II SA/Wa 1657/07

II SA/Wa 1657/07 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi T. A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. II SA/Wa 1657/07 UZASADNIENIE W dniu 12 kwietnia 2007 r. funkcjonariusz Policji T. A. wystąpił do Komendanta Głównego Policji o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 30 kwietnia 2007 r. Rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2007 r. (rozkaz), doręczonym stronie tego samego dnia, organ zwolnił skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą". Ponadto z rozkazu wynikało, że na podstawie art. 130 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego podlega on wykonaniu przed wniesieniem odwołania. W dniu 25 kwietnia 2007 r. skarżący zwrócił się o uzupełnienie i wyjaśnienie rozkazu, w wyniku czego organ wydał postanowienia z dnia [...] maja 2007 r. (odmawiające uzupełnienia i wyjaśniające rozkaz z [...] kwietnia 2007 r.). Postanowienia te skarżący otrzymał w dniu 4 czerwca 2007 r. W odwołaniu od rozkazu, wniesionym w dniu 18 czerwca 2007 r., skarżący cofnął swój raport o zwolnienie ze służby, zarzucił rozkazowi naruszenie art. 9 Kpa, wskazał, że od stycznia 2007 r. organy Policji prowadzą działania zmierzające do zwolnienia skarżącego ze służby, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje w sprawie jego przeniesienia do Grupy Stanowisk Tymczasowych, a właściwa komisja lekarska prowadzi postępowanie w sprawie oceny jego przydatności do służby. Do czasu wydania orzeczenia przez komisję nie istniała podstawa zwolnienia go ze służby. Podał, że wystąpił o zwolnienie ze służby wskutek wprowadzenia go w błąd przez Biuro Kadr i Szkolenia KGP. Uznał też, że rozkaz z [...] kwietnia 2007 r. podpisała osoba nieuprawniona. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy rozkaz z [...] kwietnia 2007 r. Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązkiem Komendanta Głównego Policji było zwolnienie skarżącego ze służby po złożeniu przez niego raportu o zwolnienie. Oświadczenie woli skarżącego w tym względzie należało potraktować, zdaniem organu odwoławczego, jako cywilnoprawne oświadczenie woli, wiążące osobę je składającą, gdyż nie zostało wycofane najpóźniej wraz z otrzymaniem go przez adresata, a ponadto nie było ono obciążone żadną wadą oświadczenia woli. Organ I instancji nie mógł więc wydać innego rozkazu. Ponadto od 1 maja 2007 r. skarżącemu wypłacana jest emerytura policyjna, na jego wniosek złożony w dniu 4 maja 2007 r. do Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Oświadczenie woli cofające raport o zwolnienie zostało złożone ponad dwa i pół miesiąca po zwolnieniu. Organ uznał też, że nieprzekonujący jest zarzut niewyjaśnienia sytuacji prawnej funkcjonariusza, gdyż policjant nie może nie znać własnej pragmatyki służbowej. Organ odwoławczy wskazał też na stosowne upoważnienie osoby podpisującej rozkaz do jego podpisania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] lipca 2007 r. skarżący zauważył, że została mu ona doręczona dopiero 16 sierpnia 2007 r., a zatem "weszła w życie" przed doręczeniem, gdyż zwolnienie nastąpiło z datą 30 kwietnia 2007 r. Naruszyło to, w jego ocenie, art. 110 Kpa. Ponadto powtórzył on zarzuty zawarte w odwołaniu, tj. prowadzenie postępowania przed komisją lekarską. Zarzucił organowi naruszenie art. 9 i art. 10 Kpa, zauważył, że nie zapoznano go z pismem Komendy Głównej Policji z dnia 25 czerwca 2007 r., na jakie powołuje się organ odwoławczy. Wniosek o emeryturę złożył tylko po to, aby nie pogarszać sytuacji materialnej swojej rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według wymienionych wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie, choć zwolnienie skarżącego ze służby było co do zasady uprawnione. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż raport skarżącego o zwolnienie ze służby jest oświadczeniem jego woli, które podlega ocenie tak, jak każde inne oświadczenie woli osoby o pełnej zdolności do czynności prawnych. Zasadnie oceniły organy, że wniosek o zwolnienie ze służby był dla nich wiążący, a data zwolnienia, określona w rozkazie organu I instancji, powinna się zamykać w okresie 3 miesięcy od dnia wystąpienia o zwolnienie (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, vide też wyrok NSA z 11 kwietnia 2006 r., I OSK 958/05, LEX Nr 209113). Wyznaczenie tej daty na 30 kwietnia 2007 r., zgodnie zresztą z wnioskiem samej strony, było prawidłowe. Wniosek o zwolnienie nie zawierał żadnych wad, które mogłyby podważyć jego skuteczność. Jeśli nawet został on złożony pod wpływem pewnej presji psychicznej, czy po wprowadzeniu skarżącego w błąd przez Biuro Kadr i Szkolenia KGP, to taka presja nie może być potraktowana jako bezprawna groźba w rozumieniu art. 87 Kodeksu cywilnego. Ponadto przyjmując nawet, że skarżącego istotnie nieprawidłowo pouczono o jego sytuacji prawnej, to tego nieprawidłowego pouczenia nie udzielił organ w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia, lecz bliżej nieokreślony funkcjonariusz (pracownik) KGP zanim takie postępowanie zostało wszczęte. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia zainicjował bowiem sam skarżący składając w dniu 12 kwietnia 2007 r. raport o zwolnienie. Nie można czynić organowi zarzutu, że bliżej nieokreślona osoba udzieliła skarżącemu błędnej porady prawnej. Niezasadne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 9 i 10 Kpa. Okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne, dlatego trudno organom czynić zarzut braku informowania o nich strony. Także okoliczności prawne, tj. znaczenie raportu o zwolnienie, nie wymagały objaśnienia – skarżący sam wystąpił o zwolnienie wskazując nawet jago datę. Organ do daty tej się dostosował. Odnośnie natomiast braku zaznajomienia skarżącego z pismem organu I instancji z dnia 29 czerwca 2007 r. (organy przez pomyłkę oznaczają to pismo datą 25 czerwca 2007 r.) wyjaśnić należy, że pismo to zawierało jedynie powtórzenie argumentacji przedstawionej w rozkazie z [...] kwietnia 2007 r. oraz wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o utrzymanie tego rozkazu w mocy. Chybiony jest zarzut skarżącego, że rozkaz został podpisany przez osobę nieuprawnioną. Z § 1 Decyzji Komendanta Głównego Policji Nr 253 z dnia 6 kwietnia 2007 r., o którą wystąpił Sąd, wynika, że osoba, która ten rozkaz podpisała, miała upoważnienie organu I instancji do załatwiania m.in. "...spraw osobowych policjantów...". Zwolnienie ze służby z pewnością jest sprawą osobową policjanta. Bezpodstawnie skarżący wiąże kwestię swojego zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy, z kwestią prowadzonego przez komisję lekarską postępowania w przedmiocie oceny jego przydatności do służby. Są to dwie niezależne od siebie sprawy, a zaistnienie przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby, określonej w art. 41 ust. 3 ustawy, uzasadnia podjęcie decyzji o zwolnieniu niezależnie od postępowania przed komisją lekarską. Zasadny natomiast jest zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 110 i 130 Kpa. Wyznaczenie w rozkazie z [...] kwietnia 2007 r. daty zwolnienia skarżącego ze służby na dzień 30 kwietnia 2007 r. było zgodne z wnioskiem strony. Dlatego, jak właściwie zauważył Komendant Główny Policji, zgodnie z art. 130 § 4 Kpa, rozkaz o zwolnieniu podlegał wykonaniu przed wniesieniem odwołania. Choć wniesienie odwołania od rozkazu, który w całości uwzględniał żądanie strony wydawać się mogło nieracjonalne, to jednak odwołanie to było dopuszczalne. Z chwilą jego wniesienia wykonanie rozkazu zostało z mocy prawa wstrzymane (art. 130 § 2 Kpa, vide też wyrok NSA z dnia 5 lipca 2001 r. II SA 593/01, LEX Nr 776683). Tak więc organ odwoławczy, orzekający w dniu 31 lipca 2007 r., nie mógł zignorować faktu, że rozkaz z [...] kwietnia 2007 r. wyznaczał datę zwolnienia na 30 kwietnia 2007 r. W dniu 31 lipca 2007 r. wszystkie okoliczności prawne i faktyczne były takie same, jak w chwili podejmowania rozkazu z [...] kwietnia 2007 r., za wyjątkiem daty wydawania decyzji odwoławczej. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne orzekanie z uwzględnieniem wszystkich zmian stanu prawnego i faktycznego, zaistniałych po wydaniu decyzji organu I instancji, a nie tylko kontrola prawidłowości decyzji tego organu. Nie można było zmieniać sytuacji prawnej strony w okresie sprzed wydania decyzji odwoławczej, tj. w dniu 31 lipca 2007 r. zwolnić skarżącego z dniem 30 kwietnia 2007 r. Zatem, mając na uwadze art. 130 i 110 Kpa, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powinien tak określić tę datę, aby przypadała ona po wydaniu decyzji odwoławczej. Co więcej – konieczne było przyjęcie takiej daty, aby przypadała ona po wprowadzeniu decyzji odwoławczej do obrotu prawnego, tj. po jej doręczeniu stronie. W niniejszej sprawie organ odwoławczy obowiązku tego nie wykonał. Dla terminu zwolnienia, jaki powinien być określony w decyzji odwoławczej, nie ma znaczenia podkreślana przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji okoliczność, iż skarżący wystąpił do organu emerytalnego o ustalenie i wypłacanie emerytury, a ponadto, że emerytura ta jest mu faktycznie wypłacana od 1 maja 2007 r. Sprawą odrębną będą bowiem roszczenia Zakładu Emerytalno – Rentowego MSWiA do skarżącego związane z wypłaconą nienależnie emeryturą, ewentualnie roszczenia skarżącego do Komendanta Głównego Policji o wypłatę uposażenia za czas pozostawania w służbie do dnia skutecznego zwolnienia określonego w decyzji odwoławczej. Obowiązek wydania takiej decyzji nadal będzie ciążył na organie odwoławczym w dalszym postępowaniu. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 tej ustawy.