I SA/Po 1057/07

WyrokWSA w Poznaniu2008-01-15

Skład orzekający: Stanisław Małek, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo uznały faktury VAT za nierzetelne i nie stanowiące podstawy do obniżenia podatku naliczonego, opierając się na materiale dowodowym, w tym na zeznaniach świadków i materiale z postępowania karnego, pomimo wniosku strony o przesłuchanie wystawcy faktur?
Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo uznały faktury VAT za nierzetelne, ponieważ nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zebrany materiał dowodowy, w tym wyrok sądu karnego, zeznania świadków oraz wyjaśnienia podatnika, jednoznacznie wskazywał, że usługi udokumentowane zakwestionowanymi fakturami nie zostały wykonane. W związku z tym, faktury te nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku naliczonego. Sąd uznał, że odmowa przesłuchania wystawcy faktur była uzasadniona, gdyż okoliczności faktyczne zostały już wystarczająco udowodnione innymi dowodami, a strona miała możliwość obrony swoich praw.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Organy uznały 19 faktur VAT wystawionych przez firmę A. oraz faktury wystawione przez B. Sp. z o.o. za nierzetelne, ponieważ nie dokumentowały wykonanych usług. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wystawcy faktur (K.R.) oraz brak konfrontacji świadka I.P. z K.R.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska as. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008r. sprawy ze skargi M.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2001r., od września do listopada 2001r. oraz od stycznia do grudnia 2002r. oddala skargę /-/ K.Pawlicki /-/ S.Małek /-/ M. Skwierzyńska ISA/Po 1057/07 UZASADNINIE Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił M. Ś. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2001 r., od września do listopada 2001 r. oraz od stycznia do grudnia 2002 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej , art. 10 ust. 2 oraz art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 11 , poz. 50 ze zm.), a także § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. nr 109, poz. 1245 ze zm.) oraz § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. nr 109, poz. 1245 ze zm.) W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie prawidłowości rozliczeń z budżetu państwa z tytułu podatku od towarów i usług, stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość podatku naliczonego do odliczenia. Organ ustalił, że w latach [...] K. R., prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą A. w P., oraz działając jako wspólnik w B. Sp. z o.o w L. - wystawił dla firmy C. - M. Ś. łącznie [...] faktury VAT. W wyniku analizy materiału dowodowego organ stwierdził, że 19 faktur wystawionych przez firmę A. oraz [...] faktur wystawionych przez w/w Spółkę są dowodami nierzetelnymi, poświadczającymi rzekome usługi, które faktycznie nigdy nie zostały wykonane. Powyższe ustalenia oparto o: - wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] o sygn. akt [...] w sprawie wystawienia przez K. R. na zlecenie osób prawnych i fizycznych nierzetelnych faktur VAT, poświadczających rzekome usługi lub sprzedaż towarów. W w/w orzeczeniu opisane są faktury wystawione na rzecz firmy M. Ś. - uwierzytelnione kopie materiałów śledztwa [...] przeciwko K. R., w tym protokołu przesłuchania podejrzanego, który zeznał, że nigdy nie wykonał żadnych usług dla firmy M. Ś., a wszystkie faktury są fikcyjne. - protokół z czynności sprawdzających w firmie K. R. - A. Przedmiotem czynności było potwierdzenie transakcji wyszczególnionych w [...]urach wystawionych dla nabywcy - firmy C. M. Ś. w tym [...]tyczących [...]roku. Po zapoznaniu się z treścią kserokopii faktur VAT K. R. oświadczył, że wszystkie faktury są fikcyjne i że nie wykonywał żadnych usług na rzecz firmy M. Ś . - protokół przesłuchania świadka - I. P. , która zeznała, iż wszystkie usługi wykonywane przez firmę C. świadczył osobiście M. Ś. - protokół przesłuchania świadka - M. S., która zeznała, że do jej firmy przyjeżdżał M. Ś. wraz z K. R.. Nie potrafiła jednak podać, czy K. R.był podwykonawcą usług M. Ś. oraz w jaki sposób byli ze sobą powiązani. - protokół przesłuchania G.G. i R.S., którzy zeznali, że usługi na ich rzecz wykonywał M.Ś. osobiście. Ponadto M.Ś. nie polecał im żadnych podwykonawców, a nazwisko K.R. nie jest świadkom znane. - protokół przesłuchania A.S. ( męża M.S. ), który wyjaśnił, że firma D. korzystała z usług K.R.w okresie od [...] do [...]. Oceniając materiał dowodowy organ podatkowy zauważył, że zgodnie z brzmieniem obowiązującym w latach [...] wskazanych wyżej rozporządzeń Ministra Finansów, w przypadku wystawienia faktur stwierdzających czynności, które nie zostały wykonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W odwołaniu z dnia [...] skarżący zarzucił decyzji naruszenie art. 122, 123, 180 , 187, 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej. Podatnik podniósł, że organ nie przeprowadził dowodu z okazania świadkowi I.P. osoby K. R. Nie przesłuchano również w charakterze świadka K. R. Brak powyższych dowodów powoduje, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niepełny. Zdaniem strony, gdyby I. P. rozpoznała osobę K. R., to miałoby to istotne znaczenie dla sprawy. Jednocześnie brak możliwości zadania pytań K. R. przez M. Ś. rażąco narusza zasady postępowania podatkowego wskazane w skardze. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik ma prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Z kolei według art. 19 ust. 2 kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w frakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Również przepisy § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a oraz § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzeń wykonawczych Ministra Finansów, powołanych w decyzjach organu I instancji i organu odwoławczego, regulowały sytuację , gdy faktury stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane. Według organu odwoławczego faktury VAT wystawione przez firmę A. i spółkę B. uznano za nierzetelne z uwagi na to , iż nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zebrane w sprawie dowody w sposób jednoznaczny wskazały, iż usługi udokumentowane zakwestionowanymi fakturami w rzeczywistości nie zostały wykonane. Z kolei podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów stanowiących efekt wykonanych usług, które mogłyby potwierdzić fakt współpracy jego firmy z K. R, W skardze z dnia [...] M. Ś. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 122, 123, 187 § 1, 188 Ordynacji podatkowej ponieważ nie przeprowadzono dowodu, o jaki wniosła strona w trakcie postępowania W szczególności nie przesłuchano w charakterze świadka K. R. W ocenie skarżącego takie przesłuchanie, włącznie z możliwością zadawania pytań, pozwoliłoby ustalić fakty dotyczące współpracy M. Ś. z K. R. Brak przesłuchania w/w świadka i niemożności zadawania mu pytań uznać należy za rażącą nieprawidłowość w zakresie postępowania dowodowego i praktycznie odebranie prawa do skutecznej obrony podatnikowi jego stanowiska. Ponadto strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu polegającego na przedstawieniu I. P. fotografii ( lub w inny sposób, np. bezpośrednia konfrontacja ) K. R. , w celu rozstrzygnięcia, czy osoba z którą M. Ś. wykonywał na jej rzecz usługi, to właśnie K. R. Potwierdzenie przez świadka faktu współpracy skarżącego z K. R. miałoby istotne znaczenie dla niniejszej sprawy. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, odnosząc się w istocie do zaniechania przez organy podatkowe przeprowadzenia dowodu z przesłuchania K. R. oraz przedstawienia I. P. osoby K. R. Zdaniem skarżącego brak możliwości zadania pytań K. R. spowodował, że zebrany w sprawie materiał dowody nie był pełny i tym samym uniemożliwił organom wydanie prawidłowej decyzji. Takie stanowisko strony skarżącej skład orzekający uważa za pozbawione podstaw. Na wstępie zauważyć należy, że w chwili wydania decyzji przez organ I instancji art. 181 Ordynacji podatkowej przewidywał, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, a także materiały zgromadzone w toku postępowania karnego. Ordynacja przyjmuje więc zasadę pośredniości w postępowaniu dowodowym, polegającą na tym, że ustalenie stanu faktycznego jest możliwe na podstawie dowodów przeprowadzonych przez inny organ w innym postępowaniu. Jednocześnie organ miał obowiązek zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 187 ), a następnie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Z kolei żądania strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ mógł nie uwzględnić w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu byłaby okoliczność stwierdzona już wystarczająco innym dowodem (art. 188). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organy uznały za udowodnione, iż faktury wystawione na rzecz firmy C. M,Ś. przez K. R. - są fikcyjne i nie potwierdzają zdarzeń gospodarczych, bowiem wystawca faktur nie wykonał żadnej usługi. Powyższe ustalenia oparto na: - wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn. akt [...] (t[...]l.k. [...]akt administracyjnych ), - wyjaśnieniach podatnika z dnia [...], iż nie posiada żadnej dokumentacji stanowiącej efekt wykonywanych przez K. R. usług. Jak to sformułował podatnik - " nie gromadziłem innych dokumentów, sądząc, że nigdy do niczego nie będą już mi potrzebne" (t. [...], k. [...]), - zeznaniu M. S., która stwierdziła, że nie wie, czy K. R. był podwykonawcą M. Ś. ( t. [...] , k. [...] ), - zeznaniu G. G., który wyjaśnił, że współpracował tylko z M. Ś. ( t.[...], k. [...] ). Podobnie zeznał R. S. (t. [...] k. [...]) - zeznaniu I. P. , która oświadczyła, że usługi na jej rzecz wykonywał osobiście M. Ś. ( t. k. [....] ). Z kolei z zeznania A. S. wynika , że współpraca z K. R. miała miesjce dopiero w [....] ( t. [...], k. [...] ). Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika więc, że faktury wystawione przez K. R. w latach [...]odzwierciedlały rzeczywiście wykonanych przez niego usług. Tym samym bezzasadny jest zarzut skargi, że decyzje organów podatkowych nie mają oparcia w zgromadzonych dowodach, a brak przesłuchania K.R.czyni rozstrzygnięcia wydane w sprawie za niezgodne z prawem. Również zarzut braku konfrontacji miedzy I.P.a K.R. jest bezzasadny. Świadek rozpoczęła współpracę z M. Ś. w [...], natomiast współpraca z K. R. rozpoczęła się w roku [...]. Ponadto I. P. wskazała na M. Ś. jako jedynego wykonawcę usług świadczonych na jej rzecz. Wobec powyższego za prawidłowe należy uznać wnioski zaskarżonej decyzji , że podatnik naruszył wskazane w rozstrzygnięciu przepisy rozporządzeń Ministra Finansów w sprawie wykonanie ustawy o podatku od towarów i usług. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . /-/K. Pawlicki /-/S. Małek /-/M. Skwierzyńska M.R.-Ś.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło