II OSK 133/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-06
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Maria Czapska - Górnikiewicz, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego może wymagać od inwestora wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli roboty budowlane zostały już zakończone?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego może żądać od inwestora wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dotyczy to sytuacji, gdy roboty budowlane zostały zakończone, a ich wykonanie mogło polegać na powiększeniu obiektu budowlanego i wejściu w obszar nieruchomości osoby trzeciej. Sąd podkreślił, że ocena legalności robót budowlanych wymaga nie tylko sprawdzenia ich stanu technicznego, ale także zgodności z prawem, w tym poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą nałożenia na inwestora obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany szczytowej budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając roboty za zgodne z prawem. K. B. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Prawa budowlanego i PPSA.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Zasądził od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. B. kwotę 650 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz /spr./ sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 735/05 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania czynności 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz K. B. kwotę 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
II OSK 133 / 09
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r., którą to decyzją odmówiono nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności i stwierdzono, że zrealizowane roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. zwanej dalej - Prawem budowlanym) oraz art. 104 k.p.a. odmówił nałożenia na inwestora K. L. obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych, polegających na ociepleniu ściany szczytowej budynku przy ul. T. w K. oraz orzekł, że przedmiotowe roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wobec stwierdzenia samowolnego wykonania przez K. L. w budynku przy ul. T. w K. robót budowlanych, polegających na wykonaniu ocieplenia ściany szczytowej tego budynku, postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2004 r. na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego nakazano inwestorowi przedłożenie orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót, sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, z uwzględnieniem zakresu i sposobu doprowadzenia powyższych robót do stanu zgodnego z przepisami. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2005 r., wydanym wskutek wniesionego przez K. B. zażalenie.
Z uwagi na to, że zdaniem organu inwestor wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego wskazanym postanowieniem, należało stwierdzić, że przedmiotowe roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K. B., wnosząc o jej uchylenie oraz nakazanie inwestorowi przywrócenia do stanu poprzedniego ściany szczytowej budynku przy ul. T. w K. Skarżąca stwierdziła, iż wniosła zastrzeżenia, co do orzeczenia technicznego sporządzonego przez A. C.
Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a., art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), utrzymał skarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podzielił zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji. Roboty budowlane, będące przedmiotem postępowania, nie stanowią w jego ocenie budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Nie stanowiły one także rozbudowy budynku, a zatem nie podlegają one regulacjom zawartym w przepisie art. 48 i 49b wskazanej ustawy. Roboty zostały wykonane (zakończone), na co wskazuje zapis znajdujący się w protokole z oględzin z dnia 29 stycznia 2004 r. Inwestor wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2004 r., przedkładając orzeczenie techniczne, wykonane przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia.
Zdaniem organu odwoławczego wobec tego, że wykonane samowolnie roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną, zasadnym było wydanie decyzji odmawiającej nałożenia obowiązku wykonania czynności bądź robót budowlanych.
Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że zapewniono stronom postępowania ich gwarancje procesowe do czynnego udziału w postępowaniu, zgodnie z zasadą zawartą w art. 10 § 1 k.p.a. Wprawdzie skarżąca nie uczestniczyła w oględzinach, nie jest to jednak wina organu, gdyż nie została wpuszczona przez inwestora do obiektu objętego robotami. W odniesieniu natomiast do naruszenia własności skarżącej w wyniku wykonania przez K. L. ocieplenia ściany szczytowej, zdaniem organu właściwym do rozstrzygania sporów w tej kwestii są sądy powszechne.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła K. B., domagając się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. Skarżąca kwestionowała ustalenie przyjęte przez organy nadzoru budowlanego, iż przedmiotowa inwestycja została doprowadzona do stanu zgodnego z prawem.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że sądowa kontrola zapadłych w sprawie orzeczeń wykazała, że zostały one wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, przy właściwym zastosowaniu zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 28 i w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w czasie rozstrzygania sprawy, w zależności od wysokości budynku roboty polegające na dociepleniu ścian wymagały uzyskania pozwolenia na budowę (przy budynkach o wysokości większej niż 12 m.) albo zgłoszenia (przy budynkach o wysokości do 12 m.). Inwestor K. L. nie posiadał ani pozwolenia na budowę, ani też robót budowlanych nie poprzedził stosownym zgłoszeniem, tak więc roboty te były samowolą budowlaną. Tym samym w ocenie Sądu pierwszej instancji prawidłowe było stanowisko organu odwoławczego, iż należało zastosować tryb przewidziany przez art. 50 i nast. Prawa budowlanego, a nie tryb określony w art. 48 lub art. 49b Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w dacie oględzin roboty budowlane były już zakończone, a więc nie było podstaw do wydawania postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót. Zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego do robót już zakończonych należało odpowiednio zastosować art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 omawianej ustawy.
Z orzeczenia technicznego sporządzonego przez A. C. wynika, że nie stwierdzono nieprawidłowości, ani też nie zostały ujawnione inne usterki wymagające poprawki, nie zachodziła konieczność wykonania prac dodatkowych, a jakość wykonanych robót uznana została za dostateczną. Opinia ta, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, co do jej wiarygodności. Została ona wykonana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, która na podstawie art. 12 ust. 6 Prawa budowlanego jest odpowiedzialna za sporządzenie orzeczenia zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, po uzyskaniu opinii o zgodności zrealizowanych robót z obowiązującymi przepisami, organ nadzoru budowlanego prawidłowo orzekł o odmowie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem oraz prawidłowo stwierdził, że przedmiotowe roboty budowlane zostały już doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Wbrew twierdzeniom skarżącej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie musi pociągać za sobą konieczności zlikwidowania wszelkich robót budowlanych, które w jakikolwiek sposób naruszały przepisy Prawa budowlanego, bądź też przepisy prawa cywilnego dotyczące ochrony własności. Innymi słowy naruszenie prawa w trakcie wykonywania robót budowlanych nie musi automatycznie pociągać za sobą obowiązku doprowadzenia do stanu poprzedniego. Istotne jest bowiem, czy wynik tych robót jest zgodny z obowiązującymi normami technicznymi, czy nie zagraża życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi i mienia. Organ nadzoru budowlanego nie musi, więc badać, jaki był przebieg inwestycji. Wystarczy, że zbada legalność i zgodność ze sztuką budowlaną powstałego w ten sposób i istniejącego obecnie ocieplenia.
Skoro organy obu instancji stwierdziły, że wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem, brak było podstaw do nakładania na inwestora jakichkolwiek obowiązków, w tym obowiązku doprowadzenia ściany szczytowej budynku przy ul. T. w K. do stanu poprzedniego.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła K. B., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
1. art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 3 oraz art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż brak było podstaw do wydania decyzji, na mocy której organ administracji orzekłby o obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego poprzez usunięcie wykonanych prac budowlanych, co było w niniejszej sprawie konieczne z uwagi na fakt, iż podmiot, który wykonał prace budowlane nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego,
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 15 lutego 2008 roku, pomimo:
a. naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 10 § 1 k.p.a. wobec niezapewnienia skarżącej udziału w oględzinach jakie odbyły się w dniu 29 stycznia 2004 r.,
b. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak szczegółowej analizy przedstawionego materiału dowodowego, umożliwiającej ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistym stanem faktycznym sprawy, poprzez pominięcie okoliczności, iż wykonane prace budowlane zostały wykonane przez podmiot nie posiadający prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
c. naruszenie art. 12 §1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie oględzin bez zbędnej zwłoki i przeprowadzenie oględzin w czasie, gdy wszystkie prace zostały już wykonane, co miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w niniejszej sprawie inwestor dokonał docieplenia ściany budynku, poprowadził kable pod dociepleniem, ale nie wbudowując tych kabli w ścianę swojego budynki oraz zamontował na ścianie szczytowej klimatyzator. Powyższe prace naruszają przestrzeń nad budynkiem położonym przy ul. T., co może być szczególnie dotkliwe w przypadku zamiaru nadbudowy istniejącego budynku. Skarżąca wskazała, iż w aktach sprawy znajduje się ekspertyza wykonana przez prof. dr inż. C. R., z której wprost wynika, iż ściana szczytowa od zewnątrz wyłożona jest styropianem, który znajduje się w przestrzeni nad budynkiem nr [...].
Zdaniem skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku wadliwie przyjął, iż organ prawidłowo orzekł o odmowie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem oraz uznał, że przedmiotowe roboty budowlane zostały już doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Prawo budowlane przyjmuje, bowiem zasadę, iż warunkiem wykonania jakichkolwiek prac budowlanych oprócz zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami jest posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego. Przyjęcie poglądu prezentowanego przez organy administracyjne i Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie w ocenie skarżącej prowadziłoby do tego, iż niemożliwe byłoby w trybie administracyjnym usunięcie bezprawnie wykonanych prac budowlanych. Zdaniem autora kasacji na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego musi ocenić, czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami Prawa budowlanego, a jeśli nie to nakazać w decyzji wykonanie czynności, które doprowadzą je do stanu zgodnego z przepisami. Ocena taka obejmuje nie tylko zgodność wykonanych robót pod względem ich stanu technicznego, ale zgodność z wymaganiami Prawa budowlanego, w tym ocenę, czy wykonywane roboty nie naruszają chronionych praw osób trzecich wynikająca z treści art. 5 Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są usprawiedliwione.
Nie jest zasadny zarzut "naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c p.p.s.a.". Przy czym uchybienie tym normom strona wnosząca kasację upatruje w "naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 10 § 1 k.p.a. wobec niezapewnienia skarżącej udziału w oględzinach jakie odbyły się w dniu 29 stycznia 2004 r., oraz w naruszenie art. 12 §1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie oględzin bez zbędnej zwłoki i w czasie, gdy wszystkie prace zostały już wykonane.
Stwierdzić trzeba, iż naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w kasacji nie uzasadniono, a tym samym odniesienie się to tego zarzutu nie jest możliwe.
Z kolei z uwagi na treść i wymogi zawarte w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i art. 183 § 1 p.p.s.a., aby możliwe było przyjęcie zasadności zarzutu wskazującego na naruszenie w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 10 § 1 k.p.a. i art. 12 §1 k.p.a., koniecznym było, a tego nie uczyniono, wykazanie we wniesionej kasacji, że uchybienie tym właśnie normom prawnym, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Będące przedmiotem niniejszej sprawy obiekty oznaczone nr [...] i nr [...] mają wspólną ścianę określaną jako ściana szczytowa. Roboty budowlane polegające na ociepleniu ściany szczytowej budynku nr [...] wykonane zostały w "przestrzeni" nad budynkiem nr [...] . Nie zostało skutecznie zakwestionowane przyjęte w skarżonym wyroku ustalenie, w zakresie samowolnego wykonania zrealizowanych robót, a tym samym podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji co do tego, iż w warunkach przedmiotowej sprawy zastosowanie winien mieć tryb postępowania przewidziany w art. 50 i następnych Prawa budowlanego, a wobec zakończenia robót budowlanych zasadnym też było oparcie kontrolowanej w sprawie decyzji na art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Stosownie do art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.". W myśl z kolei art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego "....... właściwy organ w drodze decyzji ..... nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania". W art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego określono podstawy materialne do wydania przez organ nadzoru decyzji administracyjnych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie przeprowadzenia robót budowlanych lub wykonania czynności (innych niż roboty budowlane). Tak więc uwzględniając stan prawny obowiązujący na dzień wydania decyzji kontrolowanej zaskarżonym wyrokiem, a więc na dzień 15 lutego 2005 roku, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jako materialnioprawna podstawa rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wymagał dla jego zastosowania uprzedniego sprawdzenia czy zrealizowane roboty budowlane wykonane zostały zgodnie ze stanem prawnym.
Tymczasem w warunkach przedmiotowej sprawy Sąd pierwszej instancji dokonując oceny legalności kontrolowanej decyzji ograniczył się do oceny "orzeczenia technicznego dotyczącego prawidłowości wykonanych robót" w sytuacji, gdy norma prawna zastosowana w sprawie wymagała oceny wykonywanych robót budowlanych zgodnie z prawem.
Nie winno budzić wątpliwości, iż orzeczenie techniczne dotyczące prawidłowości wykonanych robót, obejmuje znacznie węższy zakres, aniżeli ocena wykonywanych robót budowlanych zgodnie z prawem. W ramach, bowiem tej ostatniej oceny mieści się też ustalenie, czy zaakceptowanie zrealizowanych robót budowlanych jako zgodnych z prawem jest możliwe z uwagi chociażby na zapewnienie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie decyzji kontrolowanej) stanowił, że "obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając:.... poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, .... ". Z kolei przepis art. 4 Prawa budowlanego zapewniał możliwość realizacji zabudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami każdemu, kto posiada prawo do dysponowania działką na cele budowlane. Ten przepis prawny jest realizacją z kolei zasady wyrażonej w przepisie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, iż własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Tak więc, każdy właściciel nieruchomości w każdym czasie ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym wybranym przez nich czasie.
Zważywszy na powyższe uwarunkowania należy uznać za prawidłowy pogląd skarżącej, iż organ może zażądać oświadczenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego również w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Realizacja, bowiem robót w warunkach uzasadniających zastosowanie omawianej normy prawnej może polegać, a tak jest właśnie w rozpoznawanej sprawie, na powiększeniu wymiarów obiektu budowlanego, a w konsekwencji nastąpi doprowadzenie do tego, iż obiekt budowlany znajdzie się w obszarze nieruchomości będącej w dyspozycji osoby trzeciej. Doprowadzenie budowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem w takiej sytuacji, wymagać będzie oprócz spełnienia innych wymaganych prawem warunków, w tym technicznych, wykazania prawa do dysponowania zajętą pod budowę nieruchomością na cele budowlane. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego posługuje się, bowiem ogólną formułą "wykonania określonych czynności... w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem", do której można również zaliczyć wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Taki pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1160/06 i skład orzekający w przedmiotowej sprawie podziela to stanowisko.
Stwierdzić też należy, iż do akt sprawy i to w toku postępowania administracyjnego składane były przez skarżącą opinie, ekspertyzy obejmujące ocenę techniczną zrealizowanych robót, a Sąd pierwszej instancji do tej dokumentacji w ogóle się nie odniósł pomimo zarzutów skarżącej.
Przedstawione wyżej okoliczności wskazują na trafność zarzutu dotyczącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., a to ze względu na wadliwość przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji kontroli zaskarżonej decyzji, poprzez brak analizy przedstawionego materiału dowodowego w zakresie wymaganym zastosowaną w niniejszej sprawie normą prawa materialnego.
Przytoczone względy obligowały Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku, a ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji winien będzie uwzględnić wskazania wyżej przedstawione i poddać analizie kompletność okoliczności pozwalających na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło