II FZ 220/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA : Bogusław Dauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. W. (uczestnik postępowania) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 752/07 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 16 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie 1. Postanowieniem z 16 września 2008 r., I SA/Bd 752/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił R. M. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 11 lutego 2008 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z 16 sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd wskazał, że adwokat U. P. - ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu R. M., w dniu 16 lipca 2008 r. złożyła do sądu zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 11 lutego 2008 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Powołując się treść art. 86 § 1 oraz art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd pierwszej instancji wskazał, że 2 czerwca 2008 r. skarżący ustanowił adwokat U. P. swoim pełnomocnikiem. Z powyższego wynika, że od daty kiedy adwokat uzyskał pełnomocnictwo od strony do dnia wniesienia wniosku o przywrócenie terminu wraz z zażaleniem upłynął 7-dniowy termin, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Dlatego też sąd postanowił na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówić przywrócenia terminu 2. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł H. W., uczestnik postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono obejście prawa przez sąd oraz "przez SKO we W. w sprawie [...], badania legalności fałszywej treści decyzji podatkowej za 2007 r., w części przedmiotu i czynności prawnej dokonanej na nieżyjącego H. W. (inna osoba o tym samym imieniu i nazwisku)". W ocenie uczestnika istotą sprawy jest badanie naruszonego art. 35 i art. 34 Ordynacji podatkowej z treścią decyzji. W związku z tym wniesiono o uchylenie w całości postanowienia i dokonanie jego zmiany poprzez: - przywrócenie termu do wniesienia zażalenia adwokat U. P., ewentualnie - w całości uchylenie postanowień i podjęcie z urzędu czynności do rozpoznania decyzji [...] wydanej przez SKO we W., przez sąd. W uzasadnieniu zażalenia wskazano między innymi, że za przywróceniem terminu przemawia między innymi nieważność postępowania na podstawie art. 58 § 1 kc, art. 34 i 35 Ordynacji podatkowej oraz przepisy kodeksu karnego z powodu uznania za wiarygodny sfałszowanych dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie jako bezzasadne podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu stronie z powodu przekroczenia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu po upływie terminu na wniesienie środka zaskarżenia, pełnomocnik ten wraz z tym środkiem zobowiązany jest złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Przy czym powszechnie przyjmuje się iż, przyczyna uchybienia terminu o której mowa w powołanym wyżej przepisie ustaje w momencie, gdy pełnomocnik ma pełną możliwość działania w sprawie. Zazwyczaj uznaje się, iż ma to miejsce w chwilą podpisania pełnomocnictwa (por, postanowienie NSAz 17 lipca 2008 r., II OZ 763/08, Lex nr 493670). W związku z tym należy zauważyć, że w niniejszej sprawie na podstawie postanowienia z 14 kwietnia 2008 r. wydanego w ramach prawa pomocy, skarżącemu przyznano adwokata z urzędu. Pełnomocnictwo dla adwokat U. P. zostało podpisane 2 czerwca 2008 r. (karta 149 akt WSA). A zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. rozpoczął swój bieg 3 czerwca 2008 r. Tymczasem pełnomocnik wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywróceniem terminu do jego złożenia w dniu 16 lipca 2008 r. Mając zatem na uwadze wcześniejsze rozważania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek został złożony po terminie, o którym mowa w art. 87 §1 p.p.s.a. Na marginesie należy zauważyć, że zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie pozostając w przekonaniu, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło po terminie zakreślonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. powinien był wniosek odrzucić. Jednakże okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, nie zmienia ona bowiem materialno-procesowej sytuacji strony w postępowaniu. Odnosząc się do podnoszonych przez uczestnika postępowania w zażaleniu argumentów Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że dotyczą one merytorycznego aspektu sprawy, a nie okoliczności związanych z przywróceniem terminu do wniesienia zażalenia, na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Rozpoznając bowiem postępowanie wpadkowe, jakim jest postępowanie z zakresu wniosku o przywrócenie terminu, Naczelny Sąd Administracyjny nie może się odnosić do kwestii związanych z merytoryczną kontrolą zaskarżonych w sprawie decyzji. Z przytoczonych wyżej względów zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.