VI SA/Wa 1972/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę VISA/Wa 1972/07 UZASADNIENIE Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2007 nr [...] działając na podstawie art.138 § l pkt l i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. l pkt 2 w zw. z art. 15 ust.l pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – Pana E. C. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] lipca 2007 r., cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ustalono, że Komendant Wojewódzki Policji w G. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. z cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską zaliczając go do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. l pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Decyzja została wydana w związku z uzyskaniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...] skazującego E. C. za przestępstwo z art. 178a § l kk (prowadzenie samochodu znajdując się w stanie nietrzeźwości - przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). Organ l instancji uzyskał m.in. o opinię z macierzystego koła łowieckiego, przesłuchał w charakterze świadka funkcjonariusza przeprowadzającego kontrolę drogową. Zdaniem skarżącego decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem art. 15 ust l pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ponieważ czyn z art. 178a § l kk nie jest przestępstwem z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Komendant Główny Policji, stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 18 ust. l pkt 2 w zw. z art. 15 ust. l pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń w sytuacji, kiedy w danym, konkretnym przypadku zachodzi uzasadniona obawa użycia broni przez jej posiadacza w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie organu stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przestępstwo może uzasadniać zastosowanie przez organy Policji art. 15 ust. l pkt 6 ustawy i nie jest to jak strona podnosi, naruszeniem tego przepisu, bowiem ustawodawca pozostawił organom kwestię ustalenia także innych okoliczności spełniających dyspozycję tego przepisu prawa. Podniesiono, że Sąd Rejonowy w B., uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu stanowiącego występek z art. 178a § l kk tj., prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,92 mg/1 w wydychanym powietrzu). W ocenie organów Policji, tego rodzaju przestępstwo, ze względu na jego okoliczności (stan nietrzeźwości), stopień społecznej szkodliwości (stworzenie zagrożenia także dla życia lub zdrowia innych uczestników ruchu drogowego), oraz ewentualne następstwa (kalectwo lub śmierć ludzi, zniszczenie mienia), winno zostać uznane za niewskazaną przez ustawodawcę przesłankę, o której mowa w art. 15 ust l pkt 6 ustawy. W ocenie organów takie zachowanie skarżącego świadczy o skrajnej nieodpowiedzialności, a także braku wyobraźni, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni. Wiąże się ono bowiem ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, a sama broń jest niebezpiecznym narzędziem, mogącym wywołać zagrożenie dla tych dóbr w rękach osoby o takich cechach. Zauważono, iż strona ponad trzykrotnie przekroczyła wskazaną w definicji w art. 115 § 16 kk normę nietrzeźwości ( 0,25 mg/dm3, a strona miała 0,92 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu). Z pełną zatem świadomością godziła się na ewentualne tragiczne - także dla siebie – skutki swojego zachowania. Wskazano, że przywołane w odwołaniu przez stronę przesłanki " użycia przemocy lub groźby bezprawnej" w art. 15 ust l pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji nie występują od 1 stycznia 2004 r. kiedy to ustawą z dnia 14.02.2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji, oraz ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 52 póz. 451) ustalone zostało nowe brzmienie tego przepisu. W skardze do Sądu skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Wskazał na naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego a także wybiórczą i dowolną ocenę materiału dowodowego w postaci wyroku Sądu Rejonowego i zaniechanie innych ustaleń. Zdaniem skarżącego na podstawie tych dowodów nie można przyjąć, aby w stosunku do niego zachodziło podejrzenie, że może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem. Wskazał, że organ dokonał wybiórczej i dowolnej oceny; materiału dowodowego a także zaniechał ustaleń w postaci pozyskania opinii z koła łowieckiego i ustalenia czy kiedykolwiek wchodził on w konflikt z prawem. Jego zdaniem zaniechano przeprowadzenia dowodów z akt sprawy karnej oraz przesłuchania policjantów a także nie ustalono okoliczności w jakich doszło do popełnienia czynu. Nadto zarzuca błędną wykładnię prawa materialnego, tj. art. 18 ust. l pkt 2 w związku z art. 15 ust. l pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji. Wskazuje, że błędna interpretacja tych przepisów, a w konsekwencji ich zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że istnieją w stosunku do skarżącego, obawy wskazane w treści naruszonego przepisu jest niezasadne. Biorąc pod uwagę powyższe wnosił o uchylenie zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Materialną podstawę orzekania w niniejszej sprawie regulują przepisy art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art.15 ust.1 pkt.6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 1999r., Nr 53, poz.549 z póź. zm.). Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust.1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 uznaje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Należy zauważyć, że zgodnie z postawą prawną powołaną w decyzji tj. art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. W ocenie Sądu w postępowaniu dowodowym, które stanowi zasadniczą część postępowania administracyjnego, winna być stosowana większość zasad ogólnych wyrażonych w rozdziale I działu I k.p.a. Już bowiem art. 7 k.p.a., ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a., nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Całego, czyli obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. Zasada prawdy obiektywnej (materialnej), zawarta w art. 7 k.p.a. i rozwinięta w innych przepisach k.p.a., ma zatem fundamentalne znaczenia dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie do ustalenia konsekwencji prawnych tych faktów (J. Jendrośka, Zasady..., s. 145 i n.). Zebrany materiał dowodowy winien zatem znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot obowiązki lub karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne. Sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, a jedynie, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola może dojść do skutku w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia decyzji. Inaczej Sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy, a Sądowi uniemożliwia prześledzenie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję. W sprawie bezsprzecznym jest, że skarżący wyrokiem Sądu Karnego został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 178a § l kk (prowadzenie samochodu znajdując się w stanie nietrzeźwości - przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). Przestępstwo to wymaga ustalenia związku przyczynowego pomiędzy jego popełnieniem a możliwością posiadania broni a w szczególności poprzez wskazanie czy zachodzi uzasadniona obawa użycia broni przez jej posiadacza w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd Rejonowy w B., uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu stanowiącego występek z art. 178a § l kk tj., prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,92 mg/1 w wydychanym powietrzu). Zdaniem sądu stan nietrzeźwości, stopień społecznej szkodliwości (stworzenie zagrożenia także dla życia lub zdrowia innych uczestników ruchu drogowego), oraz ewentualne następstwa (kalectwo lub śmierć ludzi, zniszczenie mienia), musi być uznane za niewskazaną przez ustawodawcę przesłankę, o której mowa w art. 15 ust l pkt 6 ustawy. Takie zachowanie skarżącego świadczy o skrajnej nieodpowiedzialności, a także braku wyobraźni, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni. Strona ponad trzykrotnie przekroczyła wskazaną w definicji w art. 115 § 16 kk normę nietrzeźwości (0,25 mg/dm3, a strona miała 0,92 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu). Z pełną zatem świadomością godziła się na ewentualne tragiczne - także dla siebie – skutki swojego zachowania. Nie można zanegować, iż strona jest pozytywnie postrzegana w miejscu zamieszkania, a także w środowisku myśliwskim, w którym jest szczególnie ceniona za długoletnią aktywność i pracę na rzecz łowiectwa i ochrony przyrody - opinia koła łowieckiego). Nie zmienia to jednak faktu, iż postawa skarżącego wobec ładu prawnego wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. l pkt 6, chociaż popełniony przez niego czyn karalny nie miał związku z bronią, a broń jest przechowywana prawidłowo. Zauważyć należy, iż strona rozpoczęła jazdę samochodem bezpośrednio po spożyciu alkoholu z kolegami. Wobec czego miała pełną świadomość swego stanu, a mimo to zdecydowała się na ewentualne tragiczne następstwa swojego zachowania. Taka postawa strony daje podstawę do stwierdzenia, iż może ona użyć broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. l pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ponieważ z woli ustawodawcy wystarczające jest domniemanie takiego zachowania (...może użyć...), a nie udowodnienie, iż faktycznie posiadacz pozwolenia tak postąpił lub postąpi. Zachowanie jej więc prawa do broni byłoby sprzeczne z interesem społecznym, któremu ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter art. 18 ust. l pkt 2 ustawy o broni i amunicji przyznał bezwzględne pierwszeństwo. Zdaniem skarżącego, w tej sytuacji nie można uznać, że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Natomiast w ocenie Sądu przy wydawaniu zaskarżonych decyzji przez organy Policji nie doszło, jak to zarzucał skarżący, do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Organy Policji słusznie przyjęły, że interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, że od osób pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenia należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Oznacza to, że każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Niewątpliwie zatem popełnienie przez skarżącego przestępstwa jest zachowaniem skierowanym wbrew obowiązującemu porządkowi prawnemu niezależnie od tego, czy przestępstwo to jest przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, czy też nie. Świadczy o tym użycie w cytowanym przepisie zwrotu "w szczególności", który pozwala na objęcie mocą tego przepisu nie tylko osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Jedną z takich kategorii osób są osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w szczególności zaś skazanym prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, albo wobec których toczy się postępowanie przygotowawcze w takiej sprawie. Z literalnego brzmienia cyt. przepisu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż nie chodzi tylko o sytuacje, gdy doszło do skazania za przestępstwo określone w tym przepisie, ale o każdą inną sytuację wskazującą na to, że istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem Sądu ustalenia obu organów co do istnienia powyższej przesłanki do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 są trafne. Uprawnienie posiadania broni ma szczególny reglamentacyjny charakter i od osób posiadających takie uprawnienie należy wymagać poszanowania prawa. Kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki, często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wszelkie zatem działania skutkujące naruszeniem porządku prawnego wymagają zatem wnikliwej oceny z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy i takiej oceny organy dokonały zasadnie uznając, iż wobec treści ww. wyroku, zachodzi przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, o której mowa w tym przepisie prawa. Niezależnie od powyższego trzeba podkreślić, że ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), a więc wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony. Organy te, dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego, muszą realizować swoje zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem organy obu instancji miały do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego, podjęły decyzje kierując się celami wskazanymi w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przedkładając interes społeczny nad interesem strony skarżącej. Ponadto organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Ma to szczególne znaczenie w rozpatrywanej sprawie z uwagi na użyte w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy sformułowanie "w szczególności". Sprawia to, że wymienione grupy przestępstw (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) traktowane powinny być jako wytyczne, którymi powinien kierować się organ przy ocenie, czy dana osoba daje należytą rękojmię zgodnego z prawem posługiwania się posiadaną bronią. Jednakże wbrew zarzutom skarżącego, w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że dokonały dowolnej oceny osoby i postawy skarżącego. Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, iż uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie danej osoby (np. nadużywanie alkoholu, dopuszczanie się czynów nagannych), czy też ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie psychiczne i inne) (tak m.in. /w:/ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 128/05, nie publik.). Sąd w pełni podziela wyrażone przez organy zarówno I jak i II instancji stanowisko, że osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem, zaś od posiadacza broni palnej wymagać należy nieskazitelnej postawy. Bezspornym jest, że skarżący naruszając obowiązujący ład prawny takiej postawy nie okazał. Z kolei fakt popełnienia przez skarżącego stwierdzonego prawomocnym wyrokiem karnym, świadczy o braku poszanowania dla obowiązującego porządku prawnego. Charakter popełnionego przestępstwa z całą pewnością uprawnia do stwierdzenia, że ma ono wpływ na ocenę, wskazanej w powołanym przepisie ustawy, przesłanki negatywnej zezwolenia na posiadanie broni. W rozpoznawanej sprawie nie można dopatrzyć się przekroczenia tych granic. Zdaniem Sądu organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.