IV SA/Wa 2151/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-08
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt czasowy powinna zostać uchylona, jeśli osoba zameldowana faktycznie nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem, lecz w innym budynku na tej samej posesji?Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt czasowy powinna zostać uchylona, jeśli osoba zameldowana faktycznie nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem, lecz w innym budynku na tej samej posesji. Zameldowanie ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w określonym miejscu, a nie w innym, nawet jeśli znajduje się na tej samej nieruchomości. Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do oceny stanu technicznego budynku w kontekście przepisów prawa budowlanego.Stan faktyczny
A. K. złożył skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W., która odmówiła uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania A. M. na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił, że A. M. został zameldowany bez jego wiedzy w budynku nie nadającym się do zamieszkania, podczas gdy faktycznie mieszkał w nowym budynku na tej samej posesji. A. M. w międzyczasie wymeldował się. Organy administracji uznały, że zameldowanie było prawidłowe, mimo że A. M. nie mieszkał w budynku, w którym został zameldowany. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...), którą organ ten odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania A. M. na pobyt czasowy w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania A. M. na pobyt czasowy w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. zostało wszczęte na wniosek A. K., który wskazał, że A. M. został zameldowany przez żonę J. K. bez jego wiedzy, w budynku, który nie nadaje się do zamieszkania.
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że A. M. zameldowany został na pobyt czasowy z dniem 27 lipca 2006 r. w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. przez J. K. - współwłaścicielkę tej nieruchomości, w tzw. trybie rejestracji zgłoszenia. Lokal, w którym został zameldowany nie nadawał się do zamieszkania, dlatego też A. M. zamieszkiwał obok, w nowowybudowanym budynku, znajdującym się na tej samej posesji - przy ul (...). W budynku tym mieszkała także J. K. wraz z dziećmi. Nowy budynek nie posiadał odrębnego oznaczenia, gdyż, zgodnie z pozwoleniem na budowę, na posesji docelowo miał być tylko jeden budynek, a stary budynek, z chwilą zgłoszenia do użytkowania nowowybudowanego budynku, miał zostać zburzony.
A. M. w dniu 8 lutego 2007 r. opuścił miejsce pobytu czasowego i wymeldował się.
Organ I instancji nie znalazł podstaw do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, uznając, że czynność ta została dokonana zgodnie z prawem, a w postępowaniu administracyjnym znalazł potwierdzenie fakt, że A. M. zamieszkiwał od chwili zameldowania pod adresem (...) w W., jednakże w nowym, nieoznaczonym budynku, a nie w budynku, w którym został zameldowany. Prezydent W podniósł jednocześnie, że
okoliczność, iż budynek jest nieodebrany pozostaje bez wpływu na decyzję orzekającą w sprawach meldunkowych.
Odwołanie od tej decyzji wniósł A. K. - współwłaściciel nieruchomości przy ul. (...) w W.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ administracji II instancji podkreślił, że przedmiotem badania organu w tym postępowaniu jest jedynie fakt zamieszkiwania określonej osoby w danym lokalu.
Organ odwoławczy uznał, że na podstawie zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego (zeznań świadków) organ I instancji prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie A. M. dokonując czynności zameldowania spełniał kryteria, które warunkują prawidłowość zameldowania osoby na pobyt czasowy.
A. K. zaskarżył tę decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W skardze opisał stan faktyczny sprawy. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego i procesowego tj. art. 9 pkt 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 6, 7, 8, 10, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewłaściwej, dowolnej ocenie materiału dowodowego, prowadzącej do uznania, że w stosunku do A. M. nie zachodziły przesłanki uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania. Skarżący powołał się na zeznania stron postępowania oraz sąsiadów; J. M., J. J. Podkreślił, że wszyscy oni, łącznie z A. M., zeznali, że A. M. nie mieszkał w tym budynku, w którym został zameldowany.
Ponadto skarżący zarzucił organom naruszenie prawa przez zameldowanie A. M. w lokalu, który nie nadaje się do zamieszkania.
Z tych względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W piśmie z dnia 3 stycznia 2008 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Ponadto wywiódł, że budynek, w którym mieszka A. M. nie był
zgłoszony do użytkowania. Budynek ten nie posiadał również wyodrębnionych lokali mieszkalnych.
Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008 r. A. M. ponownie stwierdził, że został zameldowany w budynku, w którym nigdy nie mieszkał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. Skarga może być zatem uwzględniona nawet wtedy, gdy podniesione w skardze zarzuty Sąd uznał za nieuzasadnione.
Będąca przedmiotem oceny Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne.
Przedmiotem oceny Sądu była prawidłowość decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności do rozstrzygania o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości. Na tej podstawie organ ewidencyjny rozstrzyga również o prawidłowości dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania tj. ustala, czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczy, spełniała warunki określone w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, określone m. in. w art. 10 ust. 1 powołanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym
samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.
Stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości: na terenie nieruchomości przy ul. (...) w W. znajdowały się dwa budynki: stary -przeznaczony do rozbiórki i posiadający wyodrębnione lokale mieszkalne ( nr (...), (...), i (...)) oraz nowy - bez numeracji, oddany do użytkowania w 2007 r. W nowym budynku, jeszcze przed prawnym oddaniem go do użytkowania, mieszkała J. K. wraz z dziećmi. W budynku tym mieszkał także A. M. Nie mieszkał on nigdy w lokalu, w którym został zameldowany, gdyż lokal ten, ze względu na stan techniczny, nie nadawał się do zamieszkania. Okoliczności te potwierdzają zgodnie zarówno skarżący jak i A. M. oraz przesłuchani przed organ administracyjny świadkowie.
Ustalenia takie poczyniły także orzekające organy, uznając jednocześnie, że spełnione zostały materialno - prawne przesłanki zameldowania w lokalu nr (...) przy ul. (...), a zatem w drewnianym, przeznaczonym do rozbiórki budynku.
Podkreślenia wymaga, że zameldowanie następuje pod oznaczonym adresem (art. 9 pkt 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w określonym miejscu - oznaczonym domu, lokalu. Miejsca tego nie można utożsamiać z innym miejscem, nawet gdy znajduje się ono na tej samej nieruchomości.
Zatem z ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych wynika, że A. M. został zameldowany pod adresem (...), pod którym w ogóle nie zamieszkał. Zameldowanie będące czynnością materialno - techniczną potwierdzającą stan faktyczny, miejsce zamieszkania było więc dotknięte wadą, ponieważ potwierdzało stan, który w rzeczywistości od początku nie istniał. W konsekwencji czynność materialno-techniczna zameldowania dokonana na podstawie niezgodnych z rzeczywistością danych i wbrew przesłance przebywania w określonej miejscowości pod tym samym adresem, powinna być uchylona.
A zatem skoro A. M. nie zamieszkiwał w drewnianym budynku to podniesione przez skarżącego w skardze okoliczności dotyczące jego stanu technicznego pozostają zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Niezasadny jest natomiast zawarty w skardze (a wcześniej w odwołaniu) zarzut odnoszący się do tego, że nowy, murowany budynek w dacie dokonania zameldowania nie spełniał formalnych wymogów pozwalających na jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem albowiem nie dokonano zawiadomienia właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Bez znaczenia pozostaje zatem - z punktu widzenia okoliczności uzasadniających zameldowanie - czy budynek oddany jest do użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, organ właściwy w sprawach ewidencji ludności nie jest uprawniony do dokonywania oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego (por. np. wyrok z dnia 19.06.2002 r., sygn. akt II SA/Łd 1963/00, publ. OSP 2003/5/69).
Reasumując wskazać należy, że decyzje organów obu instancji odmawiające uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organy administracji prawidłowo ustaliły bowiem, że A. M. w dacie dokonywania czynności zameldowania zamieszkiwał na nieruchomości przy ul. (...) , w nowowybudowanym budynku, dokonały natomiast jego zameldowania w innym budynku a zatem "pod innym adresem" niż faktycznie przebywał. Wbrew twierdzeniom organu sam fakt, że budynki te znajdowały się na tej samej nieruchomości (oznaczonej nr (...)) nie stanowi o prawidłowości dokonania czynności materialno - technicznej zameldowania.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym organy orzekające uwzględnią wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło