IV SA/Wa 2119/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-15
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Anna Szymańska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu z powodu choroby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 k.p.a.), nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego. Choroba skarżącej, która trwała przez okres umożliwiający złożenie odwołania, powinna była zostać dokładniej zbadana przez organ, w tym możliwość skorzystania z pomocy osób trzecich. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany obiektywnie, a strona powinna mieć możliwość przedstawienia dowodów, nawet jeśli początkowo zrobiła to nieumiejętnie.Stan faktyczny
Skarżąca M. O. złożyła odwołanie od decyzji Burmistrza K. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, twierdząc, że nie mogła tego zrobić w terminie z powodu rozstroju zdrowia spowodowanego incydentem z sąsiadami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, przedstawiając zaświadczenie lekarskie potwierdzające jej niezdolność do czynności prawnych w okresie, gdy mogła złożyć odwołanie. WSA uchylił postanowienie SKO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej M. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło skarżącej M. O. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza K. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] oraz na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym: decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Burmistrz K. działając na podstawie art. 59 ust.1, art. 60, art. 61 i art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80 poz.717 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a po rozpatrzeniu wniosku M. B., ustalił warunki
zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika bezodpływowego (szamba) na działce ewidencyjnej nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K..
W dniu 23 maja 2007r. M. O. działając za pośrednictwem organu pierwszej instancji skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. wraz z wnioskiem
o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. We wniosku o przywrócenie terminu M. O. podniosła, iż nie mogła w terminie złożyć odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. z uwagi na rozstrój zdrowia spowodowany wrogim najściem sąsiadów, którzy korzystając z nieobecności odwołującej się w domu dokonali chuligańskiego zniszczenia istniejącego ogrodzenia oraz cennego starodrzewu. Wyjaśniła, że sprawę z urzędu prowadzi Policja w K. i Prokuratura Rejonowa w O..
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. odmówiło M. O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz na podstawie art. 134 k. p. a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 58 § 1 k.p.a. zgodnie z którym w razie uchybienia terminu
należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Organ uznał, iż odwołanie M. O. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożone zostało z zachowaniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Jednakże zdaniem organu odwołująca się nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Kolegium wskazane przez odwołującą się okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy dla uznania, iż do uchybienia doszło rzeczywiście bez jej winy. Do takich zdarzeń należy zdaniem organu zaliczyć np. powódź, przerwę w komunikacji czy nagłą chorobę która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Kolegium podniosło, iż zły stan zdrowia na który powołuje się M. O. nie przeszkodził jej w złożeniu doniesienia na Policję i w Prokuraturze. Dlatego też zdaniem organu, rozstrój zdrowia wnioskodawczyni nie był przeszkodą do złożenia odwołania w terminie. Poza tym Kolegium zauważyło, iż zdarzenie które miało spowodować u M. O. zły stan zdrowia miało miejsce dopiero w dniu 12 maja 2007r., a zatem w 7 dniu od doręczenia odwołującej się -decyzji organu pierwszej instancji.
Pismem z dnia 26 września 2007r. M. O. skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie, ponownie podnosząc, iż nie była w stanie złożyć w terminie odwołania z powodu nagłej choroby na dowód czego skarżąca załączyła do skargi zaświadczenie lekarskie. Jak wynika z treści tego zaświadczenia skarżąca z powodu choroby w dniach od 2 maja 2007r. do 22 maja 2007r. nie była zdolna do czynności administracyjno - prawnych. Dodatkowo wyjaśniła, że informacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu, z której wynikało iż przyczyną jej choroby było zniszczenie mienia przez sąsiadów była informacją niepełną co teraz skarżąca prostuje. Podniosła, iż gdyby organ odwoławczy zobowiązał ją w toku postępowania do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego - zaświadczenia takie przedstawiłaby.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W ocenie Kolegium z treści zaświadczenia nie wynika, iż
skarżąca przygotowując w dniu 18 maja 2007r. odwołanie (data sporządzenia odwołania) od decyzji organu pierwszej instancji nie mogła nadać na poczcie lub zlecić tej czynności innej osobie np. dorosłemu domownikowi lub sąsiadowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze Warszawie nie wykazało należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez co naruszyło art. 7 i 77 k. p. a.
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na mocy którego odmówiono skarżącej M. O. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza K. z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium odmawiając skarżącej przywrócenia terminu do złożenia odwołania wskazało, iż M. O. nie uprawdopodobniła braku winy w jego uchybieniu. Mając jednak na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż Kolegium wydało zaskarżone postanowienie, mimo iż istotne dla sprawy okoliczności nie zostały wyjaśnione.
Stosownie do treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przywrócenie terminu jest możliwe, jeżeli zainteresowany we wniosku o jego przywrócenie uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje
interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Typowym przykładem braku winy jest choroba zainteresowanego, która uniemożliwiła mu wyręczenie się osobami trzecimi. O braku winy można bowiem mówić w sytuacjach niezależnych od zainteresowanego, w których nie miał on wpływu na zdarzenie, określane często jako losowe. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem (własnym bądź innych), życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Bez znaczenia jest przy tym, czy stan zdrowia zainteresowanego pogorszył się w pierwszym czy też ostatnim dniu do dokonania czynności procesowej.
W przedmiotowej sprawie przeszkodą uniemożliwiającą wniesienie odwołania w terminie była właśnie choroba skarżącej M. O., która jak wynika z załączonego do skargi zaświadczenia lekarskiego trwała przez cały okres, w którym możliwe było złożenie wspomnianego odwołania. A zatem w sytuacji, gdy M. O. wnioskując o przywrócenie terminu powoływała się na rozstrój zdrowia - obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. było dokładne wyjaśnienie okoliczności i powodów uchybienia terminu przez wnioskodawczynię. Organ odwoławczy, mając na uwadze art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie rodzaju choroby wnioskodawczyni i wpływu, jaki wywarła na możliwość podejmowania decyzji lub działań, a także ustalenie, czy w okresie od dnia 05 maja 2007 r. do dnia 18 maja 2007 r.( 14 dniowy termin na złożenie odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r.) mogła ona skorzystać z pomocy innych osób tj. dorosłych domowników, znajomych lub sąsiadów. Stronie, która w sposób nieumiejętny próbowała uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, należało umożliwić złożenie stosownych wyjaśnień we wskazanym zakresie oraz przedstawienie posiadanych dowodów, które z uwagi na ewentualną nieznajomość prawa mogła uważać za nieistotne - czego w niniejszej sprawie organ nie uczynił.
W wyroku z dnia 6 października 2006 r. I OSK 1330/05 LEX nr 289259 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "sam fakt występowania w art. 58 § 1 k.p.a. instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu, wydającego na jego podstawie stosownego postanowienia, z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie
okoliczności sprawy. Przepis ten nie zwalnia organu z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie, przez osobę wnioskującą, wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych."
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku i dlatego orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. Jednocześnie w oparciu art. 200 powołanej ustawy Sąd orzekł o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło