I SA/Rz 570/07

WyrokWSA w Rzeszowie2008-01-15

Skład orzekający: Bożena Wieczorska, Barbara Stukan-Pytlowany, Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe są zobowiązane do ustalenia podatku od nieruchomości na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli dane te są niezgodne ze stanem faktycznym, a podatnik kwestionuje ich poprawność?
Ratio decidendi
Organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podatku od nieruchomości. Nie posiadają kompetencji do weryfikowania tych danych. W przypadku niezgodności danych z ewidencją ze stanem faktycznym, podatnik powinien podjąć działania zmierzające do wprowadzenia stosownych zmian w ewidencji w trybie określonym w przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg A. H., W. H., A. Hu. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości i łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2001-2005. Skarżący zarzucali organom podatkowym m.in. nieujęcie wszystkich gruntów w opodatkowaniu, ustalenie niewłaściwego rodzaju podatku, niewłaściwe ustalenie kwoty do zapłaty oraz kwestionowali wpisy w ewidencji gruntów. Organy podatkowe utrzymywały, że decyzje zostały wydane zgodnie z prawem, opierając się na danych z ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Bożena Wieczorska Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ NSA Jacek Surmacz Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 15 stycznia 2008r. sprawy ze skarg A. H., W. H., A. Hu. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego 1. z dnia [...] marca 2007r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 sierpnia 2001r. do 31 grudnia 2001r., 2. z dnia [...] marca 2007r. [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2002r. do 31 grudnia 2002r, 3. z dnia [...] marca 2007r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2003 4. z dnia [...] marca 2007r. nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2004 5. z dnia [...] marca 2007r. nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od 1 stycznia 2005 do 30 listopada 2005r. - oddala skargi - Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami nr [...],[...] z dnia [...].03.2007 r. po rozpoznaniu odwołania A.H. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik W.H., A.H. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] Lw sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za okres od 01.08.2001 do 31.12.2001 r. w kwocie 512,10zł., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za okres od 01.01.2002r.do 31.12.2002r. w kwocie 1365,50 zł, od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] do 2005 w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości: za okres od 01.01.2003 do 31.12.2003 r. w kwocie 1106,20zł., za okres od 01.01.2004r.do 31.12.2004r. w kwocie 1485,20 zł, za okres od 01.01.2005r. do 30. 11.2005r. w kwocie 1428,70 zł na mocy art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z zm. powołanej dalej jako Ordynacja podatkowa) utrzymało w mocy decyzje organu i instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że organ podatkowy decyzjami z dnia [...] lipca 2006r. ustalił A.H. , W.H. , A.H. zamieszkałym R. wymiar podatku od nieruchomości za okres od 01.08.2001 do 31.12.2001 r. w kwocie 512,10 zł, a za okres od 01.01.2002r.do 31.12.2002r. w kwocie 1365,50 zł, a wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od 01.01.2003r. do 31.12.2003r. w kwocie 1106,20 zł, za okres od 01.01.2004 do 31.12.2004r. w kwocie 1485,20 zł, i za okres od 01.01.2005r. do 30.11.2005r. w kwocie 1428,70 zł. Odwołanie od tych decyzji wniosła A.H. działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik pozostałych współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania. Odwołująca się zarzuciła organowi I instancji ,iż w niniejszej decyzji nie zostały ujęte wszystkie grunty pozostające w samoistnym posiadaniu podatników, ustalenie niewłaściwego rodzaju podatku od gruntów posiadanych przez odwołujących ze względu na nieuznanie ich jako grunty rolne oraz ustalenie w niewłaściwy sposób kwoty do zapłaty - bez ujęcia przez organ podatkowy aktualnego stanu rozliczeń z podatnikami. Organ Odwoławczy po analizie akt spraw stwierdził, że odwołania stron nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że przedmiotowe sprawy - wymiaru podatku za okres od 01.08.2001r. d 31.12.2001r. i za lata 2002, 2003, 2004 były już przedmiotem badania organu odwoławczego, który decyzjami z dnia [...] marca 2005r. nr [...] uchylił decyzje organu I instancji i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, wskazując zalecenia do uzupełnienia przy ponownym rozstrzyganiu sprawy. W ocenie tego organu Prezydent Miasta przy ponownym badaniu spraw i w wydanych decyzjach wymiarowych zastosował się do zaleceń organu odwoławczego. Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenie przedmiotu opodatkowania i osób podatników opierało się na danych z ewidencji gruntów oraz zmianach wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] lipca 2001r.sygn.akt [...]w sprawie o dział spadku oraz zasiedzenie i zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo prowadzonego postępowania podatkowego. Odnosząc się do zarzutu odwołań, że przedmiotem opodatkowania nie został objęty grunt pozostający samoistnym posiadaniu odwołujących tj. nieruchomość rolna o pow. 1890 m2 położona w Obr 211- Z. jedn.rej.312 której właścicielem jest F.H., organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt.1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r Nr 9,poz 84 z zm. powołanej dalej jako u.p.o.l.) w jej brzmieniu obowiązującym do 2003 r., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych(...),które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości(...). Spory wywoływała sytuacja, w której w odniesieniu do jednej nieruchomości występował zarówno właściciel jak i posiadacz samoistny. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, jeżeli samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, obowiązek podatkowy ciąży na samoistnym posiadaczu. Trybunał uznał, że w takiej sytuacji organ podatkowy nie może dokonać wyboru podatnika według swojego uznania (uchwała Trybunału Konstytucyjnego z 6 września 1995 r., W 20/94, "Wspólnota" z 1994 r. nr 42, s. 13). Nowelizując z dniem 1 stycznia 2003 r. ustawę o podatkach i opłatach lokalnych, ustawodawca w art. 3 ust. 3 ustawy expressis verbis wskazał, iż jeżeli w odniesieniu do nieruchomości występuje właściciel i posiadacz samoistny, to podatnikiem jest posiadacz samoistny. Podobny zapis zawarty został od dnia 1 stycznia 2003r. w art. 3 ust.1 pkt1 i ust.2 ustawy o podatku rolnym. Organ odwoławczy podniósł też, że w zmienionych od początku 2003 roku przepisach ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r Nr 121,poz 844 z zm.) utrzymana została, choć zmodyfikowana zasada, zgodnie z którą podatkowi od nieruchomości podlegają wszystkie grunty, chyba że są opodatkowane podatkiem rolnym lub leśnym. Zgodnie z art.2 ust.2 u.p.o.l. nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem użytki role, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (...). Wszystkie użytki rolne bez względu na to czy stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. nr 136, poz. 969 z zm. powołanej dalej jako u.p.r.) nie podlegają podatkowi od nieruchomości ale są opodatkowane podatkiem rolnym. Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt.1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na właścicielu z zastrzeżeniem ust.3, który stanowi, iż jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Jednakże przy opodatkowaniu gruntów wymiar podatków odbywa się tylko na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków . Stosownie do treści art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027, powołanej dalej jako prawo geodezyjne i kartograficzne) podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie posiada kompetencji do weryfikowania i podważania ujawnionych w niej danych. W sytuacji ujawnienia w ewidencji gruntów jedynie właściciela nieruchomości, a faktycznie gruntem włada posiadacz samoistny nie wpisany do ewidencji, podatkiem w takim wypadku powinien być obciążony właściciel nieruchomości. Organ odwoławczy powołał się w uzasadnieniu tego stanowiska na poglądy doktryny( zob. L. Etel "Podatek od nieruchomości" Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2002 str. 45,46) " Ewidencja zawiera oprócz informacji dotyczących gruntów i budynków (zakres przedmiotowy ewidencji), również dane właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych - innych osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się nieruchomości (zakres podmiotowy ewidencji). Zarówno dane składające się na zakres przedmiotowy, jak i podmiotowy ewidencji powinny być podstawą wymierzania podatków od nieruchomości. Brzmienie art. 21 prawa geodezyjne i kartograficzne nie daje podstaw do podziału tych danych na te, które są wiążące dla organów podatkowych i te, które takiego waloru nie mają. Ewidencja-gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samej nieruchomości". W przypadku gdy w ewidencji gruntów wpisany jest tylko właściciel nieruchomości, podatek powinien obciążać jego nawet wówczas, gdy grunt znajduje się w faktycznym władaniu posiadacza samoistnego. Organ podatkowy nie ma podstaw do obciążania podatkiem posiadacza samoistnego, który nie jest wpisany do ewidencji gruntów. Znajduje to potwierdzenie również na gruncie art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów ma walor dokumentu urzędowego a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzenia podatku od nieruchomości. Stąd też wymiar tego podatku powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów. Jeżeli istnieją niezgodności pomiędzy informacjami zawartymi w ewidencji a rzeczywisty stanem faktycznym lub prawnym powinny być podjęte na wniosek właściciela (władającego) działania zmierzające do wprowadzenia stosownych zmian mających na celu usankcjonowanie stanu władania np. poprzez zasiedzenie. Zdaniem organu odwoławczego w badanych sprawach organ I instancji w prawidłowy sposób ustalił przedmiot opodatkowania i osoby podatników opierając się na danych z ewidencji gruntów, a zarzut nieobjęcia decyzjami ww. gruntu stanowiącego własność F.H. nie znajduje uzasadnienia prawnego. Wobec faktu, iż w stanie prawnym obowiązującym 2001r. jak i 2002r., nieruchomości odwołujących się stanowiące przedmiot opodatkowania nie spełniają wymogu obszarowego zawartego w art. 1 ust 2 ustawy dnia 5 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993r. Nr 94, poz.431 ze zm.) brak było podstaw do opodatkowania ich niniejszym podatkiem oraz do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. - z podatku od nieruchomości dla budynku gospodarczego, jako że nie jest położony na gruntach gospodarstwa rolnego i nie służy wyłącznie działalności rolniczej. Także wobec faktu, iż w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2003r. nieruchomości odwołujących się stanowiące przedmiot opodatkowania nie spełniają wymogu obszarowego zawartego w art. 2 ust 1 u.p.r., brak było podstaw do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.b u.p.o.l. - z podatku od nieruchomości dla budynku gospodarczego, jako że nie jest położony na gruntach gospodarstwa rolnego i nie służy wyłącznie działalności rolniczej. Bezpodstawny jest również zarzut - ustalenia niewłaściwej do zapłaty kwoty podatku. Błędne jest stanowisko odwołujących się, iż kwota ta winna uwzględniać ewentualne rozliczenia pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym z tytułu dokonanych wcześniej wpłat i ewentualnych nadpłaconych kwot podatku Przedmiotowe decyzje są decyzjami ustalającymi wymiar podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy i nie odnoszą się do rozliczeń z podatnikiem z tytułu ewentualnych nadpłat lub zaległości w należnych podatkach. Mają one konstytutywny charakter - tworzą nowy stan prawny - ustalają należny podatek za dany rok podatkowy ( art. 21 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż podstawą do wymiaru podatków zgodnie z art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego, powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalenia charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania, w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, wskazujące bezpośrednio art. 2 ust.2 wskazanej ustawy, w którym wymienia się ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikacji gruntów. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego , o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, a więc stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. A.H. działająca w swoim imieniu i jako pełnomocnik pozostałych stron złożyła na powyższe decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o ich uchylenie w całości. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie : art.4,art.6,art.120,art.121§1,art.122,art.180,art.181,art.187§1,art.188,art191,art.210§4 Ordynacji podatkowej, art.2 pkt.8,art.20 ust.1 pkt.1 ,art.21ust.2, art.26 ust.2 prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz wydanego w oparciu o art. 26 ust.2 prawa geodezyjnego kartograficznego przepisów rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r.w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454). W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący kwestionowali wpisy i dokonane zmiany w ewidencji gruntów do 2005r. Podnosili, że grunty podlegające opodatkowaniu faktycznie były i są użytkowane rolniczo, na dowód czego składali w toku postępowania deklaracje podatkowe świadczące o rolniczym wykorzystaniu gruntu jak i składali stosowne oświadczenia. Zarzucili, że organ I instancji nie uwzględnił tych dowodów przy wydaniu decyzji za lata 2001, 2002, 2003, 2004 i za okres od 01.01.2005r. do 30.11.2005r. oraz nie uwzględnił decyzji Prezydenta Miasta Nr [...], która prostuje błędne wpisy (dotyczące ustaleń sposobu użytkowania i ustalenia klas bonitacyjnych) zgodnie z stanem faktycznym, a uznał za dowód dotychczasowe wpisy do ewidencji gruntów. Zarzucili też, że organy obu instancji pominęły w postępowaniu zarzuty skarżących dotyczące - dotychczas istniejących wpisów do ewidencji jak i nie odniosły się do tych zarzutów w uzasadnieniu decyzji, co stanowi o naruszeniu art.188 i art.191 Ordynacji podatkowej, a tym samym o naruszeniu zasad ogólnych postępowania dowodowego. Następnie zarzucili, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie wyczerpują wymogów art. 210 §4 Ordynacji podatkowej , gdyż organ odwoławczy w znacznej ich części powołuje się literaturę, a organy podatkowe mają działać na podstawie przepisów prawa. Ponadto uzasadnienia są wewnętrznie sprzeczne albowiem organy podatkowe do porządku przeszły nad zmianami w ewidencji gruntów mającymi znaczenie porządkujące dla organu (zakres podmiotowy ewidencji działki nr 548),natomiast tam gdy zmiany ewidencji spowodować mogły zaprzestanie pobierania zawyżonego podatku, wskutek wcześniejszych błędnych wpisów pojawił się rygoryzm prawny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargi wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach. W pismach procesowych z dnia 5 października 2007r. skarżący podnieśli, że wskutek nie wyczerpania przesłanek z art.68 § 2 Ordynacji podatkowej z uwagi na precyzyjne deklaracje podatkowe, zobowiązanie za 2002r. winno być ustalone zgodnie z art. 68§1 Ordynacji podatkowej tj. tylko za trzy lata wstecz. Oznacza to że zobowiązanie podatkowe za 2002r. nie powstało ze względu na przedawnienie. Ponadto podnieśli, że zaskarżona decyzja za okres 01.08.2001r.do 31.12.2001r. jest nieważna, gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a podatek nią w przeszłości ustalony, został zapłacony i obejmuje część gruntu (4931m2) będącego przedmiotem opodatkowania w rozpoznawanej sprawie. Zobowiązanie w tej części wygasło na skutek zapłaty podatku. Odnośnie wszystkich zaskarżonych decyzji podnieśli zarzut, że postępowanie wobec W.H. dotyczące gruntu (7518m2) będącego m.in. przedmiotem opodatkowania w zaskarżonych decyzjach, zawieszone postanowieniem z dnia [...] października 1998r., nie zostało skutecznie podjęte wobec tej osoby postanowieniem z dnia [...] września 2003r., gdyż dotyczy ono także innych osób(skarżących)oraz innej powierzchni gruntu, aniżeli postanowienie o zawieszeniu, co powoduje, że jest wadliwe i nie może być podstawą skutecznego prowadzenia postępowania wobec W.H. odnośnie gruntu 7518 m2. Skarżący ponownie stwierdzili, że ich zdaniem decyzja z dnia [...] listopada 2005r. w sprawie zmiany ewidencji gruntu, winna stanowić podstawę ustalenia wymiaru podatku za lata 2001, 2002, 2003, 2004 i okres od 01.01.2005r. do 31.11.2005r. Odnośnie opodatkowania gruntu będącego w posiadaniu skarżących w latach 2001 i 2002 są oni zdania, mając na względzie uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 września 1995r., W 20/94, który postanowił, że jeżeli w odniesieniu do nieruchomości występuje właściciel i posiadacz samoistny, to podatnikiem jest posiadacz samoistny, że to oni jako posiadacze samoistni winni być obciążeni podatkiem i dlatego zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego (art.3 u.p.o.l. wzgl. art.2 ust.3 u.p.r.). Tożsamy zarzut podnieśli odnośnie decyzji za lata 2003r, 2004 i za okres od 01.01.2005r. do 30.11.2005r. powołując się ponadto na znowelizowaną treść art.3 ust.3 u.p.o.l., stanowiącą, że jeżeli w odniesieniu do nieruchomości występuje właściciel i posiadacz samoistny i przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, to podatnikiem jest posiadacz samoistny. Podnieśli też, że do dnia 30.07.2004r., będącego dniem udzielenia przez skarżących informacji co do osoby właściciela spornej nieruchomości, nikt nie był wpisany jako właściciel. Zaprzeczyli by płacili podatek za ten grunt w imieniu i na rzecz właściciela. Zarzucili też , że decyzja o wszczęciu postępowania za 2001r. nie została doręczona stronom, co stanowi naruszenie art. 165 §4 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie procesowym z dnia 23 października 2007r. odniosło się do ww. pism podnosząc nie zasadność podniesionych w nich zarzutów. Zarzut przedawnienia uznano za bezzasadny, gdyż w sprawach w przedmiocie opodatkowania nieruchomości za 2001 i 2002r. miał zastosowanie art.68§2 Ordynacji podatkowej, a decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe zostały doręczone przed upływem 5 lat. Odnośnie zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji uznano, że wobec nie wyeliminowania z obrotu decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r. wygaszającej decyzję z dnia [...] stycznia 2001r. brak podstaw do uznania, że decyzja zaskarżona dotknięta jest wadą nieważności z przyczyn z art. 247§1 pkt.4 Ordynacji podatkowej. Wskazano, że postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia [...].10.1998r.i o podjęciu postępowania z dnia [...].09.2003r. nie zostały zaskarżone w odwołaniu od decyzji podatkowej, a ponadto nie mają bezpośredniego związku z zaskarżonymi decyzjami. Podniesiono, że decyzja z dnia [...].11.2005r. w sprawie zmiany ewidencji gruntów obowiązuje od dnia uprawomocnienia i wywołuje skutki na przyszłość i nie może stanowić podstawy ustalenia wymiaru podatku za lata 2001, 2002, 2003, 2004 i za okres od 01.01.2005r. do 30.11.2005r. Odnośnie kwestii obciążenia podatkiem posiadaczy nieruchomość organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślono też, że w sprawie wszczęcia postępowania za 2001r. wydane jest postanowienie nie decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270) określanej dalej p.p.s.a, kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze. Skargi są niezasadne, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa. Zgodnie art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2003r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym w tym grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podstawą opodatkowania dla gruntów jest ich powierzchnia, dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa. Zakres podmiotowy podatku od nieruchomości został określony w art.2 tej ustawy. Z treści tego przepisu wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, jeżeli mają określony tytuł prawny do nieruchomości lub obiektów budowlanych tj. są ich właścicielami, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi gruntów. W stanie prawnym obowiązującym w latach 2001 i 2002 opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegały grunty gospodarstw rolnych . Gospodarstwem dla celów tego podatku określany był obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 hektar lub o powierzchni użytków rolnych przekraczających 1 hektar przeliczeniowy (art.1 u.p.r ). Art.3 ust.1 pkt.1 u.p.r. stanowił, że obowiązek podatkowy w podatku rolnym (...) ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych, jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są właścicielami albo samoistnymi posiadaczami gruntów wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Zgodnie art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Art.2 ust.2 u.p.o.l. stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zakres podmiotowy podatku od nieruchomości został określony w art.3 ust.1 u.p.o.l. Z treści tego przepisu wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli mają określony tytuł prawny do nieruchomości lub obiektów budowlanych tj. są ich właścicielami, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi gruntów. Z art.3 ust.3 u.p.o.l. wynika, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. W stanie prawnym obowiązującym w od 1 stycznia 2003r. zgodnie z art.1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza. Art.3 ust.1 u.p.r. stanowi, że podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów z zastrzeżeniem ust.2, posiadaczami samoistnymi gruntów, użytkownikami wieczystymi gruntów (...). Zastrzeżenie zawarte w ust.2 artykułu 3 stanowi, że jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Gospodarstwem dla celów tego podatku określany jest obszar gruntów, o których mowa w art.1 o łącznej powierzchni przekraczającej 1 hektar lub 1 hektar przeliczeniowy, stanowiący własność lub znajdujący się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej (art.2 ust.1 u.p.r ). Zgodnie art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawę wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na mocy art. 20 ust.1, ust.2, ust.3 prawa geodezyjnego i kartograficznego podatki te ustalane są w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków co do powierzchni gruntów, ich położenia, granic, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, budynków ich położenia, przeznaczenia, funkcji, a także w oparciu o dane co do właściciela gruntów. W przypadku braku danych dotyczących właściciela nieruchomości, w ewidencji wykazuje się dane osób, które tymi nieruchomościami władają (§ 10 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz.U. 2001r. nr 38, poz. 454). Powyższe dane są wiążące dla organu podatkowego. Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości czy podatku rolnego nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków i klasyfikacja gruntów w niej zawarta jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy oświadczeniach złożonych przez podatnika nie są zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych.(por. wyrok WSA z dnia 28 października 2004r. sygn. akt III SA 3016/03, system LEX nr 171496, wyrok WSA z dnia 28 marca 2006r. sygn.akt III SA/Wa 3501/05, system LEX nr 201545). Na konieczność ustalenia charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji wskazuje bezpośrednio art.1 u.p.r., a od 1 stycznia 2003r.również art.2 ust.2 u.p.o.l. w których to przepisach wymienia się ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Od reguły tej nie zostały przewidziane wyjątki. Zatem organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane z ewidencji. Ma znaczenie też, że przepisy tej ustawy są niewątpliwie przepisami szczególnymi w stosunku do ustawy Ordynacja podatkowa. Wobec tak kategorycznej normy omawianych przepisów nie do pogodzenia z ich treścią jest stanowisko skarżących, iż za podstawę wymiaru podatku mają służyć dane określone w deklaracjach podatników- informacjach o gruntach oraz ich oświadczenia. Zgodzić się należy ze skarżącymi, że dane wynikające z ewidencji gruntów mogą być zakwestionowane a wynikające z nich domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym może być obalone na mocy art. 194 §3 Ordynacji podatkowej. Jednakże weryfikacja tych danych nie może być przeprowadzona przez organy podatkowe, gdyż nie posiadają one takich kompetencji( por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004r.sygn. akt III SA/Wa 257/04, system LEX nr 175304). Organy właściwe do prowadzenia ewidencji i sposób korygowania danych w nich zawartych zostały określone w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne. Nie sporne jest, że skarżący na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] lipca 2001r. sygn. akt. [...] są współwłaścicielami gruntu położonego w R. obr.211,poz.rej.nr 10744 o pow. 12907 m2.. Z ewidencji gruntów i budynków Wydziału Geodezji Urzędu Miasta R. na 2001i 2002 rok wynika, że nieruchomość ta nie jest sklasyfikowana w łącznej powierzchni ponad 1 hektara jako użytek rolny, co skutkuje zgodnie z wyżej przywołanymi przepisami art. 1, art.3 ust.1 pkt.1 ustawy o podatku rolnym, że nie można jej uznać za gospodarstwo rolne i tym samym nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem rolnym, tylko podatkiem od nieruchomości na podstawie art.3 ust. u.p.o.l. Z ewidencji gruntów i budynków Wydziału Geodezji Urzędu Miasta R. wynika także, że ww. nieruchomość o pow. łącznej 12907m2 w 2003r, 2004r, i za okres od 1.01.2005r.do 30.11.2005r. nie była sklasyfikowana w łącznej powierzchni jako użytek rolny lub jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony na użytkach rolnych, co skutkuje zgodnie z wyżej przywołanymi przepisami ustaw, że nie podlega ona w całości opodatkowaniu podatkiem rolnym, ale też podatkiem od nieruchomości (art. 1u.o.r., art.2 ust.1 i ust.2 u.p.o.l.). Ponadto nie można tej nieruchomości uznać za gospodarstwo rolne, gdyż obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych nie posiadają łącznej powierzchni ponad 1 hektara lub 1 hektar przeliczeniowy (art.2 ust.1 u.p.r.) Wydział Geodezji Urzędu Miasta R. zmianą w danych ewidencji gruntów i budynków nr 169/2005 z dnia 15 grudnia 2005r. dokonał zmian użytków w działkach nr 558 i nr 588 przedmiotowej nieruchomości na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2005r.nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów w obr.211. Z uzasadnienia tej decyzji nie wynika by zmiana kwalifikacji użytków obowiązywała wstecz. Słusznie podnosi organ odwoławczy, że wskazana decyzja obowiązuje od dnia uprawomocnienia się i wywołuje skutki na przyszłość jako podstawa ustalenia wymiaru podatku. Nie może ona zatem stanowić podstawy ustalenia wymiaru podatku za lata 2001, 2002, 2003,2004 i za okres od 01.01.2005r.do 30.11.2005r. Tym samym nie zasadne jest twierdzenie skarżących, że klasyfikacja użytków na ww. działkach(na jaką powołują się organy podatkowe) w okresie poprzedzającym wydanie ww. decyzji z dnia [...] listopada 2005r., również była błędna. Jeżeli skarżący kwestionują zgodność danych z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, w okresie poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] listopada 2005r. w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów, to powinni byli odwołać się od tej decyzji lub wystąpić z odrębnym wnioskiem o korektę stosownych danych w ewidencji, w trybie określonym w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne, a następnie w przypadku uwzględnienia tych zastrzeżeń, na podstawie danych z ewidencji gruntów wnosić o wzruszenie decyzji ustalających wymiar podatku i rodzaj podatku. Zarzutem podnoszonym przez skarżących w piśmie do Sądu z dnia 5.10.2007r. jest zarzut nie ujęcia w zaskarżonych decyzjach wszystkich gruntów , które pozostają w ich samoistnym posiadaniu. Chodzi o pominiecie gruntu o pow. 1890 m2, który stanowi własność F. H. Zarzut ten w ocenie Sądu jest nieuzasadniony. Niewątpliwie Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 6 września 1995r.,W 20/94 orzekający w stanie prawnym obowiązującym do 2003r. postanowił - w sytuacji gdy w odniesieniu do jednej nieruchomości występuje właściciel i posiadacz samoistny, że jeżeli samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, obowiązek podatkowy ciąży na samoistnym posiadaczu. W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2003r. zgodnie cyt. już wyżej przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i ustawy o podatku rolnym obowiązek podatkowy spoczywa na właścicielu, z tym że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust.3 u.p.o.l.). Jeżeli grunty są w posiadaniu samoistnym osoby, która nie jest właścicielem obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art.3 ust.2 u.p.r.). Jednakże jak już Sąd wyżej wywiódł, przy opodatkowaniu gruntów wymiar podatku odbywa się tylko na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w ewidencji gruntu wpisany jest jedynie właściciel F.H., natomiast posiadacz samoistny nie jest wpisany do ewidencji. Sama skarżąca A.H. w toku postępowania podatkowego, na żądanie organu podatkowego udzieliła informacji, że właścicielem ww. gruntu jest F.H.. Ponieważ zgodnie z art.20 ust.2 pkt.1 i pkt.2 i art.21 prawa geodezyjnego i kartograficznego dane co do osoby właściciela były wiążące dla organu podatkowego i stanowiły podstawę ustalenia wymiaru podatku, to zasadnie organ podatkowy adresował decyzję wymiarową odnośnie gruntu o pow. 1890m2 do jej właściciela (który zresztą jej nie kwestionował). Sąd jeszcze raz podkreśla, że organ podatkowy nie posiada kompetencji do weryfikowania danych ujawnionych w ewidencji. Dlatego nie miał on podstaw do obciążenia podatkiem posiadacza samoistnego, który nie był wpisany do ewidencji gruntów. Nie zmienia tego też fakt, że należny podatek od właściciela F. H.a był opłacany przez A. H. (jak twierdzi skarżąca). Jeżeli istnieją niezgodności miedzy informacjami z ewidencji a informacjami skarżących co władania spornym gruntem, właściciel lub skarżący winni podjąć działania prowadzące do wprowadzenia stosownych zmian w ewidencji, mające na celu usankcjonowanie stanu władania spornym gruntem. Reasumując powyższe w ocenie Sądu, ponieważ nieruchomości skarżących nie spełniały w 2001r. i 2002r. wymogu obszarowego określonego w art.1 u.p.r. organy podatkowe uprawnione były do stwierdzenia, że brak było podstaw do opodatkowania ich podatkiem rolnym oraz do zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości dla budynku gospodarczego jako, że nie jest położony na gruntach gospodarstwa rolnego nie służy wyłącznie działalności rolniczej (art. 7 ust.1 pkt.7 u.p.o.l.). Ponadto ponieważ nieruchomości skarżących nie spełniały w latach 2003 i 2004r. oraz w okresie od 01.01.2005r. do 30.11.2005r. wymogu obszarowego określonego w art.2 ust.1u.p.r. organy podatkowe uprawnione były do stwierdzenia, że brak było podstaw do zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości dla budynku gospodarczego jako, że nie jest położony na gruntach gospodarstwa rolnego nie służy wyłącznie działalności rolniczej (art. 7 ust.1 pkt.4 lit.b u.p.o.l.). Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania podatkowego. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i zupełny, zebrany materiał dowodowy został oceniony bez naruszenia granic swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie zaskarżonych decyzji zostały sporządzone zgodnie z art.210 §1 pkt.6 Ordynacji podatkowej, albowiem zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne zawiera, zgodnie z art.210§4 Ordynacji podatkowej, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Dokonana przez organy ocena dowodów zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie budzi zastrzeżeń Sądu. Organy podatkowe wyjaśniły w uzasadnieniu, że przy ustalaniu wymiaru podatku wzięły pod uwagę złożone przez skarżących informacje o nieruchomościach i budynkach oraz ich oświadczenia. Jednakże co do informacji o gruntach i składanych w tym zakresie przez strony oświadczeniach, w ocenie Sądu zasadnie nie zostały one uwzględnione przy wymiarze podatku, z uwagi na wiążący organy podatkowe charakter dowodu z dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie dopatrzył się też w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wzajemnych sprzeczności. Nieuprawnione jest też twierdzenie Skarżących, że w postępowaniu podatkowym wykazując wadliwość wpisów w ewidencji, skutecznie obalili moc dowodową tego dokumentu urzędowego, na co zezwala art.194 §3 Ordynacji podatkowej. Jeżeli strony twierdzą, że dane zawarte w tym dokumencie urzędowym są niezgodne z faktami, to nie ma przeszkód ażeby przeprowadziły przeciwdowód. Jednakże niniejszej sprawie nie może on być przeprowadzony, jedynie w odrębnym postępowaniu, gdyż organy podatkowe nie posiadają kompetencji do jego przeprowadzenia, co Sąd już wyżej wykazał. Nie zasadne też są pozostałe zarzuty skarżących podniesione w piśmie procesowym. Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zobowiązaniem podatkowym powstającym z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej). Jak wynika z akt sprawy skarżący w składanych deklaracjach na podatek od nieruchomości podali dane niedokładne i rozbieżne z danymi z ewidencji gruntów i budynków, wymagało to wyjaśnienia rozbieżności tj. prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Powyższe okoliczności wypełniają dyspozycję z art. 68§2 pkt.2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że jeżeli podatnik w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie to nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość zobowiązania zostanie doręczona po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W niniejszych sprawach zobowiązanie podatkowe dotyczy między innymi roku 2001, 5 letni termin przedawnienia ustalenia zobowiązania podatkowego za ten rok upływa 31 grudnia 2006r. Zobowiązanie podatkowe dotyczy też roku 2002 i termin jego przedawnienia upływa 31grudnia 2007r. Decyzje wymiarowe organu I instancji za 2002r. i 2002r. zostały doręczone skarżącym 31 lipca 2006r. tj. przed upływem terminu przedawnienia. Słusznie podnoszą skarżący, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...].01.2001r. ustalił W. i W. H. wymiar podatku od nieruchomości za 2001r., za część gruntu będącego przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie. Jednakże Prezydent Miasta z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności (postanowienie Sądu Rejonowego w R. - sygn. akt [...]) uznał zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego, że w decyzji wymiarowej winni być ujęci wszyscy współwłaściciele nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania. Dlatego decyzją z dnia [...].08.2005r. wygasił decyzję z dnia [...].01.2001r.i odpisał podatek od nieruchomości nią ustalony. Decyzja wygaszająca weszła do obrotu prawnego. Tym samym nie zasadne jest twierdzenie skarżących, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą skutkującą jej nieważnością, albowiem nie dotyczy ona sprawy wcześniej rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wbrew zarzutom skierowanie nie tylko do W.H. ale i do A.H. oraz A.H. wskazanego postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003r. o podjęciu postępowania podatkowego zawieszonego postanowieniem z dnia [...].10.1998r. mimo że nie były to osoby, których zawieszenie postępowania dotyczyło, nie stanowi w ocenie Sądu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skierowanie do tych osób ww. postanowienia wynikało z faktu, iż w 2001r. nabyli oni w drodze spadku nieruchomości podlegające opodatkowaniu, których dotyczyło to postępowanie. Niezasadne jest też twierdzenie skarżących, że wymienione postanowienie z dnia [...].09.2003r. nie może być ważną podstawą podjęcia postępowania wobec W.H. , gdyż dotyczy innej powierzchni gruntu aniżeli postanowienie o zawieszeniu. Wskazane postanowienie dotyczy podjęcia postępowania przedmiocie opodatkowania działek położonych w R. w obr.152 jedn.rej.19,26 (przed modernizacją) o pow. łącznej 12907m2, obejmującej m.in. grunt o pow. 7518 m2, którego dotyczyło postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia [...].10.1998r. Ponadto Sąd zauważa, że postępowanie w przedmiocie opodatkowania ww. gruntu o pow. łącznej 12907m2 za 2001r. zostało skutecznie wszczęte wobec wszystkich właścicieli postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...].10.2002r.,a za rok 2002 postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2002r. Za lata 2003,2004 i 2005 postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...].08.2005r. Zarzut naruszenia art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej jest niezasadny gdyż postanowienie z dnia 09.10.2002r. o wszczęciu postępowania podatkowego za 2001r. zostało doręczone stronom w trybie doręczenia zastępczego określonego w art.150 Ordynacji podatkowej, z uwagi na nie podjęcie przez strony tegoż pisma w terminie ustawowym z urzędu pocztowego, o czym świadczy pozostawienie go aktach administracyjnych sprawy, ze stosowną adnotacją urzędu pocztowego. Do podniesionych w piśmie procesowym pozostałych dwóch kwestii Sąd odniósł się szczegółowo już we wcześniejszych wywodach, uznając stanowisko skarżących w tych kwestiach za niezasadne. Mając powyższe na względzie Sąd skargi oddalił po myśli art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło