I OSK 640/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzat Borowiec Ewa Dzbeńska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1411/07 w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz J. F. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1411/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. F. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie dotyczącej zwolnienia osobnej kwatery stałej. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił, iż ww. decyzją została utrzymana w mocy decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], która odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji Sekretarza Stanu I Zastępcy Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2005 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], która odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Lublinie z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], którą nakazano J. F. zwolnienie osobnej kwatery stałej. J. F. w skardze zarzucał decyzji Ministra z dnia [...] lipca 2007 r., że nie uwzględniono, iż decyzja z dnia [...] października 2005 r. Sekretarza Stanu I Zastępcy Ministra została wydana z naruszeniem prawa oraz, że nie odniesiono się do argumentacji wniosku z dnia [...] lutego 2007 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2005 r. Przechodząc do rozważań, Wojewódzki Sąd Administracyjny omówił teoretycznie zasady dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, podsumowując, iż obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to ocenił jako rażące i stwierdził, iż w sprawie J. F. organ nie mógł tego uczynić, gdyż skarżący takiego przepisu nie wskazał, natomiast, jego zdaniem, do rażącego naruszenia prawa doszło wskutek wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości organu. To zaś nie miało miejsca, zdaniem Wojewódzkiego Sądu, bowiem z przepisów mających w sprawie zastosowanie - § 3 pkt 1 lit. j/ zarządzenia nr 2/MON z dnia 23 stycznia 2004 r. Sekretarz Stanu I Zastępca Ministra Obrony Narodowej posiadał wymagane prawem uprawnienie do wydania decyzji, której unieważnienia domagał się J. F. Reprezentowany przez adwokata, J. F. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i zarzucając: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 134 § 1 i art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez rozpatrzenie i uzasadnienie wyłącznie jednego zarzutu skargi, a mianowicie dotyczącego uprawnienia Sekretarza Stanu I Zastępcy Ministra Obrony Narodowej do wydania decyzji i w istocie nierozpatrzenie przy rozstrzyganiu skargi, a także niedomówienie i pominięcie w uzasadnieniu wyroku zarzutu drugiego skargi - mimo jego przytoczenia w opisie stanu prawnego. Zarzut ten sformułowany został w ten sposób, że odwoływał się do zarzutów i argumentacji zawartej we wniosku z dnia [...] lutego 2007 r. - wszczynającego postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności. We wniosku tym skarżący wskazywał ogólnie na naruszenia prawa, a także wskazywał konkretne normy prawa, które jego zdaniem zostały naruszone przy wydawaniu decyzji. Co istotne wniosek z dnia [...] lutego 2007 r. jako podstawę roszczenia wskazuje art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. Co więcej organ administracji w objętej skargą decyzji odniósł się do wskazywanych naruszeń konkretnych norm prawa materialnego jak i zasad postępowania (stojąc na stanowisku, iż nie nastąpiło naruszenie). W mojej ocenie zatem istniała podstawa do dokonania przez Sąd merytorycznej oceny podstawy żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W każdym razie całkowicie nieuprawnione jest zawarte w uzasadnieniu wyroku (s. 3 akapit 2 i 3) stwierdzenie "obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretnie przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to ocenił jako rażące. W niniejszej sprawie organ nie mógł tego uczynić, gdyż skarżący nie wskazał takiego przepisu". W ocenie organu, jeżeli Sąd dostrzegł wskazane przez skarżącego rażące naruszenie prawa wskutek wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, organu i osoby, to musiał również dostrzec i ocenić podniesione we wniosku jak i w decyzjach będących przedmiotem, skargi zarzuty odnoszące się do naruszeń prawa materialnego. Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej . Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zgodzić się z nią należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył wskazane w niej przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", nakazuje aby uzasadnienie wyroku zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z przepisu tego wynika zatem, że z uzasadnienia ma wynikać jaki jest przedmiot sprawy, jej stan faktyczny i prawny oraz że powinna być przedstawiona ocena Sądu co do prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez organ w przedmiocie tej sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku natomiast nie wynika nic, co nakazywałby ten przepis, oprócz rozważania co do właściwości organu, wydającego decyzję będącą przedmiotem decyzji nadzorczej zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu. Jest to oczywiście istotne w sprawie ale jest to tylko jej część. W sprawie J. F. została wydana decyzja z dnia [...] stycznia 2004 r. w sprawie zwolnienia przez niego osobnej kwatery stałej i stwierdzenia nieważności tej decyzji domagał się on, składając wnioski o przeprowadzenie postępowania nadzorczego. Postępowanie nadzorcze, które zakończyła zaskarżona przez niego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] lutego 2007 r., w którym podnosił on nie tylko zarzuty dotyczące właściwości organu, ale również dotyczące innych wad decyzji o zwolnieniu kwatery i obie decyzje organu wydane w postępowaniu wszczętym tym wnioskiem, a będące przedmiotem wyroku zaskarżonego niniejszą skargą kasacyjną odnoszą się zarówno do kwestii właściwości organu, jak i kwestii merytorycznych. W skardze na te decyzje, jakkolwiek dość lakonicznej, podniesiono argumenty co do tych dwóch kwestii i rolą Wojewódzkiego Sądu było ustosunkowanie się do całości sprawy, będącej przedmiotem zaskarżonych decyzji nadzorczych. Taki obowiązek wynika z art. 134 P.p.s.a., który nie wiąże tego Sądu granicami skargi, zatem z urzędu powinien on wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, nawet tylko w skardze zasygnalizowane. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd ograniczył się wyłącznie do kwestii właściwości organu, ale zupełnie nie odniósł się do wniosku z dnia [...] lutego 2007 r. i kwestii z tym związanych, a przedstawionych w decyzjach nadzorczych, zatem dotyczących w istocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu kwatery stałej. Z oceną Sądu co do właściwości organu należy się zgodzić, natomiast rację należy przyznać skarżącemu kasacyjnie co do tego, że pozostałe kwestie w sprawie zostały poza oceną zaskarżonego wyroku. W ponownym postępowaniu, ocenie zatem będzie podlegać prawidłowość rozstrzygnięcia nadzorczego, zaskarżonego przez J. F., poza aspektem właściwości organu, co do zasadności odmowy stwierdzenia przez ten organ nieważności decyzji w sprawie zwolnienia kwatery stałej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a.