II SA/Ke 656/07
WyrokWSA w Kielcach2008-01-16
Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając decyzję merytoryczną w przedmiocie warunków zabudowy, naruszyło prawo przez niedoręczenie tej decyzji jednej z uczestniczek postępowania, która wniosła odwołanie po terminie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając decyzję merytoryczną w przedmiocie warunków zabudowy, naruszyło prawo przez niedoręczenie tej decyzji M. C.-N., która mimo złożenia odwołania po terminie, nadal posiadała status strony w postępowaniu odwoławczym. Brak doręczenia decyzji narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) i stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji ustalającą warunki zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących wskaźników zabudowy, wysokości budynków oraz ochrony interesów osób trzecich, w tym uciążliwości związanych z istniejącym budynkiem hotelowym. SKO utrzymało decyzję organu I instancji, oddalając zarzuty odwołania. WSA uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenia proceduralne, w tym niedoręczenie decyzji jednej z uczestniczek postępowania oraz nieprawidłowe ustalenie kręgu stron.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz stwierdzenie, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008r. sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
II SA/Ke 656/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. C., J. C. i D. C., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta przez Dyrektora Wydziału Architektury i Urbanistyki, którą ustalono warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu i jego zabudowy, dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami w podpiwniczeniu oraz zjazdem z ulicy [...], na działkach o nr ewid. [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] w K.
Organ odwoławczy podniósł, że w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ I-szej instancji powołał art. 59 i 60 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, a w uzasadnieniu przytoczył dalsze, mające zastosowanie przepisy tej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz. 1588), zwanego dalej Rozporządzeniem. Stosownie do uregulowań tam zawartych, organ I-szej instancji wyznaczył granice obszaru analizowanego i przeprowadził stosowną analizę pod kątem łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust.1 pkt 1 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt decyzji uzgodniony został z organami, o jakich mowa w art. 53 ust. 4 ustawy. Integralną część decyzji stanowi załącznik graficzny nr 1 i wyniki analizy (część tekstowa i graficzna).
Od opisanej decyzji organu I-szej instancji odwołanie złożyli Z. C., J. C., D. C. oraz M. C. - N., której odwołanie - jak podkreślił organ odwoławczy - złożone zostało po terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. i w związku z tym "w tej sprawie wydane zostanie odrębne postanowienie".
Skarżący zarzucili, że w trakcie postępowania administracyjnego w sprawie wydania niniejszej decyzji zgłaszali zastrzeżenia dotyczące ewentualnych uciążliwości istniejącego budynku wielofunkcyjnego z hotelem, restauracją
i zapleczem rekreacyjno-sportowym dla przyszłych mieszkańców planowanej zabudowy wielorodzinnej. W odpowiedzi na powyższe organ I instancji powołał się na treść art. 144 k.c., wnioskodawcy zaś zapewnili, że wykonają w elewacji od strony sąsiadującej z budynkiem hotelowym okna o podwyższonej izolacyjności akustycznej.
Skarżący podnieśli, że od czasu rozpoczęcia budowy, aż do jej ukończenia, na działce przeznaczonej pod planowaną inwestycję można było realizować jedynie obiekty świadczące usługi oświatowe, takie jak szkoły i przedszkola oraz obiekty
i urządzenia sportowo-rekreacyjne, gdyż takie były wówczas ustalenia obowiązującego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. W związku z powyższym, składający odwołanie nie musieli się obawiać, że prowadzona przez nich działalność gastronomiczna będzie stanowić uciążliwość dla tych funkcji, gdyż one kończyły swoje działania wcześniej niż strony rozpoczynały.
Skarżący wskazali, że obawiają się konfliktów z mieszkańcami projektowanych budynków z powodu hałasu w porze nocnej, którego trudno jest uniknąć prowadząc działalność związaną z organizowaniem wesel i bali. Z tego powodu, w przekonaniu odwołujących w punkcie 2.5 decyzji o warunkach zabudowy, dotyczącym ochrony interesu osób trzecich powinno być zawarte stwierdzenie o konieczności zastosowania w przyszłych budynkach mieszkalnych okien o podniesionej izolacyjności akustycznej i to nie tylko w elewacji od strony budynku hotelowego, ale w każdej elewacji, gdyż jest to teren zabudowany budynkami o dużych gabarytach, co może powodować niekontrolowane odbijanie i rozchodzenie się dźwięków.
Skarżący zakwestionowali także ustalenia zawarte w punkcie 2.1 zaskarżonej decyzji, dotyczącym warunków i wymagań ochrony i ładu przestrzennego
w podpunkcie dotyczącym wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu w liniach rozgraniczających teren inwestycji.
Stwierdzili, że ustalona w decyzji wielkość wskaźnika maksymalnego powierzchni zabudowy do powierzchni terenu - 0,38 jest za wysoka, co stanowi naruszenie § 5 pkt 2 cyt. Rozporządzenia.
Według odwołujących się zaskarżoną decyzją naruszone również zostały przepisy §7 pkt 4 Rozporządzenia odnośnie ustalonej wysokości planowanych budynków mieszkalnych, określonych zgodnie z wnioskiem inwestorów na 11.5 m, podczas gdy na obszarze analizowanym występują budynki o wysokości 15,00-33,00m.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że tryb i zasady ustalania warunków zabudowy zostały uregulowane w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 03.80.717 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Stosownie do art. 59 ust. 1 cyt. ustawy, zmiana zagospodarowania terenu
w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Skoro Miasto nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków w drodze decyzji.
Organ podał, że zgodnie z treścią art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy, ustalenie warunków zabudowy następuje na wniosek inwestora. W niniejszej sprawie z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy wystąpili: J. K. i K. G., wskazując, że ich zamierzenie inwestycyjne polega na budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z instalacjami wewnętrznymi oraz zjazdem z ul. [...]. Do wniosku załączyli mapę zasadniczą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego obejmującą teren, którego wniosek dotyczy. Wniosek ten spełnia warunki określone w art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy.
Organ II instancji podkreślił, że sposób ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w decyzji o warunkach zabudowy,
w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określa cytowane wyżej Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. Stosownie do § 3 ust. 1 Rozporządzenia, w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy
i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. Granice obszaru analizowanego, zgodnie z § 3 ust. 2 Rozporządzenia wyznacza się natomiast na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem
o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech
i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy organ podał, że ze znajdującej się w aktach sprawy analizy oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, iż wskazane do zabudowy działki o numerze ewid. [...] i [...] znajdują się na obrzeżu istniejącego osiedla mieszkaniowego "[...]". W wyznaczonym obszarze analizowanym znajdują się budynki o różnych funkcjach, tj. budynki mieszkalne jednorodzinne, gospodarcze, garaże, budynki mieszkalne wielorodzinne, budynki usługowe i usługowo-mieszkalne. Dokonana przez organ I instancji analiza istniejących obiektów na zabudowanych działkach w zakresie gabarytów, formy architektonicznej, linii zabudowy oraz intensywności zagospodarowania terenu, udokumentowana w aktach sprawy wykazuje, że wnioskowana inwestycja polegająca na budowie dwóch budynków wielorodzinnych na wskazanej działce, nie narusza ładu przestrzennego i wymogów wynikających z przepisów odrębnych.
Organ odwoławczy wskazał, że przy tak zainwestowanym terenie niniejsza inwestycja stanowić będzie kontynuację funkcji istniejącej i kontynuację wymagań co do gabarytów, formy architektonicznej, wskaźników zabudowy i linii zabudowy, co stanowi o spełnieniu warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Spełnione zostały także pozostałe warunki określone w art. 61 ust. 1 ustawy, tj. działka ma zapewniony dostęp do drogi publicznej projektowanym zjazdem z ul. [...], istniejące uzbrojenie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego i teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
Skoro zatem zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z wymogami wynikającymi
z ustawy i przepisami odrębnymi, organ I instancji nie miał podstaw do wydania decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji we wskazanym miejscu. Ponadto analiza akt sprawy wskazała, że stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy, projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy sporządzony został przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego architektów.
Odnosząc się do treści odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze
wskazało, że ostatnio obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. W postępowaniu dotyczącym nowej zabudowy nie można zatem odnosić się do nieobowiązującego planu miejscowego, w tym co do ustaleń w nim zawartych dotyczących przeznaczenia terenu pod określony rodzaj inwestycji.
Co do zarzutu naruszenia § 5 ust. 2 i § 7 ust. 4 Rozporządzenia organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do § 5ust. 1, wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego. Przepis § 5 ust. 2 Rozporządzenia dopuszcza natomiast wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1.
Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, iż w analizowanym obszarze wskaźniki powierzchni zabudowy kształtują się od 0,04 do 0,47. Ustalenie zatem dla przedmiotowej działki wskaźnika powierzchni zabudowy w wysokości 0,38 nie stanowi uchybienia § 5 ust. 2 Rozporządzenia.
Organ odwoławczy wskazał, że przepis § 7 ust. 4 Rozporządzenia dopuszcza wyznaczenie innej wysokości, o której mowa w ust. 1 jako przedłużenie górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1. Z wykonanej analizy wynika, że wysokość górnej krawędzi elewacji
w analizowanym obszarze kształtuje się w przedziale od 3,5 m do 26,0 m, ustalenie więc w decyzji organu I instancji wysokości górnej krawędzi elewacji projektowanego obiektu na 11,5 m mieści się w przedziale wysokości w analizowanym obszarze. Żądanie więc przez odwołujących ustalenia wskaźnika powierzchni zabudowy
w wysokości 0,29 i wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej projektowanych budynków na 24,0 m lub o wysokości od 15,00 do 33,00 m nie znajduje oparcia
w przepisach.
Organ II instancji podkreślił, że w obowiązujących przepisach nie znajdują oparcia również inne zarzuty powołane w odwołaniu, dotyczące ewentualnych uciążliwości istniejącego obiektu wielofunkcyjnego z hotelem, restauracją
i zapleczem rekreacyjno-sportowym dla przyszłych mieszkańców planowanej zabudowy wielorodzinnej, a także żądanie zawarcia w decyzji o warunkach zabudowy wykonania w projektowanych budynkach okien o podwyższonej izolacyjności akustycznej. Przyjęcie stanowiska skarżących prowadziłoby do paradoksalnego wniosku, że to nie właściciel nieruchomości ma pierwszeństwo
w wyborze zagospodarowania terenu lecz osoby władające sąsiadującym gruntem. Jedynie przepisy obowiązującego prawa mogą, w przekonaniu organu odwoławczego, ograniczyć właścicieli w sposobie zagospodarowania nieruchomości. Skoro brak jest normy prawa materialnego, która czyniłaby niniejszą decyzję wadliwą, zarzuty skarżących należy kwalifikować w kategoriach mieszczących się
w pojęciu ewentualnego naruszenia interesu faktycznego, nie mają one natomiast znaczenia dla interesu prawnego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Z. C., wnosząc o jego uchylenie.
Autor skargi powołując treść § 2 pkt 1a i pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego oraz decyzji
o warunkach zabudowy (Dz.U. z 2003, nr 164, poz. 1589) oraz § 2 pkt 2 i 4 Rozporządzenia podkreślił, że rozpatrując łącznie wskazane przepisy nie można się zgodzić, że zostały zachowane wszystkie wymagania określone w art. 61 §1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dokonując analizy należało wziąć pod uwagę wszystkie wskaźniki zabudowy odnoszące się tylko do zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, stosownie do § 2 pkt 1a pierwszego
z wymienionych wyżej rozporządzeń, celem ustalenia wielkości średniego wskaźnika zabudowy dla tej funkcji, a także dla ustalenia jego skrajnych rozpiętości maksymalnej i minimalnej.
Autor skargi wskazał, że z analizy dokonanej przez organ I instancji wynika, iż wskaźniki powierzchni zabudowy w obszarze analizowanym kształtują się
w granicach od 0,04 do 0,47, jednakże dotyczą one wszelkiego rodzaju zabudowy występującej w obszarze analizowanym, dlatego nie można zgodzić się
z twierdzeniem organu II instancji, iż ustalenie wskaźnika dla przedmiotowej działki
w wielkości 0,38 nie stanowi uchybienia § 5 ust. 2 Rozporządzenia.
Co więcej, Z. C. podkreślił, że § 2 ust. 3 Rozporządzenia nakazuje ustalenie we wskaźniku powierzchni zabudowy udziału wielkości powierzchni biologicznej czynnej, a to zagadnienie zostało zupełnie pominięte przez organ I instancji.
Skarżący podniósł, że w obszarze analizowanym, organy administracji nie dokonały odrębnej analizy dotyczącej wysokości budynków mieszkalnych wielorodzinnych, by stwierdzić, że zostały zachowane wymagania określone w § 7 ust. 4 Rozporządzenia, czyli że ustalona wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej projektowanych budynków na poziomie 11,5 m mieści się w przedziale wysokości budynków wielorodzinnych występujących w obszarze analizowanym. Występowanie górnej krawędzi elewacji frontowych budynków w obszarze analizowanym na poziomie 3,5m do 26,0 m dotyczy wszelkiego rodzaju budynków. W przekonaniu autora skargi, nie można zgodzić się z twierdzeniem SKO, że ustalona wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej na poziomie 11,5 m jest zgodna wymogami przepisów, gdyż takiej analizy nie dokonano.
Autor skargi wskazał, że organ I instancji dokonał nieprawidłowej analizy wysokości budynków w obszarze analizowanym, skoro sam w uzasadnieniu przyznał, iż w obszarze analizowanym występują tylko budynki o wysokości od 15 m do 33 m, w związku z czym nie można było przyjąć, iż średnia wysokość elewacji frontowej kształtuje się na poziomie 11,5m.
Z. C. nie zgodził się również z organem II instancji, że można bez ograniczeń zbliżać zabudowę mieszkaniową, w tym także wielorodzinną, do zabudowy o innych funkcjach, która generuje różnego typu uciążliwości, by w ostatecznym efekcie wyprzeć ją z zajmowanej lokalizacji. Skarżący podkreślił, że nie jest w stanie organizując różnego typu imprezy wpłynąć na zachowanie ich uczestników, a przyszli mieszkańcy projektowanych w sąsiedztwie budynków są w stanie "zadręczyć go interwencjami na policji itp."
Skarżący podkreślił, że decyzja organu I instancji posiada również braki formalne, gdyż nie wystarczy samo stwierdzenie, że projekt decyzji o warunkach zabudowy został sporządzony przez osobę wpisaną na listę samorządu zawodowego urbanistów lub architektów. W przekonaniu autora skargi należało wskazać tę osobę z imienia i nazwiska oraz podać numer pod którym została ona zarejestrowana we właściwej izbie samorządu.
W odpowiedzi na skargę, organ II-giej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli podniesione w jej uzasadnieniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).
Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 1b u.p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzje w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, przy czym w przypadku stwierdzenia tego rodzaju naruszenia prawa skarga podlega uwzględnieniu niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach zakreślonych art. 134 § 1 u.p.p.s.a., należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na okoliczność, iż organ odwoławczy wydając merytoryczne rozstrzygnięcie kończące sprawę
w postępowaniu administracyjnym, nie doręczył własnej decyzji M. C.- N., naruszając tym samym art. 109 § 1 kpa, co daje podstawę do wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
W toku postępowania przed organem I instancji dotyczącego ustalenia warunków zabudowy, zakończonego wydaniem decyzji z dnia 27 czerwca 2007 r.,
w charakterze stron występowali: J. K., K. G., Z. C. J. C., D. C., M. C.-N., Gmina, "A" Sp. z o.o. oraz "Zarząd i Zarządca budynku nr [...] przy ul. [...] w K". Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyli Z. C., J. C., D. C. oraz M. C.-N., przy czym postanowieniem z dnia 18 września 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. C. - N. W tym samym dniu została również wydana decyzja organu II instancji, będąca aktualnie przedmiotem kontroli sądowej.
Organ odwoławczy doręczył M. C. - N. jedynie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaniechał natomiast doręczenia jej decyzji merytorycznej z dnia [...], pozbawiając ją tym samym przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym.
Należy podkreślić, iż uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania nie powoduje dla niej skutku w postaci pozbawienia jej udziału w dalszym postępowaniu toczącym się wskutek odwołania wniesionego w ustawowym terminie przez pozostałe strony. Faktycznie, strona ta traktowana być powinna jak każda inna, która odwołania nie wniosła. Oznacza to, że pomimo złożenia przez M. C.-N. odwołania od decyzji organu I instancji po upływie terminu, organ odwoławczy zobowiązany był do doręczenia jej decyzji merytorycznej, wydanej na skutek rozpoznania odwołania innych uczestników postępowania. Brak bowiem uczestnictwa strony w jednej z faz postępowania, choćby postępowania odwoławczego powoduje naruszenie zasady czynnego udziału strony
w postępowaniu wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a.
Poza wymienionym wyżej uchybieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że organ odwoławczy nie sprawdził twierdzeń inwestorów J. K. i K. G., zawartych we wniosku o ustalenie warunków zabudowy z dnia 14 grudnia 2006 r., iż pozostają oni współwłaścicielami działki o nr [...] przy ul. [...] w K., na której ma powstać planowana inwestycja.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy wypisu z rejestru gruntów (k. 15 akt administracyjnych), współwłaścicielami tej działki
są W. K. i J. K., którzy nie występowali w toku postępowania administracyjnego w charakterze strony.
Zadaniem organu było zatem wyjaśnienie, czy oświadczenie inwestorów podane we wniosku o ustalenie warunków zabudowy jest zgodne z prawdą, a zatem organ administracji powinien zażądać złożenia dokumentu, z którego wynikałby ich tytuł do działki przeznaczonej pod przedmiotową inwestycję. W przypadku bowiem ustalenia, iż J. K. i K. G. nie są współwłaścicielami działki nr [...], konieczny byłby udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze stron współwłaścicieli tej działki wykazanych w wypisie z rejestru gruntów (przy założeniu, że wypis ten odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości). Pominięcie ich oznaczałoby wówczas naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o wspomniany już art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Należy ponadto zauważyć, że ustalając krąg osób zainteresowanych, organ uznał wprawdzie, że interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa mają osoby posiadające tytuły prawne do nieruchomości sąsiadujących z przyszłą inwestycją, nie wyjaśnił jednak stanu prawnego działek o nr ewid. [...] i [...]. W aktach sprawy znajduje się jedynie wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr [...] wskazujący na kilkudziesięciu jej współwłaścicieli. Po sposobie doręczania pism w toku postępowania administracyjnego można się domyślać, że oba organy przyjęły, iż na działkach nr [...] i [...] utworzona została wspólnota mieszkaniowa w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U.00.80.903 ze zm.). Założenie takie można by jednak przyjąć jedynie w razie ustanowienia
w budynku znajdującym się na tych dwóch działkach odrębnej własności lokali - zgodnie z art. 3 ust.1 w zw. z art. 6 powyższej ustawy - co jednak w sprawie nie zostało ustalone i nie ma żadnego dowodu wskazującego na to, że taka sytuacja prawna ma rzeczywiście miejsce. Podkreślenia przy tym wymaga, że wyjaśnienie omawianej kwestii było istotne dla określenia kręgu osób zainteresowanych
w sprawie, gdyż w razie ustalenia, iż nie ustanowiono odrębnych lokali, za strony postępowania należało uznać wszystkich współwłaścicieli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca przy tym uwagę, że w razie przyjęcia, iż stroną postępowania jest wspólnota mieszkaniowa, nieprawidłowe jest kierowanie decyzji i wszelkich pism do "zarządu i zarządcy budynku nr [...]", jak czyniły to organy obu instancji. Ustawa o własności lokali posługuje się pojęciem zarządu
w dwojakim znaczeniu, a mianowicie, w znaczeniu podmiotowym, jako organu wspólnoty, oraz w znaczeniu funkcjonalnym, czyli jako zarządzanie, administrowanie. Podkreśla się przy tym, że zarząd w znaczeniu funkcjonalnym to działanie w sferze prawnej innej osoby podejmowane w jej interesie przez podmiot do tego uprawniony. Przykładowo, zgodnie z art. 18 ustawy o własności lokali, właściciele lokali mogą
w umowie określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Mamy wówczas do czynienia
z zarządcą, który dla danej wspólnoty może lecz nie musi zostać ustanowiony. Zarząd w znaczeniu podmiotowym, to organ wykonawczy wspólnoty mieszkaniowej, powoływany obligatoryjnie jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, reprezentujący wspólnotę na zewnątrz (art. 20 i 21 ustawy o własności lokali).
W świetle dokumentów zgromadzonych przez organy w niniejszej sprawie nie wiadomo przede wszystkim, czy rzeczywiście mamy do czynienia ze wspólnotą mieszkaniową w rozumieniu cytowanej wyżej ustawy. Jeżeli tak, to doręczeń należy dokonywać reprezentującemu ją Zarządowi (przy założeniu, że jest powoływany z mocy ustawy), a zarządcy - oznaczonemu wówczas z imienia i nazwiska - tylko wtedy jeżeli został ustanowiony i jeżeli umowa dotycząca sprawowania przez niego zarządu nieruchomością, przewiduje taki zakres jego obowiązków tzn. reprezentowanie wspólnoty.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze dotyczących naruszenia przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r.
w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy podkreślić, że na podstawie załączonych akt administracyjnych organu I i II instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może się do nich merytorycznie ustosunkować.
Doręczona przez organ dokumentacja, a w szczególności "analiza urbanistyczno-architektoniczna - część tekstowa" jest niepełna (jej lektura wskazuje, że brak co najmniej 1 strony tekstu) i w oparciu o nią nie można stwierdzić, czy zostały w sposób prawidłowy spełnione wszelkie wymagania określone w cytowanym Rozporządzeniu. Nie sposób także skontrolować zasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów, które przede wszystkim odnoszą się do naruszenia przez organ przepisów Rozporządzenia.
Z uwagi na wskazane na wstępie uchybienie tj. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, nakazujące uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1b u.p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał za celowe wyjaśnianie, czy dokonując oceny zebranego materiału dowodowego organy dysponowały znajdującą się w aktach "analizą" także w niepełnej formie, czy też jest to niedopatrzenie organów przy kompletowaniu akt
i przedstawieniu ich Sądowi, co - przy braku uchybienia, o jakim mowa powyżej - mogłoby zostać uzupełnione na rozprawie, na podstawie art. 106 § 3 u.p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b u.p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparte zostało na przepisie art. 152 u.p.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w skardze, to nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż decyzja organu II instancji dotknięta jest "brakiem formalnym", poprzez zaniechanie wskazania danych osoby, która sporządziła projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wprawdzie podało jedynie, iż decyzja o warunkach zabudowy została sporządzona przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego architektów, jednakże z akt administracyjnych niniejszej sprawy w sposób jednoznaczny wynika, iż projekt decyzji o warunkach zabudowy został sporządzony przez mgr inż. arch. K. K., zarejestrowaną w Okręgowej Izbie Architektów pod nr ewid. [...] (k. 36 akt administracyjnych). Nie można zatem zarzucić, aby w tym zakresie decyzja została dotknięta jakimkolwiek brakiem, skoro na podstawie zgromadzonej dokumentacji można ustalić wszelkie dane autora projektu decyzji.
Nie są także zasadne zarzuty skarżącego polegające na twierdzeniu, że na skutek ustalenia warunków zabudowy dla niniejszej inwestycji zostanie "wyparty
z zajmowanej lokalizacji" oraz "zadręczony interwencjami Policji".
Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie
z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Stosownie zaś do art. 54 pkt 2d w zw. z art. 54 ust.1 ustawy, decyzja ustalająca warunki zabudowy określa między innymi wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, jednak znaczenie i interpretacja tego przepisu jest zupełnie odmienna od tego, jak rozumie go skarżący. Chodzi przede wszystkim o to, aby ewentualna uciążliwość planowanej inwestycji nie wkraczała w sposób nieuprawniony w sferę praw osób trzecich (np. sąsiadów), chronionych odrębnymi ustawami, a nie odwrotnie. Słusznie podkreślił odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy, iż uznanie stanowiska prezentowanego przez Z. C. prowadziłoby do wniosku, że to nie właściciel nieruchomości, a osoby władające sąsiadującym gruntem mają pierwszeństwo w wyborze sposobu zagospodarowania terenu. Ponadto, argumentacja skarżącego oparta jest wyłącznie na jego subiektywnych obawach, które z punktu widzenia zakresu kontroli sądowej - polegającej na badaniu legalności zaskarżonej decyzji - pozostawać muszą bez znaczenia prawnego i nie mają wpływu na ocenę zgodności z prawem badanego aktu.
Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności, doręczy własną decyzję wszystkim stronom ustalając wcześniej krąg osób zainteresowanych, zwłaszcza jeśli chodzi o właścicieli działek [...], [...] i [...].
Doręczając pisma w toku postępowania administracyjnego, będzie organ również pamiętał, że stronę postępowania - Gminę - reprezentuje na zewnątrz Prezydent Miasta, zgodnie z art. 31 w zw. z art. 11a ust.3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.01.142.1591 ze zm.), a zatem to jemu jako przedstawicielowi ustawowemu Gminy doręczać należy wszelkie pisma
w postępowaniu administracyjnym (nie zaś merytorycznemu wydziałowi Urzędu Miasta - jak czyniły to organy obu instancji, art. 30 § 3 w zw. z art. 40 § 1 kpa).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło