III SA/Lu 581/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi K.T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia (...)października 2007 r., nr (...) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania K. T. od decyzji Nr (...) Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej narządu głosu, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty zawarte w odwołaniu K. T., iż nie zgadza się z decyzją o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej z tego powodu, że: - w zawodzie nauczyciela i w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy, który stwarzał przesłanki powstania choroby zawodowej pracował 24 lata, - badanie videostroboskopowe zostało wykonane nieprawidłowo, w sposób wykluczający możliwość rozpoznania choroby zawodowej, - nie uznano za chorobę zawodową rozpoznanego polipa fałdów głosowych - nie uwzględniono rozpoznanej u skarżącego obturacyjnej choroby płuc, która ma wpływ na emisję głosu; nie mogą być uwzględnione. Zdaniem organu II instancji, zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) - "przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej - narażeniem zawodowym". Z cytowanego przepisu wynika, że do rozpoznania i stwierdzania choroby zawodowej muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: - rozpoznana choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, - przyczyną rozpoznanej choroby muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy. Spełnienie tylko jednego z tych warunków wyklucza zawodowy charakter schorzenia, a zatem nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej rozpoznania zgodnie z przepisem § 5 ust. 1 rozporządzenia jest lekarz spełniających wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. Natomiast jednostką orzeczniczą pierwszego stopnia na terenie województwa lubelskiego jest tylko Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie i jego Oddział w Chełmie. Żadna inna jednostka opieki zdrowotnej w województwie lubelskim nie jest upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. podniósł, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że K. T. w czasie pracy na stanowisku nauczyciela przez okres 24 lat narażony był na nadmierny wysiłek głosowy, który mógł być przyczyną powstania choroby zawodowej narządu głosu. Jednak w jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia - w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Oddział w C. - nie rozpoznano u niego choroby zawodowej narządu głosu. Rozpoznano u niego choroby: "przewlekły nieżyt krtani i dysfonia hyperfunkcjonalna" nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych i nie są spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym. Choroby zawodowej nie rozpoznano również w jednostce orzeczniczej drugiego stopnia tj. w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, upoważnionym na podstawie przepisu § 5 ust. 3 rozporządzenia do ponownego badania i orzekania w sprawie choroby zawodowej u pracownika, który nie zgadza się z treścią orzeczenia jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia. Na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich, wyników badań dodatkowych oraz dokumentacji medycznej z innych jednostek opieki zdrowotnej dostarczonej do IMP rozpoznano u K. T. "przewlekłe proste zapalenie krtani" tj. schorzenie, które nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych ani nie jest spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, a jak podniósł organ II instancji przyczyną rozpoznanego schorzenie są częste infekcje bakteryjne i wirusowe. Biorąc to pod uwagę, a w szczególności ze względu na zgodne orzeczenia lekarskie jednostki orzeczniczej pierwszego i drugiego stopnia, zarzuty zawarte w odwołaniu są bezzasadne, a decyzja Nr 12/2007 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie o braku podstaw do stwierdzenia u K. T. choroby zawodowej jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została na właściwych podstawach prawnych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył K. T., zarzucając zaskarżonej decyzji, że opiera się tylko na orzeczeniach jednostek orzecznictwa, mimo, że z innych dowodów, tj.: lekarzy prowadzących, karty informacyjnej ze szpitala a także wielokrotnych badań foniatry konsultanta wojewódzkiego wynikało, że choroba zawodowa istnieje. Zdaniem skarżącego zaświadczenia lekarzy prowadzących stwierdzają u niego istnienie schorzeń: wtórnych zmian przerostowych i niedowładu mięśni prowadzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysforią. Z decyzji, na co zwrócił uwagę skarżący wynika, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie uznaje rozpoznanego polipa fałd głosowych za chorobę zawodową, ponieważ nie występuje ono jako schorzenie uprawniające do uznania choroby zawodowej w cytowanym wyżej rozporządzeniu. Powołując się na strony internetowe skarżący zwrócił uwagę między innymi na to, że "niedowłady fałdów głosowych, to grupa zaburzeń charakteryzująca się niepełnym zwarciem fałdów głosowych podczas fonacji. Typowymi objawami są: trwała chrypka nasilająca się po wysiłku głosowym oraz okresowy bezgłos (afonia). Poza nadmiernym obciążeniem narządu głosu, przyczyną niedowładów mogą być zmiany porażenne lub zapalne. Zmiany przerostowe których cechą charakterystyczną jest pogrubienie fałdów głosowych i w związku z tym wzrost ich masy lub tzw. ograniczone zmiany przerostowe - np. polipy krtani. Główne dolegliwości to chrypka i obniżenie głosu. Zmiany przerostowe bardzo często powstają wtedy, gdy w czasie zapalenia krtani o podłożu infekcyjnym podejmowany jest nadmierny wysiłek głosowy." Treść tego materiału dowodzi, że polip fałd głosowych jest także albo jedną z wtórnych zmian przerostowych i nie musi być wymieniony w wykazie chorób zawodowych. Bezzasadne jest więc stwierdzenie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, że w jednostce orzecznictwa pierwszego stopnia tj. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w C. - choroby zawodowej narządu głosu skarżącego nie rozpoznano. Skarżący uważa, że istotą sprawy jest wyjaśnienie, czy polip jest jedną z wtórnych zmian przerostowych, a jego zdaniem, biorąc powyższe informacje pod uwagę można je do tego rodzaju schorzeń zaliczyć. Zatem schorzenia jego krtani (także polip) powstały w związku z wykonywaną przez niego pracą w charakterze nauczyciela. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. W świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym" (§ 2 ust. 1 ). Zatem muszą wystąpić kumulatywnie dwie przesłanki: schorzenie jest umieszczone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia i schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Oznacza to, że z prawnego punktu widzenia wystąpienie tylko obu tych przesłanek wspólnie przesądza o zakwalifikowaniu choroby jako choroby zawodowej. Przy czym, co warte uwagi, powołany przepis nie uzależnia stwierdzenia choroby zawodowej od wystąpienia żadnych innych, dodatkowych przesłanek. Natomiast spełnienie tylko jednego z tych warunków wyklucza zawodowy charakter schorzenia, a zatem nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Nie pozostawia wątpliwości fakt, że schorzenie, na jakie cierpi skarżący mogło powstać w wyniku wykonywanej przez niego pracy nauczyciela, przez okres ponad 20 lat. Jednakże, co wynika z orzeczeń uprawnionych, zgodnie z przepisem § 5 rozporządzenia, do wydawania tego typu dokumentów instytutów badawczych, występująca u skarżącego choroba nie została ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego rozporządzenia. U skarżącego żadna z jednostek orzeczniczych w swoim orzeczeniu (k-22 i k- 34 akt administracyjnych) nie rozpoznała choroby zawodowej narządu głosu. Rozpoznane u skarżącego przewlekły nieżyt krtani (przewlekłe proste zapalenie krtani) i dysfonia hyperfunkcjonalna nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych i nie są spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, a częstymi infekcjami bakteryjnymi i wirusowymi. Z tego też powodu nie zostały zakwalifikowane do żadnej z chorób zawodowych wymienianych w powoływanym rozporządzeniu. Dodać także należy, że wymienione w załączniku choroby zawodowe stanowią katalog zamknięty, a więc nie może on być poszerzany (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt l UK 218/04, OSNP 2005/21/341). Należy także podkreślić, co wynika z akt sprawy, że jednostki orzecznicze szczegółowo zbadały sprawę biorąc pod uwagę dokumentację medyczną związaną ze schorzeniami skarżącego. Można więc z tego wnioskować, że odniesiono się do wszystkich znanych dokumentów, co oznacza, że uczyniono zadość wymaganiom postępowania administracyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1221/04, LEX nr 194428). Skoro więc w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione wymieniane wcześniej przesłanki konieczne do uznania choroby za zawodową, to działanie organów administracji było uzasadnione. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.