II SA/Kr 1207/07

WyrokWSA w Krakowie2008-01-14

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Ewa Rynczak, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej zapewniły czynny udział wszystkim stronom postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w szczególności spadkobiercom zmarłej współwłaścicielki?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 8, 10, 77, 107 § 4 k.p.a.) poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu wszystkim stronom, w tym spadkobiercom zmarłej współwłaścicielki nieruchomości. Brak ten miał istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego. W związku z tym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku P.W. o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, które w chwili wywłaszczenia stanowiły współwłasność w 4/5 P.W. i w 1/5 F.W. Organy administracji odmówiły zwrotu, wskazując na brak wniosku wszystkich współwłaścicieli lub ich spadkobierców. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności braku zapewnienia czynnego udziału spadkobiercom zmarłej współwłaścicielki F.W. w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. i określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie : WSA Ewa Rynczak (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego P. W. kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [....] na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, (j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, póz. 543 ze zm.) Starosta K. , orzekł o odmowie zwrotu działek nr nr ......., położonych w obr. .... jedn. ewid.N. , na rzecz P.W. . W uzasadnieniu Starosta K. wskazał, że pismem z dnia [....] P.W. wystąpił do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o zwrot nieruchomości oznaczonych jako działki nr: nr ...........położonych w [....] . W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że wnioskowane do zwrotu działki nr: nr ........położone w [....] oraz stanowią własność Gminy K. na podstawie decyzji Wojewody K. : z dnia [....] i z dnia [....] . Organ l instancji wskazał, że w uchwale z dnia 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/03 (nie publ.) podjętej w składzie 7 sędziów Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa. W konsekwencji wyłącza to możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania. Jako organ administracji publicznej staje się on niewładnym do działania (art. 26 § 3 Kpa). W tej sytuacji winny mieć zastosowanie odpowiednie postanowienia art. 26 § 2 kpa, który stwierdza, że sprawa podlega załatwieniu przez organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta, a więc w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - przez właściwego wojewodę, przy czym organ ten może wyznaczyć do rozpatrzenia sprawy podległy mu organ. W związku z powyższym pismem z dnia [....] Prezydent Miasta K. przekazał do Wojewody ......... akta sprawy znak. [....] dotyczące zwrotu działek nr nr [....] położonych w obr. [....] , na rzecz P.W. , z prośbą o podjecie stosownych działań. Wojewoda ........, działając na podstawie art. 26 § 2 w związku z art. 26 § 3 kpa postanowieniem nr [....] wyznaczył Starostę K. do załatwienia przedmiotowej sprawy. Analizując zgromadzony materiał dowodowy organ wskazał, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. Urząd Spraw Wewnętrznych nr [....] zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa parcele gruntowe l.kat.......i ...... Obr.M. , stanowiące własność F.W. w 1/5 cz. z przeznaczeniem na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[....] ", zgodnie z zaświadczeniem o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej, z dnia [....] wydanym przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta K. Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego dla dz. N. z dnia [....] spadek po zmarłym P.W. nabyli: żona K.W. i syn P.W. . Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [....] z dnia [....] . spadek po zmarłej K.W. na podstawie ustawy nabył w całości syn P.W. . Zgodnie z art. 136 ust. 3 o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis ten w sposób precyzyjny określa krąg podmiotów, które mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a wiec mających czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym w sprawie, której przedmiotem jest zwrot nieruchomości i dokonanie rozliczeń z tego tytułu. Legitymację taką posiada poprzedni właściciel nieruchomości. Jeżeli wywłaszczona nieruchomość stanowiła przedmiot współwłasności, jej zwrot może nastąpić tylko za zgodą wszystkich współwłaścicieli. W wypadku śmierci poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, legitymację procesową w sprawie o zwrot nieruchomości posiada jego spadkobierca tj. osoba, która pod tytułem ogólnym przejęła majątek byłego właściciela. W toku toczącego się postępowania wszczętego złożonym przez P.W. wnioskiem o zwrot nieruchomości wywłaszczonych na podstawie w/w orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [....] ustalono że wniosek nie został złożony przez wszystkich poprzednich współwłaścicieli lub ich spadkobierców. W aktach sprawy brak jest oświadczenia F.W. , świadczącego o tym, iż przyłącza się ona do wniosku P.W. . Aby postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zostało skutecznie wszczęte, potrzebny jest wniosek wszystkich uprawnionych do żądania zwrotu, więc P.W. i F.W. (lub jej spadkobierców). Zgłoszenie wniosku przez wyżej wymienionych jest podstawą rozpoznania sprawy i jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W związku z tym Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w K. pismami z dnia [....] oraz z dnia [....] zwrócił się do wnioskodawcy z prośbą uzupełnienie wniosku pisemnym oświadczeniem F.W. o przyłączeniu się do wniosku o zwrot, a w przypadku jej śmierci oświadczeniami wszystkich jej spadkobierców_zakreślając w tym celu odpowiedni termin. Na przedmiotowe pisma nie udzielono odpowiedzi. Mając na uwadze, iż brak zgody wszystkich poprzednich współwłaścicieli lub ich spadkobierców na zwrot nieruchomości, w świetle zapisu art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości, organ orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P.W. wnosząc o jej uchylenie. Podniósł w nim, że Rzeczpospolita Polska chroni prawo własności, wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie na cele publiczne za słusznym odszkodowaniem, a on do dnia dzisiejszego nie otrzymał ani odszkodowania, ani też nieruchomości zamiennej. Do odwołania dołączył decyzję z [....] o zwrocie działek nr nr .......odpowiadających parcelom .........Decyzją z dnia [....] Wojewoda ........ na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko i ustalenia organu l instancji. Nadto wskazał, że art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami statuuje bezwzględny wymóg, aby wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pochodził od wszystkich współwłaścicieli. Wskazał na wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2001 roku, sygn. akt IV SA 2217/98 oraz z dnia 6.12.1995 roku sygn. akt SA./Gd 374/95. Odnosząc powyższe do zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, iż nieruchomość, o zwrot której toczy się niniejsze postępowanie, wywłaszczona została orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. w dniu [....] .Na podstawie wyżej wymienionego orzeczenia wywłaszczono nieruchomość, oznaczoną jako parcele katastralne l.kat.........., stanowiące własność P.W. w 4/5 cz. i F.W. w 1/5 cz., z przeznaczeniem na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[....] ". Organ wskazał, ze decyzją z dnia [....] Kierownik Urzędu Rejonowego w K. orzekł o zwrocie działek nr:nr ........., na rzecz P.W. - wnioskodawcy niniejszego postępowania i spadkobierców F.W. tj.: J.W. , K.K. , M.K. i C.K. . Jak ustalił organ odwoławczy, od przedmiotowej decyzji odwołanie wniosła K.K. , która oświadczyła, iż wycofuje wniosek o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda K. decyzją z dnia [....] uchylił zaskarżoną decyzją w całości i orzekł o odmowie zwrotu działek nr: nr .........na rzecz spadkobierców po P.W. i po F.W. . W przedmiotowej sprawie P.W. ponownie, pismem z dnia .......2003 roku, wystąpił z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Z uwagi na nowy stan prawny - wejście w życie w dniu 1 stycznia 1998 roku ustawy o gospodarce nieruchomościami, która po raz pierwszy stworzyła definicję ustawową pojęcia zbędności nieruchomości na ceł określony w decyzji o wywłaszczeniu, organ uznał, że nie występuje w niniejszej sprawie powaga rzeczy osądzonej. Dlatego wniosek z dnia ..........2003 roku został zakwalifikowany przez organ pierwszej instancji jako nowy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a tym samym zapoczątkował nową sprawę w rozumieniu kpa. Oznacza to, iż od początku należało zgromadzić i przeanalizować wszelkie niezbędne dokumenty i dowody. Organ odwoławczy wskazał, ze organ l instancji pozyskał postanowienie Sądu Powiatowego dla Dzielnicy N. z dnia [....] oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla N. z dnia [....] na podstawie których ustalił, iż prawo do spadku po zmarłym P.W. i K.W. nabył w całości ich syn, P.W. -wnioskodawca niniejszego postępowania. W trakcie postępowania przed organem l instancji P.W. był dwukrotnie (pismami z dnia...........) informowany o potrzebie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości przez wszystkich poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości lub ich sądownie ustalonych spadkobierców (a więc również przez F.W. , bądź jej spadkobierców) oraz równocześnie proszony o ewentualne doręczenie postanowień sądowych, stwierdzających nabycie praw do spadku po poprzednich właścicielach nieruchomości lub ich spadkobiercach. Zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy, dotyczący przedmiotowej sprawy pozwala na ustalenie, że wnioskodawca nie uzupełnił wniosku o wymagane dokumenty, co doprowadziło do ustalenia przez Starostę K. , iż nie wszyscy uprawnieni podjęli starania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wniosek o zwrot nieruchomości pochodzić powinien od wszystkich wymienionych w decyzji wywłaszczeniowej współwłaścicieli nieruchomości, względnie od wszystkich ich spadkobierców. Niezależnie od podjętych przez Starostę K. czynności (tj. wystąpienia do wnioskodawcy pismami z dnia..........), organ odwoławczy pismem z dnia [....] poinformował P.W. , iż w przypadku, gdy nie wszyscy spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli wywłaszczonych nieruchomości wyrażają zgodę na zwrócenie im nieruchomości, spadkobiercy, których spadkodawcy posiadali przed wywłaszczeniem co najmniej połowę udziału we współwłasności nieruchomości, mogą żądać na podstawie art. 199 kc wydania przez sąd orzeczenia zastępującego - zgodnie z art. 64 kc -oświadczenia woli spadkobierców poprzednich współwłaścicieli nie wyrażających zgody na zwrot nieruchomości. Organ odwoławczy zaznaczył również w ww. piśmie, iż istnieje możliwość zrzeczenia się przez spadkobierców nie zainteresowanych zwrotem nieruchomości roszczenia przewidzianego w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami na rzecz podmiotów, które mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a więc mają czynną legitymację procesową w postępowaniu w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jak również umownego upoważnienia jednego lub kilku spadkobierców poprzednich właścicieli do dochodzenia zwrotu nieruchomości. W odpowiedzi na przedmiotowe pismo P.W. podkreślił, iż zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku, gdy nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia, powstaje obowiązek jej zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców. Odwołujący się nie poinformował natomiast organu, czy jest zainteresowany skorzystaniem z opisywanych w piśmie z dnia [....] instytucji prawnych. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P.W . Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu l instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W skardze podniósł zarzuty sprowadzające się do naruszenia art. 10 k.p.a. Wskazał, że skoro w chwili wywłaszczenia nieruchomość w 4/5 stanowiła własność P.W. oraz w 1/5 F.W. i jej spadkobiercy byli organowi znani z urzędu i winni oni zatem brać udział w tym postępowaniu. Nie zawiadomiono ich o wszczęciu, a organ odwoławczy zignorował podnoszone przez niego w tym zakresie okoliczności. Organ po wszczęciu postępowania administracyjnego nie zawiadomił tych osób o toczącym się postępowaniu. Z tej przyczyny nie brały one udziału w sprawie co stanowi przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § pkt 4 k.p.a. Nadto podniósł, że przez nie wyjaśnienie tych kwestii, naruszono słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Podniósł, że organ pominął, że ubieganie się o zgodę pozostałych spadkobierców nie jest konieczne w przypadku złożenia przez niektórych z nich rezygnacji z roszczenia. Zarzucił organowi, że obarczył go ciężarem dowodu, zamiast przeprowadzić uzupełniające postępowanie lub zwrócić sprawę do ponownego rozpoznania organowi l instancji w świetle art. 138 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda .......... podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji (II SA/Kr 501/05). W uzasadnieniu wskazano, że brak było podstaw do wyłączenia Prezydenta Miasta K., a to doprowadziło do naruszenia właściwości organu z art. 19 kpa, co z kolei skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji organu l i II instancji. WSA w Krakowie nie podzieliło poglądu wyrażonego w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/03, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. Naruszony również został przez organy obu instancji art. 10 kpa. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli Prezydent Miasta K. oraz Wojewoda .......... Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 października 2007 r. (sygn. akt l OSK 529/07) uchylił powyższy wyrok WSA w Krakowie, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA podzielił pogląd składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z w/w wyroku z dnia 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/03, że nie zachodziły podstawy do wyłączenia Prezydenta Miasta K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością : uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga jest uzasadniona, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, uznał że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania - art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 10 k.p.a., art. 77k.p.a. i art.107§ 4 kpa poprzez nie zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkim stronom postępowania. Tym samym organy administracji naruszyły wynikające z tych przepisów zasady prawdy obiektywnej oraz zaufania obywateli do państwa, a to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl natomiast art. 8 kpa wyrażającego tzw. zasadę zaufania obywateli do organów państwa - organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Konsekwencją tych zasad jest art. 10 § 1 kpa w myśl którego organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Czynny udział w postępowaniu przejawia się w prawie do zainicjowania postępowania, możliwości składania wniosków i żądań, zapoznawania się z aktami sprawy, składania też środków odwoławczych. Udział wszystkich stron postępowania ma wpływ na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, a przez to zastosowanie odpowiedniej normy prawa materialnego lub procesowego. W sprawach dotyczących zwrotu nieruchomości, tak jak i w niniejszej sprawie organy orzekają co do zasady o prawach właścicieli lub współwłaścicieli nieruchomości. Z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowa nieruchomość w chwili wywłaszczenia stanowiła współwłasność w 4/5 cz. P.W. oraz w 1/5 cz. F.W.. F.W. zmarła, a w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie brali udziału jej spadkobiercy. Organy administracji wiedziały o tym fakcie o czym świadczą pisma organu l instancji z dnia [....] zawierające pouczenia kierowane do P.W. . Ponadto z akt administracyjnych wynika, że organy posiadały lub mogły posiadać wiedzę o ewentualnych spadkobiercach F.W. oraz o ich adresach zamieszkania. Świadczy o tym zalegająca w aktach organu II instancji kserokopia decyzji Wojewody ......z dnia [....] wraz z wykazem osób którym decyzja ta została doręczona (k. ....... akt administracyjnych). Wykaz tych osób w pkt .......wymienia prawdopodobnych spadkobierców F.W. . Decyzją tą uchylono decyzję z dnia [....] odmawiającą zwrotu działek nr nr ........na rzecz spadkobierców po P.W. i F.W . Zgodnie z zasadą ustalenia prawdy obiektywnej prawidłowo ustaleni spadkobiercy F.W. powinni zostać zawiadomieni o toczącym się postępowaniu z wniosku P.W. oraz pouczeni o przysługujących im prawach i obowiązkach w toczącym się postępowaniu o zwrot nieruchomości. Pozbawienie stron prawa czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym jest podstawą do wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skoro organy z urzędu nie dokonały ustalenia prawidłowo kręgu wszystkich stron postępowania i nie zapewniły im czynnego udziału w tym postępowaniu, to tym samym nie mogły w sposób prawidłowy zebrać i rozpatrzyć całego materiału dowodowego w sprawie stosownie do przepisu art.77 kpa. .W związku z tym, uzasadnienie w zaskarżonej decyzji nie odpowiada rzeczywistemu stanowi faktycznemu sprawy i tym samym został naruszony przepis art. 107 § 4 k.p.a. odnoszący się do tego co powinna zawierać prawidłowo wydana decyzja. W związku z powyższym, organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności powinien ustalić krąg stron postępowania - spadkobierców po zmarłej F.W. , a następnie pouczyć ich o przysługujących im prawach i obowiązkach które mają wpływ na wynik sprawy stosownie z art. 9 k.p.a. Dopiero wówczas w oparciu o pełny zgromadzony materiał dowodowy w sprawie będzie możliwe dokonanie ustaleń faktycznych i prawnych. Odnośnie zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać ,że Sąd na obecnym etapie postępowania nie może się do nich ustosunkować, ponieważ postępowanie administracyjne wymaga uzupełnienia. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu - ( por. wyrok NSA z dnia 10.02.1981 r., SA 910/80,ONSA 1981 r, nr 1 , póz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. Red. T. Wosia WP LexisNexis W-wa 2005r. str.145t.14). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. l sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm.),, w myśl którego, Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla w całości decyzję, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło