I OZ 965/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1754/07 odrzucające zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1754/07 odrzucające skargę Z. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie utraty uprawnień dotyczących zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1754/07 odrzucił zażalenie Z. K. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1754/07 odrzucające skargę Z. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...], w przedmiocie utraty uprawnień dotyczących zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby. W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie z dnia 17 stycznia 2008 r. o odrzuceniu wniesionej w sprawie skargi, jest kończącym postępowanie i podlega zaskarżeniu wyłącznie poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, o czym skarżący został pouczony. Tymczasem Z. K., w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, wniósł zażalenie, a więc środek zaskarżenia, który nie przysługuje od tego rodzaju orzeczenia. W związku z tym zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu. Z. K. złożył zażalenie na powyższe orzeczenie, które zostało odrzucone postanowieniem Sądu I instancji z dnia 2 lipca 2008 r., uchylonym przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt I OZ 630/08. Zatem do rozpoznania pozostało zażalenie Z. K. na postanowienie z dnia 20 maja 2008 r., które ponownie zostało odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 października 2008 r. Jednakże w uzasadnieniu tegoż orzeczenia wskazano, iż z uwagi na brak skutecznego doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia z dnia 20 maja 2008 r., wniesione zażalenie na to postanowienie jest przedwczesne. Odrzucenie niniejszego zażalenia nie zamyka jednak skarżącemu drogi do wniesienia zażalenia po zgodnym z prawem doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 20 maja 2008 r. Doręczenie tego postanowienia nastąpiło zaś 4 listopada 2008 r. Pełnomocnik Z. K. złożył zatem zażalenie na orzeczenie Sądu I instancji z 20 maja 2008 r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Wprawdzie początkowo występujący w sprawie adwokat błędnie wskazał, iż wnosi zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 2 lipca 2008 r., jednak na wezwanie Sądu do sprecyzowania przedmiotu zażalenia, zaznaczył, że doszło omyłki pisarskiej, a przedmiotem zażalenia jest oczywiście postanowienie Sądu z dnia 20 maja 2008 r. W uzasadnieniu zażalenia stwierdzono, iż przyjmując stanowisko Sądu o błędnym oznaczeniu środka zaskarżenia, nie można podzielić jego zdania w zakresie podstaw do odrzucenia pisma. Z treści pisma w sposób jednoznaczny wynikała wola zaskarżenia orzeczenia z dnia 17 stycznia 2008 r., co przesądzało o charakterze środka zaskarżenia. Zatem braki formalne takie jak błędne oznaczenie środka i inne, podlegały uzupełnieniu w trybie art. 178 P.p.s.a., ewentualnie art. 49 ustawy, a nie były podstawą do odrzucenia środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 173 § 1 P.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest niewątpliwie postanowienie odrzucające skargę, jakie zostało wydane w toku niniejszego postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dnia 17 stycznia 2008 r. Od takiego postanowienia służy zatem skarga kasacyjna, bez względu na przyczynę odrzucenia skargi. Tymczasem w Z. K., po doręczeniu mu orzeczenia o odrzuceniu skargi, wraz ze stosownym pouczeniem dotyczącym trybu i terminu wniesienia skargi kasacyjnej, złożył samodzielnie sporządzone zażalenie na to postanowienie wraz z wnioskiem "o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2008 r." Zatem, wbrew stanowisku pełnomocnika strony, nie było możliwe potraktowanie przedstawionego pisma, jako skargi kasacyjnej, tylko z uwagi na zachowanie terminu do jej wniesienia, i wskazanie, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o odrzuceniu skargi. Bowiem, aby dane pismo można było potraktować jako skargę kasacyjną, winny zostać spełnione warunki formalne skargi kasacyjnej określone m.in. w art. 175 i 176 P.p.s.a. Ponieważ po wniesieniu skargi kasacyjnej zachodzi potrzeba - właśnie w świetle powołanego w zażaleniu art. 178 P.p.s.a. - zbadania czy odpowiada ona wymogom formalnym określonym w wymienionych przepisach. I tak zgodnie z art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3, które nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie zaś z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Wprawdzie, jak wynika to z treści art. 178 P.p.s.a. - na mocy którego, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie - zachodzi możliwość uzupełniania braków skargi kasacyjnej, jednak nie dotyczy to każdego rodzaju braków. Bowiem uzupełnienie braków skargi kasacyjnej możliwe jest tylko w odniesieniu do wymogów wymienionych w art. 46 i 47 P.p.s.a., tj. dotyczących pisma w postępowaniu sądowym i jego odpisów. Braki w tym zakresie mogą zostać uzupełnione w trybie art. 49 ustawy stosowanym w związku z art. 193, czyli odpowiednio. Za tego rodzaju brak nie może być jednak uznane sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przez osobę pozbawioną zdolności postulacyjnej (art. 175 § 1 P.p.s.a.). Jest to bowiem brak, który nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. w zw. z art. 176 P.p.s.a. i powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a. Chociaż strona może z własnej inicjatywy naprawić ten błąd w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, np. przez złożenie na skardze kasacyjnej podpisu przez jedną z osób wymienionych w art. 175 P.p.s.a. albo przez złożenie nowej skargi kasacyjnej, z zachowaniem wymogów określonych w tym przepisie. Jeżeli to uczyni po terminie, może wnieść o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. Sytuacja tak nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie, stąd pismo strony zatytułowane zażalenie, sporządzone bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego, nie mogło zostać uznane za skargę kasacyjną. Również wskazanie w tym piśmie, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie kończące w sprawie, nie może być w związku z niezachowaniem jednego z podstawowych warunków dopuszczalności skargi kasacyjnej, przesłanką do uznania pisma za skargę kasacyjną. Trafnie zatem Sąd I instancji, potraktował przedstawione wyżej pismo jako zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2008 r. o odrzuceniu skargi i orzekł o jego odrzuceniu na mocy art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. z uwagi na niedopuszczalność zażalenia. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.