II SA/Gl 824/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Starszy referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony przyrody 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta W. z dnia [...] r. nr [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] ; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] r. W. H. – Dyrektor Przedszkola Nr [...] w U., wystąpiła do Starosty C. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa ( gatunek jesion wyniosły ), rosnącego na pgr nr [...], stanowiącej własność Gminy U. Do wniosku dołączono zgodę Burmistrza U. W toku postępowania ustalono, że przedmiotowe drzewo rośnie w granicy działek nr [...] i [...], stanowiącej współwłasność osób fizycznych: - E. C. w 1/6 części, - J. C. w 1/6 części, - R. i A. K. w ½ części, - A. C. i K. T. – C. w 1/6 części. W tej sytuacji na wniosek Starosty postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wyznaczyło do załatwienia sprawy Burmistrza W.. Prowadząc postępowanie, Burmistrz W. zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie podania m.in. o zgodę właścicieli działki nr [...] na usunięcie przedmiotowego drzewa. Zgodę na powyższe wyrazili R. i A. K., natomiast pozostali współwłaściciele działki nr [...], nie wyrazili takiej zgody. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), odmówił wydania zezwolenia na usunięcie drzewa, rosnącego w granicy działek nr [...] i [...]. Jednakże wskutek odwołania R. i A. K., decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło o uchyleniu powyższej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem kolegium, należało bowiem uwzględnić fakt, że postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r, sygn. akt [...], częściowo zniesiono współwłasność nieruchomości nr [...] i dokonano podziału do użytkowania w ten sposób, że odwołującym się przydzielono do użytkowania pomieszczenie gospodarcze, przy którym rośnie przedmiotowe drzewo, co może spowodować uszkodzenie jego konstrukcji, zaś usunięcie drzewa będzie w tym wypadku czynnością zwykłego zarządu jako niezbędną do normalnego niezakłóconego korzystania z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem. Zatem czynność ta nie wymaga zgody pozostałych współwłaścicieli zgodnie z art. 199 kc. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] podjętą na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, zezwolił W. H. – Dyrektorowi Przedszkola Nr [...] w U. na usunięcie przedmiotowego drzewa, zwalniając wnioskodawcę od opłat z tego tytułu. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na fakt wyrażenia zgody na usunięcie drzewa przez R. i A. K., którym przydzielono do użytkowania pomieszczenie gospodarcze, przy którym ono rośnie, wrastając w ścianę budynku. Stąd też w ocenie organu, korzenie drzewa powodują liczne pęknięcia tego obiektu, a ponadto, wobec faktu, że drzewo kieruje konary w jedną stronę, zachwiana jest jego statyka i pochyla się ono w stronę budynku Przedszkola, zagrażając bezpieczeństwu ludzi i mienia. W odwołaniu od decyzji J. C. wniósł o jej uchylenie, zarzucając w pierwszym rzędzie, że dyrektor przedszkola jako kierownik jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, nie dysponowała pełnomocnictwem, wymaganym na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stąd też nie była uprawniona do złożenia wniosku w niniejszej sprawie. Nadto, odwołujący się podniósł, że w postępowaniu nie ustalono związku pomiędzy stanem technicznym obiektu gospodarczego, który nie ma fundamentów a rosnącym obok jesionem, naturalnie pochylonym. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W motywach Kolegium podniosło, że wniosek został złożony przez posiadacza parceli nr [...], tj. dyrektora przedszkola znajdującego się na tej nieruchomości. Podzielono też stanowisko organu I instancji, iż przedmiotowe drzewo może niekorzystnie wpływać na stan techniczny budynku gospodarczego, co potwierdza protokół z jego przeglądu oraz zdjęcia. Podkreślono też, że istnieje możliwość powalenia się drzewa, rosnącego częściowo na terenie przedszkola. Stąd też wyrażenie zgody na jego usunięcie było zasadne i w tej sytuacji odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego J. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podtrzymał zarzut co do złożenia wniosku przez nieuprawniony podmiot, a dodatkowo wskazał na wadliwą interpretację postanowienia Sądu Rejonowego w C. sygn. akt [...]. Jego zdaniem, przyznanie prawa do użytkowania pomieszczeń gospodarczych małż. K., nie zmieniło stanu prawnego nieruchomości jako współwłasności, a przy tym usunięcie drzewa jako czynność przekraczająca zwykły zarząd, wymagało zgody wszystkich współwłaścicieli ( art. 48 kc i art. 199 kc ). Wreszcie, skarżący zanegował stanowisko Kolegium, iż przedmiotowe drzewo zagraża bezpieczeństwu przedszkola, gdyż takiej okoliczności nie naprowadzono nawet we wniosku o jego usunięcie. W odpowiedzi na skargę Prezes SKO wniósł o jej oddalenie, stwierdzając że J. i E. C. w toku postępowania nie sprzeciwili się usunięciu przedmiotowego drzewa. W kolejnym piśmie procesowym skarżący zarzucił, że ani on, ani jego rodzina nie wyrazili zgody na wycinkę drzewa. Wreszcie, pismem z daty [...] r. skarżący poinformował, iż mimo jego sprzeciwu, przedmiotowy jesion został usunięty w dniu [...] tego roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty należało podzielić. Na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), wydanie zezwolenia na usunięcie drzew z terenu nieruchomości może nastąpić w drodze decyzji właściwego organu na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. W niniejszej sprawie jest poza sporem, iż przedmiotowe drzewo ( jesion wyniosły ), rośnie w granicy dwóch nieruchomości, a zatem stanowi składnik różnych gruntów. Z wnioskiem o wydanie zezwolenia na jego usunięcie wystąpiła zaś Dyrektor Przedszkola Nr [...] w U. jako reprezentująca gminną jednostkę organizacyjną, która na podstawie protokołu przejęła od Gminy U. składniki majątkowe w postaci budynku przedszkola wraz z działką nr [...]. Zatem Przedszkole stało się posiadaczem powyższej nieruchomości w rozumieniu art. 336 kodeksu cywilnego. Do wniosku dołączono zaś pismo Burmistrza U. z dnia [...] r. o wyrażeniu zgody na usunięcie przedmiotowego drzewa wraz z informacją o obowiązku wystąpienia do Starosty C. o uzyskanie stosownego zezwolenia ( decyzji administracyjnej ). Stąd też w niniejszej sprawie Dyrektor Przedszkola działała jako reprezentująca posiadacza nieruchomości, a nie – jako przedstawiciel Gminy U. na podstawie art. 47 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r, Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zatem prawidłowo uznały organy obydwu instancji, iż wniosek pochodził od podmiotu legitymowanego do jego złożenia, aczkolwiek zauważyć przyjdzie, iż Przedszkole to nie jest posiadaczem działki sąsiedniej nr [...], stanowiącej współwłasność w częściach ułamkowych osób fizycznych. Zdaniem sądu administracyjnego, kwestia ta nie miała jednak znaczenia dla oceny legitymacji do złożenia wniosku, bo przy odmiennym rozumowaniu mogłoby dojść do sytuacji, że żaden podmiot nie mógłby wystąpić o wydanie zezwolenia na usunięcie przedmiotowego drzewa. Jednakże zasadnie podniósł skarżący jako współwłaściciel działki nr [...], iż nie została spełniona przesłanka do wydania zezwolenia z art. 83 ust. 1 zd. 2 ustawy o ochronie przyrody w postaci zgody współwłaścicieli tejże działki. Błędnie organ odwoławczy zinterpretował bowiem treść postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Orzeczeniem tym nie dokonano bowiem zniesienia współwłasności gruntu, którego składnikiem jest sporny jesion, lecz jedynie przyznano do użytkowania obiekt gospodarczy, przy którym ono rośnie. Usunięcie drzewa stanowi zaś czynność przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli zgodnie z art. 199 kc, co jednoznacznie potwierdza przepis art. 83 ust. 1 zd. 2 cyt. ustawy, stanowiąc o zgodzie właściciela nieruchomości. R. i A. małż. K. nie są zaś ani właścicielami gruntu, ani pomieszczenia gospodarczego, a jedynie przysługuje im prawo jego użytkowania. Zatem zgodnie z treścią orzeczenia sądu powszechnego przysługują im uprawnienia zwykłego zarządu co do obiektu gospodarczego, a nie – co do innych składników gruntu, w tym przedmiotowego drzewa. Stąd też ich zgoda na usunięcie rosnącego obok tego obiektu drzewa, nie była wystarczająca do wydania zezwolenia na jego usunięcie. Zgoda taka musiała być wyrażona przez pozostałych współwłaścicieli działki nr [...], a oświadczenia tego rodzaju należało dołączyć do wniosku. Zgody na usunięcie drzewa z terenu cudzej nieruchomości nie można też w żadnym wypadku domniemywać, a co więcej, w niniejszej sprawie jest oczywiste, że skarżący nie tylko takiej zgody nie wyraził, lecz sprzeciwił się usunięciu drzewa, jako że wniósł odwołanie od decyzji uwzględniającej wniosek, wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wreszcie, odnosząc się do akcentowanej przez Kolegium obawy o bezpieczeństwo mienia i osób z uwagi na pochylenie drzewa, rosnącego przy obiekcie budowlanym, wskazać przyjdzie, iż w świetle art. 83 ust. 1 zd. 2 cyt. ustawy, nawet wzgląd na ważny interes publiczny, czy prywatny, nie uzasadnia odstąpienia od ustawowego obowiązku uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na wycięcie drzewa. Kwestia ta może mieć jedynie znaczenie dla odstąpienia od opłat za usunięcie drzewa ( art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy ). Skoro w niniejszej sprawie wnioskodawca nie przedłożył wymaganej zgody współwłaścicieli działki nr [...], dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności te, podobnie jak i sprawa, czy obiekt gospodarczy posiada fundamenty, a więc jest budynkiem, nie mają znaczenia. Wyjaśnić jedynie przyjdzie, iż spór współwłaścicieli działki nr [...] na tym tle ma charakter cywilnoprawny i może być rozstrzygnięty jedynie przed sądem powszechnym, zaś ewentualne powalenie drzewa wskutek zaniedbań w zakresie dbałości o jego stan, rodzić może odpowiedzialność cywilną. Kwestie te nie mają jednak wpływu na wynik niniejszej sprawy administracyjnej. Z tych też względów stwierdzić przyjdzie, iż decyzje organów obydwu instancji oraz poprzednia decyzja SKO z dnia [...] r. jako wydane z naruszeniem prawa materialnego, podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oparto na przepisie art. 152 cyt. ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie [...] zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy. Stąd też rozpatrując ponownie odwołanie R. i A. małż. K. od decyzji odmownej z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno zgodnie z powyższymi rozważaniami uwzględnić fakt, że przydzielenie im obiektu gospodarczego do użytkowania, nie ma znaczenia dla oceny zasadności wniosku wobec braku wymaganej ustawowo zgody współwłaścicieli działki na usunięcie przedmiotowego drzewa. O ile zaś tenże jesion został już usunięty, postępowanie winno podlegać umorzeniu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. su.