 29 sierpnia 2007 r. i upłynął w dniu 27 września 2007 r, Skarżąca wniosła skargę do Sądu, za pośrednictwem organu administracji, w dniu 28 września 2007 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Zauważyć należy, że skarżąca podała w skardze, że decyzja Wojewody [...] z dnia 22 sierpnia 2007 r. doręczona została jej pełnomocnikowi w dniu 28 sierpnia 2007 r., a nie wskazała powodu uchybienia terminu. Obowiązkiem pełnomocnika, który w dniu 28 sierpnia 2007 r. odebrał zaskarżoną decyzję było poinformowanie skarżącej, kiedy upływa termin do wniesienia skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji. J. W.