IV SA/Gl 620/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-01-08
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, z którą rozwiązano umowę o pracę, ale nadal pełni funkcję w spółdzielni na podstawie powołania, może być uznana za osobę bezrobotną, jeśli umowa o pełnienie funkcji ma charakter odpłatny?Ratio decidendi
Osoba, która pełni funkcję w spółdzielni na podstawie powołania, nawet po rozwiązaniu umowy o pracę, nie może być uznana za bezrobotną, jeśli umowa o pełnienie tej funkcji ma charakter odpłatny. Zgodnie z przepisami, wykonywanie takiej funkcji stanowi inną pracę zarobkową, a domniemanie odpłatności zlecenia, wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego, jest wiążące dla organów administracji i sądów, chyba że zostanie udowodniony jej nieodpłatny charakter.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania L. B. statusu osoby bezrobotnej. Organ pierwszej instancji uchylił wcześniejszą decyzję przyznającą status bezrobotnego, wskazując, że L. B. nadal pełnił funkcję członka zarządu spółdzielni za wynagrodzeniem, co wyklucza status bezrobotnego. Po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie odmówił przyznania statusu bezrobotnego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, mimo że WSA wcześniej uchylił decyzję z powodu wadliwości postępowania i braku pełnych dowodów. Ostatecznie WSA oddalił skargę, uznając, że L. B. nadal pełnił odpłatną funkcję w spółdzielni.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę
Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. znak [...] o uznaniu L. B. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] r., a następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) i art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił wymienioną powyżej decyzję i orzekł o odmowie uznania L. B. za bezrobotnego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na mocy uchwały nr [...] Rady Nadzorczej Spółdzielni A w C. z dnia [...] r. L. B. wiąże w dalszym ciągu umowa o wykonywanie czynności [...] za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości [...] zł, gdyż nie został odwołany z funkcji [...]. Nie otrzymywanie przez L. B. wynagrodzenia z tytułu bycia [...] z powodu [...], nie powoduje, że przestał nim być, a służy mu roszczenie o to [...] dochodzone na drodze sądowej i podlega ono zaspokojeniu w pierwszej kolejności jako koszty prowadzenia [...]. Zgodnie natomiast z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. L. B. jako [...] spółdzielni nie spełnia na dzień rejestracji warunków do uznania go za osobę bezrobotną, a tym samym nie spełnia warunków do posiadania zasiłku dla bezrobotnych, który jest uzależniony od posiadania statusu osoby bezrobotnej. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym zasadne stało się wznowienie postępowania i uchylenie decyzji z dnia [...] r. oraz odmowa uznania wyżej wymienionego za osobę bezrobotną.
Odwołanie od tej decyzji wniósł L. B. zastąpiony przez radcę prawnego M. L., którym wyraził swoje niezadowolenie i wniósł o jej uchylenie. W motywach odwołania pełnomocnik L. B. podniósł dwa zarzuty, pierwszy odnosił się do uznania, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z jaskrawym naruszeniem prawa poprzez nieuwzględnienie, że pełnienie funkcji [...] zawiera w sobie dwa stosunki prawne. Jeden o charakterze cywilno-prawnym obejmuje pełnienie tej funkcji na podstawie powołania dokonanego uchwałą walnego zgromadzenia, a drugi stosunek prawny to umowa o pracę wykonywaną na podstawie umowy podpisanej z radą nadzorczą. Zdaniem odwołującego się w dniu rejestracji w organie zatrudnienia umowa o pracę była już rozwiązana, a tym samym spełnione zostały przesłanki uzasadniające do uznania go za osobę bezrobotną. Co nie przeczy temu, że przez pewien czas pełnił funkcję [...], ale na podstawie powołania a nie na podstawie umowy o pracę. Po rozwiązaniu umowy o prace odwołujący się nie pobierał już żadnego wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji [...], ponieważ brak jest podstawy prawnej do wypłaty takiego świadczenia. Nadto odwołujący się zarzucił organowi pierwszej instancji dopuszczenia się "fałszerstwa" polegającego na tym, że w uzasadnieniu decyzji pominięto całkowicie treść rozwiązania umowy o pracę z dnia [...] r., a był posiadaczem tego dokumentu.
Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, następnie uznał, że postępowanie wyjaśniające w sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, ponieważ wyjaśnienia wymagają okoliczności związane z ewentualnym wykonywaniem przez skarżącego funkcji [...] Spółdzielni A w C. i zalecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego we wskazanym zakresie.
Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) uchylił decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. o uznaniu L. B. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. w wysokości [...] kwoty zasiłku dla bezrobotnych i odmówił uznania strony za osobę bezrobotną. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ zatrudnienia wskazał, że z akt rejestrowych Spółdzielni A w [...] wynika, że L. B. jest nadal [...] Spółdzielni wpisanym do rejestru. Okoliczność ta znajduje również potwierdzenie w informacjach wynikających z Krajowego Rejestru Sądowego. W aktach rejestrowych jak i w aktach osobowych strony nie znajduje się umowa o dalsze pełnienie funkcji [...] Spółdzielni, po rozwiązaniu umowy o pracę. Wykonywanie funkcji [...] wynika również z pisma L. B. z dnia [...] r. a skierowanego do Związku A w W. W konsekwencji organ ten doszedł do przekonania, że nie otrzymywanie wynagrodzenia z tytułu bycia [...] nie powoduje, że osoba taka przestaje być [...] i że nie służy jej roszczenie o wynagrodzenie dochodzone na drodze sądowej. Wskazany stan faktyczny w zestawieniu z treścią art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy skutkuje nie spełnianiem przez L. B. wymogów do uznania go za osobę bezrobotną.
Z decyzją tą nie zgodził się skarżący w imieniu którego odwołanie wniósł pełnomocnik radca prawny M. L. W motywach odwołania podniósł, że organ zatrudnienia nie uwzględnia faktu, że pełnienie funkcji [...] spółdzielni zawiera w sobie dwa niezależne elementy: stosunek cywilno-prawny i umowę o pracę lub podobną cywilną umowę o charakterze odpłatnym. Pierwszy stosunek prawny zawiązany zostaje z chwilą powołania na funkcję [...] przez walne zgromadzenie, natomiast drugi stosunek prawny zawiązany następuje po podpisaniu umowy z radą nadzorczą o odpłatne wykonywanie tej funkcji i w sytuacji rozwiązania umowy o pracę przez radę nadzorczą to [...] łączy ze spółdzielnią jedynie stosunek cywilno-prawny w ramach, którego nie przysługuje mu żadne wynagrodzenie. Nadto pełnomocnik skarżącego zauważył, że umowa zlecenia może mieć charakter odpłatny bądź nieodpłatny i jego zdaniem skoro nie zawarto odrębnej umowy o odpłatne pełnienie tej funkcji, to należy przyjąć, że była to umowa zbliżona do cech umowy zlecenia jednakże o charakterze nieodpłatnym.
Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia podzielił argumentację tego organu i wskazał, że do [...], którego nie łączy stosunek pracy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, a wyjaśnienia odwołującego się naruszają domniemanie odpłatności zlecenia wynikające z przepisów tegoż Kodeksu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w imieniu L. B. wniósł pełnomocnik – radca prawny M. L. W motywach skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy administracji nie uwzględniły tego, że domniemanie może być wzruszalne. Otóż jego zdaniem okolicznością przesądzającą o nieodpłatnym charakterze wykonywania funkcji [...] przemawia to, że umowa o pracę rozwiązana została za porozumieniem stron właśnie po to, by nie pobierać wynagrodzenia. Po rozwiązaniu umowy o pracę skarżący nadal pełnił funkcję [...] nie po to by otrzymywać wynagrodzenie, tylko z innych powodów, a mianowicie nie można było go z tej funkcji odwołać.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 980/05 uchylił zaskarżoną decyzję, ale tylko częściowo z powodu uwzględnienia podniesionych w niej zarzutów. W pierwszym rzędzie Sąd dostrzegł naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania, a to zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej dwukrotnie, poza tym zasady prawdy obiektywnej i zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Gdy idzie o zasadę dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, to organ odwoławczy nie ogranicza się do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz jest obowiązany merytorycznie ją rozpatrzyć, tymczasem Wojewoda Ś. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie dał jednoznacznego wyrazu, iż podziela ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji oraz jego ocenę wiarygodności dowodów i rozważań prawnych. Z uwagi na lakoniczność motywów zaskarżonej decyzji uchyliła się on spod kontroli sądu. W odniesieniu do oceny materiału dowodowego Sąd uznał, że ocena organów, jakoby w dacie rejestracji skarżący pozostawał w stosunku prawnym nie pozwalającym na przyznanie mu statusu bezrobotnego jest w kontekście zebranego materiału dowodowego i jego oceny wiarygodności oraz oceny prawnej, nieco przedwczesna. Sąd zaznaczył, że słusznym jest stanowisko, iż umowa o prowadzenie [...] spółdzielni jest umową, do której stosuje się przepisy o zleceniu, które z braku odmiennych postanowień umowy lub okoliczności jest odpłatne, a taka sytuacja uzasadnia uchylenie decyzji dotychczasowej i odmówienie uznania skarżącego za bezrobotnego. Jednakowoż dla takiej konkluzji niezbędne jest wykazanie w sposób nie budzący wątpliwości charakter i czas trwania umowy łączącej skarżącego ze Spółdzielnią A w [...] w C. Tymczasem Sąd doszedł do przekonania, że w aktach administracyjnych brak jest podstawowego dowodu na tę okoliczność, a mianowicie samej umowy, a z jej opisu wynika odpłatność, a zatem, jeżeli skarżący twierdzi, że jest inaczej zobowiązany jest to udowodnić, że jego praca w Spółdzielni po wypowiedzeniu spółdzielczej umowy o pracę była [...]. Okoliczności sprawy wskazują na wypowiedzenie umowy o pracę, z czym koreluje zamknięty okres objęty wyrokiem zasądzającym, brak zgłoszenia skarżącego do opodatkowania i ubezpieczenia społecznego, a z drugiej strony brak jest wykreślenia z rejestru, brak dowodu na rozwiązanie stosunku [...] i wypowiedzenie go dopiero w dniu [...] r. W zaleceniach dla organu administracji Sąd zalecił dołączyć do akt sprawy umowę o świadczenie usług [...], sprawdzenie czy skarżący uzyskał z tego tytułu wynagrodzenie ze spółdzielni w [...] albo czy nie zapadł wyrok lub nie toczy się sprawa sądowa o te należności, za okresy następujące po miesiącach objętych wyrokiem z dnia [...] r., a cały materiał zostanie oceniony pod kątem charakteru umowy w tym zakresie i czasu jej trwania, co winno umożliwić podjęcie trafnego rozstrzygnięcia.
Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie opisał działania podjęte w celu zrealizowania zaleceń zamieszczonych w wyroku tutejszego Sądu.
W tym celu organ odwoławczy zwrócił się w dniu [...] r. do pełnomocnika skarżącego o udzielenie wyjaśnień dotyczących sytuacji skarżącego jako [...] przedmiotowej Spółdzielni. W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego przedstawił akta osobowe skarżącego, wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w C, z dnia [...] r. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym za [...],[...] i [...]. Nadto organ odwoławczy we własnym zakresie ustalił, że na dzień [...] r. w Krajowym Rejestrze Sądowym widnieje Spółdzielnia A w [...] z siedzibą w C., reprezentowana przez dwóch [...] w tym przez L. B. Złożone w dniu [...] r. oświadczenie o wypowiedzeniu funkcji [...] jest nieskuteczne, gdyż nie zostało złożone przed właściwym organem, potwierdził to także Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z uwagi na nie złożenie stosownego zgłoszenia aktualizującego w związku ze zmianą [...]. Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. podał, że po dniu [...] r. skarżący został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych od dnia [...] r. do [...] r. jako osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych, a następnie od [...] r. do [...] r. i od [...] r. do dnia wydania decyzji przez zatrudniających go przedsiębiorców innych niż Spółdzielnia. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że pomimo podjętych działań nie udokumentował zawarcia w formie pisemnej umowy – zlecenia za wykonywanie przez skarżącego czynności [...]. W dalszej części uzasadnienia wskazany organ przytoczył obowiązujące przepisy i doszedł do konkluzji., iż pomimo, że skarżący nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu i nie wykazał osiągania dochodów, to jednakże nadal widnieje jako [...] Spółdzielni. Następnie Wojewoda Ś. przybliżył stan faktyczny związany z zawarciem ze skarżącym umowy na wykonywanie czynności [...] Spółdzielni oraz unormowania prawa spółdzielczego w tym zakresie. W podsumowaniu tej części uzasadnienia powyższy organ uznał, że [...] przedmiotowej Spółdzielni nie została zakończona, a właściwy organ nie powołał innych osób na [...], zatem na dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy skarżący wykonywał nadal czynności [...], a prowadzenie [...] jest umową, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia. Przepisy te przyjmują domniemanie odpłatności zlecenia, a nieodpłatne wykonywanie czynności zleconych musi wynikać wprost z zawartej umowy, a w niniejszej sprawie takiej umowy nie ma. Nadto nie zostało uwzględnione stanowisko pełnomocnika skarżącego zaprezentowane w piśmie z dnia [...] r. W ocenie organu drugiej instancji skarżący w dacie rejestracji w organie zatrudnienia wykonywał czynności [...] przedmiotowej Spółdzielni, a więc świadczył usługę, do której zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, a tym samym nie spełnia przesłanek osoby bezrobotnej.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący, który zastąpiony przez radcę prawnego M. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i uznanie skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...] r. do dnia [...] r. Podstawą uwzględnienia skargi jest naruszenie prawa materialnego sprowadzające się do błędnej jego wykładni sprowadzającej się do przyjęcia, że [...] spółdzielni, z którym rozwiązano umowę o pracę, nadal pełni tę funkcję na zasadach [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, a rozstrzygnięcia wymaga jedynie kwestia pełnienia przez skarżącego funkcji [...] pomimo rozwiązania z nim umowy o pracę z dniem [...] r. i czy [...] łączyła odpłatna czy nieodpłatna umowa zlecenia. W dalszej części skargi pełnomocnik skarżącego argumentuje, że przedmiotowa umowa może mieć charakter nieodpłatny i na tę okoliczność przytacza analogie innych unormowań prawnych oraz powołuje się na stanowisko prezentowane w literaturze przedmiotu. W motywach skargi akcentuje także, że skarżący pełnił funkcję [...] nie z chęci uzyskania wynagrodzenia, lecz z powodu niezbędności wystawiania licznych dokumentów i zaświadczeń byłym pracownikom, a wykonywaną funkcję na prośbę pracowników pełnił społecznie i w tym zakresie odwołał się do zasad współżycia społecznego, a dodatkowym potwierdzeniem tego są stosowne zaświadczenia wystawione przez ZUS oraz Urząd Skarbowy. W konkluzji doszedł do przekonania, że w następstwie działań podjętych przez organ administracji publicznej został pozbawiony zarówno statusu bezrobotnego jak i podstawowych środków do życia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację, jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że przedmiotowa sprawa podlega ponownej kontroli przez tutejszy Sąd, zatem niezbędnym jest zbadanie, czy organ odwoławczy podejmując nową decyzję kierował się wszystkimi wskazaniami zamieszczonymi w wyroku z [...] r. W wyroku tym zarzucono Wojewodzie Ś. naruszenie zasady dwuinstancyjności, czyli zasady dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, jak również podniesiono, że przedłożone akta administracyjne zawierają luki, które uniemożliwiają wiążące wypowiedzenie się w sprawie. Należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wskazanych uchybień już nie zawiera. Wojewoda Ś. z wykorzystaniem organu pierwszej instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w sprawie i zgromadził wszystkie niezbędne dokumenty umożliwiające podjęcie rozstrzygnięcia. W aktach sprawy znajdują się wszystkie dokumenty dotyczące powierzenia skarżącemu funkcji [...] przedmiotowej Spółdzielni, jak również całość dokumentacji związanej z wypowiedzeniem pełnienia tej funkcji. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy nie ograniczył się jedynie do zebrania brakującego materiału dowodowego w sprawie, ale w swojej decyzji poddał ten materiał analizie, a tym samym wypełnił ciążący na nim obowiązek powtórnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zatem w przedstawionym zakresie zaskarżona decyzja wypełnia wszystkie wskazania zamieszczone w wyroku z dnia [...] r., a tym samym nie narusza obowiązujących unormowań prawnych.
We wskazanym wyroku Sąd stwierdził, że słusznym jest stanowisko mówiące, iż umowa o prowadzenie [...] spółdzielni jest umową, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.), które z braku odmiennych postanowień umowy lub okoliczności jest odpłatne (art. 735 § 1 k.c.). Nadto Sąd uznał, że odpłatne zlecenie (wykonywanie czynności [...] spółdzielni) w dacie rejestracji nie pozwala na uznanie danej osoby za bezrobotną i pozwala na wzruszenie dotychczasowych decyzji o uznaniu za bezrobotnego. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że taka konkluzja uprawniona byłaby jedynie wówczas, gdyby w sposób nie budzący wątpliwości wykazano charakter i czas trwania umowy łączącej skarżącego ze Spółdzielnią A w [...] w C. Dodatkowo wskazano w nim, że analiza umowy łączącej skarżącego ze Spółdzielnią wskazuje na jej odpłatny charakter i to skarżący winien dowieść, że była ona darma, zwłaszcza po wypowiedzeniu spółdzielczej umowy o pracę.
Pełnomocnik skarżącego w skardze do tutejszego Sądu skupił swoją uwagę na wykazaniu, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisu prawa materialnego, polegającego na uznaniu, że [...] spółdzielni, z którym rozwiązano umowę o pracę, nadal pełni tę funkcję na zasadach odpłatnego zlecenia.
W tym miejscu przyjdzie przypomnieć, że stosownie do postanowień art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawomocny wyrok sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydal, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Przypomnienie tego przepisu w niniejszej sprawie jest niezbędne, albowiem wyrok tutejszego Sądu z dnia 22 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 980/05 jest prawomocny i wiąże nie tylko strony tego postępowania, ale także tutejszy Sąd. Zatem wyrażony w przywołanym wyroku pogląd prawny o tym, że umowa o prowadzeniu [...] spółdzielni jest umową, do której stosuje się przepisy o zleceniu, a w przypadku braku odmiennych postanowień umowy, posiada odpłatny charakter, jest wiążący i stanowi punkt wyjścia oceny działań podejmowanych przez organ administracji oraz argumentacji podnoszonej przez skarżącego.
W świetle powyższych uwag stanowisko zaprezentowane w skardze, jak również zamieszczona w niej argumentacja nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ tutejszy Sąd jest związany wykładnią mających zastosowanie w sprawie przepisów i w ramach tego postępowania odmienna ich interpretacja stanowiłaby formę naruszenia prawomocności.
Skoro wykładnia przepisów mających zastosowanie w sprawie została przesądzona w wyroku z dnia 22 listopada 2006 r., to tym samym organ odwoławczy zobligowany był do przeprowadzenia postępowania dowodowego w taki sposób, by ustalić, czy przedmiotowa umowa realizowana była jako umowa darma, czy też jako umowa odpłatna. Zatem w przywoływanym wyroku Sąd nakazał wyjaśnienie stanu faktycznego występującego w sprawie. Jak już zostało to powyżej zaznaczone organ administracji przeprowadził postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia wszystkich podniesionych w uzasadnieniu wyroku wątpliwości. Należy podkreślić, że skarżący w skardze nie zarzuca organom administracji uchybień w tym zakresie, lecz skupia się na zarzutach poświęconych wadliwej interpretacji zastosowanych przepisów.
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie L. B. w dalszym ciągu pozostaje [...] Spółdzielni A w [...] w C., co wynika z akt [...] Spółdzielni znajdujących się w Sądzie Rejonowym w C., jak również z wyjaśnień Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wyjaśnił, że po dniu [...] r. skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego od [...] r. do [...] r. jako osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych, a w okresie późniejszym przez ówczesnych jego pracodawców. Jednocześnie organ ten podniósł, że nie został udokumentowany fakt zawarcia w formie pisemnej umowy zlecenia na wykonywanie przez skarżącego czynności [...] przedmiotowej Spółdzielni. Dokonując oceny tej sytuacji faktycznej organ odwoławczy uznał, że skarżący pełni funkcję [...] Spółdzielni A w [...] w C., na podstawie umowy zlecenia, która zakłada odpłatność, natomiast nieodpłatne wykonywanie czynności zleconych musi wynikać wprost z treści zawartej umowy. Skoro skarżący wykonuje funkcję [...] Spółdzielni i nie jest to funkcja nieodpłatna, to tym samym wyczerpana została przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania i wydanie decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej, a co za tym idzie także zasiłku dla bezrobotnych.
Przedstawiony powyżej stan faktyczny w sprawie oraz przyjęta przez organ odwoławczy wykładnia stosownych przepisów pozwala uznać, że skarga nie jest zasadna. Z przedstawionego stanu faktycznego wynikać może, że skarżący wykonuje funkcję [...] przedmiotowej Spółdzielni nieodpłatnie, jednakże zarówno skarżący jak i organ odwoławczy nie zwrócili uwagi na takie okoliczności sprawy jak to, że tutejszy Sąd w wyroku z dnia 22 listopada 2006 r. przesądził kwestię wykładni przepisów dotyczących zawarcia umowy zlecenia oraz że skarżący z uwagi na zawarcie umowy ustnej na pełnienie funkcji [...] (brak umowy pisemnej), w każdej chwili może wystąpić do sądu powszechnego z pozwem o zapłatę za wykonywaną funkcję. Skoro tutejszy Sąd przywoływanym wyrokiem przesądził wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów dotyczących domniemania zawarcia umowy zlecenia i jej odpłatnego charakteru, to zarówno organ odwoławczy jak również skład orzekający w niniejszej sprawie jest nią związany. Tak jak zostało to zaznaczone w przywoływanym wyroku skrzący musiałby udokumentować, że zawarta przez niego umowa na wykonywanie funkcji [...] spółdzielni ma charakter nieodpłatny. Z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący udokumentował w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ten fakt. Oznacza to, że funkcja przez niego pełniona ma charakter odpłatny. Wykazywane przez skarżącego w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego nieodpłatne wykonywanie funkcji [...] przedmiotowej Spółdzielni nie może być uwzględnione, ponieważ skarżący korzystając z domniemania, o którym była już powyżej mowa może w każdym momencie zwrócić się do sądu powszechnego z roszczeniem o wypłatę stosownego wynagrodzenia. Wskazana potencjalna możliwość powoduje, że wyczerpana została przesłanka negatywna uznania skarżącego za bezrobotnego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy inną pracą zarobkową jest wykonywanie oznaczonej pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia czy umowy o dzieło. Skoro wykonywanie funkcji [...] spółdzielni jest umową zlecenia, a świadczenie usług w oparciu o tę umowę jest inną pracą, zatem organy administracji zasadnie uruchomiły stosowne postępowanie i podjęły zaskarżoną decyzję.
Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym oraz nie narusza przepisów prawa materialnego to tym, samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło