II OSK 773/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-05-14
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Jacek Hyla, Anna Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasypanie przez właściciela gruntu wylotu przepustu pod drogą gminną, które miało miejsce przed wszczęciem postępowania administracyjnego, może stanowić podstawę do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jeśli w momencie wydawania decyzji administracyjnej nie stwierdzono szkodliwego wpływu tej zmiany na grunty sąsiednie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że do zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego konieczne jest nie tylko stwierdzenie zmiany stanu wody na gruncie spowodowanej przez właściciela, ale również wykazanie, że zmiana ta w dacie wydawania decyzji administracyjnej szkodliwie wpływa lub może wpłynąć na grunty sąsiednie. W sytuacji, gdy w toku postępowania udrożniono rurę odprowadzającą wodę z piwnic, a zasypanie przepustu pod drogą nie wykazało szkodliwego wpływu na nieruchomość skarżącego, brak było podstaw do zastosowania wspomnianego przepisu.Stan faktyczny
Skarżący T. S. domagał się nakazania sąsiadce W. I. przywrócenia stanu wody na gruncie do poprzedniego, twierdząc, że zasypanie przez nią wylotu przepustu pod drogą gminną spowodowało zalewanie jego piwnic. Organy administracji i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że odwodnienie piwnic odbywa się niezależnym kanałem, który został udrożniony, a zasypanie przepustu pod drogą nie miało szkodliwego wpływu na nieruchomość skarżącego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Jacek Hyla /spr./ Sędzia NSA Anna Łuczaj Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 620/07 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. II SA/Kr 620/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych.
Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Wójt Gminy Gorlice odmówił zobowiązania W. I. - właścicielki działki nr [...] położonej w Z. - do przywrócenia stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1229 ze zmianami).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wniosek T. S. z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie "budowy tamy wodnej" przez W. I. na działce będącej jej własnością i przywrócenia stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego - nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, odwodnienie piwnic budynku T. S. odbywa się niezależnym kanałem betonowym, biegnącym pod drogą gminną i wychodzącym na działce W. I.. Kanał ten przebiega obok zasypanego przepustu betonowego. Fakt ten potwierdza również wyrok Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 23 kwietnia 2004 r. sygn. akt IC 227/02 oddalający powództwo W. I. przeciwko T. S. o zakaz wykonywania aktów posiadania, który stanowi część materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Przeprowadzono również rozprawę administracyjną na gruncie celem ustalenia związku przyczynowego pomiędzy działaniem W. I. a sugerowanym przez T. S. zalewaniem piwnic jego domu. W czasie rozprawy T. S. oświadczył, że jego piwnica jest sucha. Na jego działce nie stwierdzono szkodliwego oddziaływania wody, działka w okolicach przepustu jest porośnięta trawą i brak jest znamion wskazujących na jakiekolwiek oddziaływanie wody. Wnioskodawca nie był w stanie wyjaśnić jakich szkód doznała jego nieruchomość w związku z zasypaniem przez W. I. wylotu przepustu.
Toczące się postępowanie nie wykazało związku między zalewaniem piwnic a zasypaniem wylotu przepustu przez W. I.. Wprawdzie zasypała ona wylot przepustu pod drogą gminną, jednakże nie spowodowało to żadnej szkody na nieruchomości wnioskodawcy. Zasypany wylot przepustu nie powoduje również zatrzymania się wody w korytkach betonowych przy drodze gminnej od strony T. S., ani na działce będącej jego własnością, ani też w samym przepuście. Nadto Wójt Gminy Gorlice ustalił, że działka nr [...] będąca własnością T. S. znajduje się powyżej poziomu działki nr [...], która stanowi własność W. I.. Nawet w przypadku bardzo obfitych opadów nadmiar wody przepłynie przez drogę na działkę W. I. nie zalewając piwnic T. S., ponieważ woda z odwodnienia piwnic płynie swobodnie na działkę W. I. niezależnym kanałem, a W. I. nie czyni żadnych przeszkód w spływie tych wód.
Odwołanie od tej decyzji złożył T. S. zarzucając jej
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez wadliwe przyjęcie, że zasypanie przez W. I. wylotów odwodnienia melioracyjnego działki, odwodnienia piwnicy a tym samym spowodowanie niedrożności istniejących w terenie urządzeń wodnych nie powoduje zmian stanu wody na gruncie,
2) obrazę przepisu art. 29 ust. 3 prawa wodnego przez nieuzasadnione przyjęcie, że wytworzona przez W. I. sytuacja nie uzasadnia podjęcia działań nakazujących przywrócenie urządzeń wodnych do stanu poprzedniego.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, iż niespornym jest, że w spornym miejscu znajdują się urządzenia wodne w postaci rur odprowadzających wodę z piwnic jego domu mieszkalnego, przebiegających przez jego działkę pod drogą, której wypust znajduje się na działce W. I.. Znajduje się tam również rura odpływowa odprowadzająca wody gruntowe z jego działki oraz wody gromadzące się w rowie przy drodze od strony jego działki, które to urządzenie istnieje też od wielu lat, a którego ujście znajduje się na działce W. I. w pobliżu ujścia odwodnienia wody z piwnic jego domu. W toku postępowania ustalono, że istniejące rury odwodnieniowe miały swe ujście na działce W. I., co pozwalało na dalszy naturalny odpływ wód gruntowych, a stan taki trwał przez wiele lat. Ustalono również, że W. I. na swojej działce w miejscu gdzie znajdowały się ujścia rur odwadniających nawiozła duże ilości ziemi, zasypując ujścia rur i czyniąc je niedrożnymi - co powoduje, że w przypadku opadów atmosferycznych wody opadowe i gruntowe pochodzące ze zlewiska na jego działce, nie mając ujścia gromadzą się na jego działce powodując zalewanie piwnic i samego budynku. Utrudnienie nie występuje w okresie braku opadów czy suchych dni. Przed nawiezieniem ziemi przez W. I. nie dochodziło do zalewania piwnic, działki oraz domu skarżącego. Zdaniem skarżącego w 2002 roku zmiana stanu wody na gruncie przez W. I. szkodliwie wpłynęła i nadal wpływa na jego posesję, o czym świadczyć ma opinia rzeczoznawcy, zaświadczenie Staży Pożarnej, decyzja PZU (w aktach sprawy).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 29 prawa wodnego utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że do zastosowania art.29 ust. 3 prawa wodnego niewystarczającym jest stwierdzenie naruszenia stanu wody na gruncie, ale również należy wykazać, że naruszenie to nastąpiło ze szkodą dla gruntu sąsiedniego. Z przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego wynika, iż W. I. zasypując wylot przepustu pod drogą nie zmieniła stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntu T. S., a w szczególności zasypanie wylotu przepustu nie powoduje zalewania piwnic w jego domu. Organ odwoławczy podzielił ustalenie, że odwodnienie piwnic w domu T. S. nie odbywa się zasypanym przepustem, a urządzeniem odwadniającym, zbudowanym z rur betonowych o przekroju około (20 cm, biegnącym od narożnika budynku mieszkalnego z piwnicy na nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] położonej we wsi Stróżówka, stanowiącej własność T. S., pod drogą gminną oznaczoną jako działka nr [...] i wychodzącym na nieruchomość oznaczoną jako działka ew. nr [...] we wsi Zagórzany, stanowiącą własność W. I.. W kwietniu 2002 r. nawiozła ona - wraz z mężem ziemię na swoją działkę, zasypując wylot przepustu betonowego o przekroju 60 cm i wyjście rurociągu odwadniającego piwnicę T. S.. Jednakże w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 30 listopada 2006 r. organ I instancji stwierdził, iż aktualnie wylot rury betonowej o przekroju 20 cm przechodzącej pod drogą i wychodzący na grunt W. I. jest odkryty. Natomiast miejsce, w którym miałby wychodzić wylot przepustu jest zasypane ziemią i porośnięte trawą. Jako bezzasadny oceniono więc zarzut, że zasypanie wylotu przepustu przez W. I. powoduje zalewanie piwnic T. S..
W trakcie prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Gorlicach postępowania z powództwa W. I. o zakaz wykonywania aktów posiadania przeciwko T. S. i Franciszkowi S. przeprowadzono oględziny na przedmiotowych nieruchomościach. W związku z odkopaniem wylotu rury betonowej, stanowiącej odwodnienie piwnic T. S., z rury tej pod własnym ciśnieniem wypłynęła woda i równocześnie obniżał się poziom wody zalegającej w piwnicy T. S.. Woda zalegała równocześnie w zlewni i przepuście betonowym o przekroju 60 cm, który w dniu przeprowadzenia oględzin tj. 4 czerwca 2003 r. do około połowy wysokości zasypany był ziemią i pomimo odkopania jego wylotu woda nie wypływała. Taka sytuacja została opisana w uzasadnieniu wyroku SR w Gorlicach znajdującego się w aktach sprawy. Aktualnie wylot rury betonowej na nieruchomości W. I. jest odkryty, co wynika z protokołu z wizji przeprowadzonej w dniu 30 listopada 2006 r. przez organ I instancji. Zdaniem Kolegium okoliczności wyżej podane przesądzają o fakcie, że rura betonowa o przekroju 20 cm. stanowi odwodnienie piwnic T. S., natomiast nie stanowi takiego odwodnienia przepust pod drogą. Przepust ten bowiem ma na celu odprowadzenie wód opadowych z części pasa drogowego drogi gminnej nr [...],[...],[...],[...] relacji Stróżówka - Zagórzany do potoku, o czym świadczy decyzja Starostwa Powiatowego w Gorlicach z dnia [...] lipca 2004 r. Ponadto struktura gruntu, na którym usytuowany jest budynek T. S., jest taka (grunty nieprzepuszczalne), że najmniejszy opad deszczu i roztopy wiosenne powodują zamakanie ścian piwnic i przenikanie wody do piwnicy.
Decyzję powyższą zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. S. domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Uzasadnienie skargi stanowiło powtórzenie argumentów podniesionych wcześniej w odwołaniu, a zmierzających do wykazania, że poprzez zasypanie wylotu rury na swej działce, W. I. zmieniła stan wody na gruncie ze szkodą dla nieruchomości skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne i właściwie zastosowały art. 29 Prawa wodnego. Postępowanie w sprawie toczyło się przez 5 lat. W tym czasie trzykrotnie przeprowadzano dowód z oględzin, a dodatkowo w dniu 9 sierpnia 2005r., bezpośrednio po obfitych opadach deszczu pracownicy Urzędu Gminy w Gorlicach dokonali czynności sprawdzającej, na okoliczność ustalenia stanu faktycznego na gruncie w zakresie spływu wody. Organ I instancji trzykrotnie odmawiał uwzględnienia wniosku T. S. o nakazanie W. I. przywrócenia stosunków wodnych, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu dwukrotnie uchylało decyzje Wójta Gminy Gorlice ze względu na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego. Na uwagę zasługuje decyzja Kolegium z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...], w której zwrócono uwagę na pominięcie przez organ I instancji przedłożonych przez T. S. dowodów potwierdzających, że na skutek zasypania przepustu pod drogą przez W. I. dochodzi do zalewania piwnic w jego domu (zaświadczenie Komendy Powiatowej Straży Pożarnej, pismo PZU S.A., orzeczenie S. P.). SKO oceniło również, że Wójt Gminy Gorlice nie odniósł się do kwestii naturalnego ukształtowania terenu powodującego, że T. S. nie ma możliwości innego skierowania odwodnienia piwnicy, a ponadto niewystarczająco zanalizował treść uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia [...] kwietnia 2004 r. sygn. akt [...]. W ponownym postępowaniu organ I instancji uzupełnił powyższe braki. W obu decyzjach - zarówno organu I, jak i II instancji - zwrócono uwagę, że zaświadczenie Komendy Powiatowej Straży Pożarnej, pismo PZU S.A. oraz orzeczenie S. P. pochodzą z 2002 r., a więc zostały wydane przed wcześniej niż wyrok Sądu Rejonowego w Gorlicach z 23 kwietnia 2004 r. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku w trakcie oględzin poprzedzających jego wydanie stwierdzono, że zarówno w piwnicy budynku należącego do T. S., jak i w zlewni przepustu betonowego pod drogą zalegała woda. Po odkopaniu wylotu rury 20 cm wypłynęła z niej woda, a jednocześnie obniżał się poziom wody zalegającej w piwnicy aż do całkowitego opróżnienia pomieszczenia. Woda nie wypływała zaś ze zlewni i przepustu betonowego pod drogą 60 cm. Powyższe okoliczności doprowadziły organy administracji do słusznego wniosku, że brak jest związku pomiędzy niedrożnością przepustu pod drogą a zalewaniem piwnic skarżącego. Odwodnienie piwnic odbywa się bowiem rurą o średnicy 20 cm, której wylot znajduje się na działce W. I. i która od czasu udrożnienia w trakcie oględzin przeprowadzonych przez Sąd Rejonowy w Gorlicach jest drożna i spełnia swoją funkcję. Podkreślenia wymaga, że poza twierdzeniami skarżącego brak jest jakichkolwiek dowodów, że również po zakończeniu sprawy przez Sądem Rejonowym w Gorlicach jego nieruchomość była zalewana. W szczególności nie stwierdzono szkodliwego oddziaływania wody na działkę skarżącego w trakcie oględzin w dniach 20 kwietnia 2005 r., 30 listopada 2006 r., 5 września 2005 r. oraz w trakcie "czynności sprawdzającej" pracowników Urzędu Gminy w Gorlicach w dniu 9 sierpnia 2005 r. bezpośrednio po obfitych opadach deszczu. Należy więc ocenić, że W. I. nawożąc w kwietniu 2002 r. ziemię na własną działkę nr [...] położonej w Z. spowodowała niedrożność zarówno rury o średnicy 20 cm, stanowiącej odwodnienie piwnic skarżącego, jak i przepustu betonowego o średnicy 60 cm przebiegającego pod drogą. Zasypanie wylotu rury o średnicy 20 cm spowodowało zalewanie piwnic skarżącego, jednakże w trakcie niniejszego postępowania rura ta została udrożniona i obecnie spełnia swoją funkcję odwadniającą piwnice domu skarżącego. Natomiast zasypanie przepustu betonowego pod drogą nie ma żadnego szkodliwego wpływu na grunty skarżącego. Brak jest również negatywnego wpływu działań W. I. na działkę nr 1885/2 stanowiącą drogę gminną, o czym świadczy wyrok Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 13 listopada 2002 r. sygn. akt IIW 394/02. Podstawą uniewinnienia W. I. od zarzutu zablokowania przepustu odprowadzającego wody gruntowe oraz spowodowania uszkodzenia drogi gminnej był między innymi brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających uszkodzenie drogi gminnej na skutek jej działań podjętych w kwietniu 2002 r. Zarzuty podniesione w skardze nie znalazły potwierdzenia w prawidłowo i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym, a zatem skargę T. S. należało oddalić.
Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wniósł T. S., w której zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie:
prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, a to art. 29 ust. 3 Prawa wodnego poprzez błędne przyjęcie, że wykonane przez W. I. prace nie uzasadniają podjęcia działań nakazujących przywrócenie urządzeń wodnych do stanu poprzedniego;
przepisów postępowania sądowego, tj. art. 141 § 4 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w sprawie polegającą na błędnym przyjęciu, że w wyniku prac wykonanych przez W. I. nie nastąpiło żadne naruszenie stosunków wodnych na działce skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż przepust betonowy o przekroju 60 cm został umieszczony pod drogą po to, aby służył do odprowadzania wód opadowych i chronił przed zalewaniem działkę skarżącego. Działanie polegające na samowolnym zasypaniu przepustu pod drogą nie powinno być tolerowane l usprawiedliwiane zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowym. Nawet gdyby przyjąć, że w pewnych okresach czasu działka skarżącego wskutek wykonanych przez W. I. prac nie była zalewana to jednak naruszenie stosunków wodnych jest ewidentne i zawsze istnieje realne zagrożenie dla nieruchomości skarżącego. Nie jest istotne również dla oceny żądania zasadności przywrócenia stosunków wodnych odwoływanie się do postępowań cywilnych i karnych toczących się w Sądzie Rejonowym w Gorlicach. Nie można bowiem zastępować własnych ustaleń organów administracyjnych odwołaniem się do treści orzeczeń sądowych. Roszczenie z art. 29 prawa wodnego ma charakter samoistny i winno podlegać rozpoznaniu niezależnie od wyników innych postępowań sądowych. Wprawdzie zarzutem skargi kasacyjnej nie może być wprost zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jednakże błędne ustalenia stanu faktycznego nastąpiły w wyniku naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji błędnie oceniając materiał dowodowy, nie dał wiary twierdzeniom i innym dowodom przedstawionym przez T. S. uzasadniającym przyjęcie tezy, że wskutek prac wykonanych przez W. I. w 2002 roku nastąpiły zmiany stanu wody na działce skarżącego. Gdyby działanie W. I. nie zagrażało bezpośrednio nieruchomości skarżącego to przecież nie podejmowałby on żadnych działań prawnych w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte dlatego, że doszło do zakłócenia stosunków wodnych ze szkodą dla działki skarżącego i na poparcie tej tezy skarżący przedstawił konkretne dowody (zaświadczenie Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w Gorlicach, pismo PZU S.A. oraz orzeczenie rzeczoznawcy S. P.). Sąd I instancji podkreśla, że są to dowody zaistniałe przed wydaniem przez Sąd Rejonowy w Gorlicach wyroku w sprawie I C 227/02 z powództwa W. I. p-ko T. S. o ochronę posiadania lecz nie wziął pod uwagę tego, że dowody te dotyczą faktów mających miejsce po 9 kwietnia 2002r. tj. dacie zawiadomienia wszczynającego postępowanie administracyjne w sprawie. W tym stanie rzeczy, skoro istnieje szkodliwy wpływ zmiany stanu wody na gruncie będącym własnością W. I. oddziałujący na nieruchomość skarżącego to organ administracyjny winien zgodnie z art. 29 ust. 3 prawa wodnego nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego, ewentualnie wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje,
Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z przepisem art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, zaś art. 174 pkt 2 przewiduje możliwość oparcia skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Zarzut naruszenia przez sąd I instancji przepisów art. 141 § 4 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wadliwą ocenę materiału dowodowego nie mógł zostać uwzględniony.
Sąd I instancji sporządził bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób odpowiadający wymogom art. 141§4 p.p.s.a. Zawiera ono wszystkie elementy określone przywołanym przepisem - a w szczególności najistotniejsze z nich - określenie podstawy prawnej i jej wyjaśnienie.
Zgodnie z art. 75§1 k.p.a. jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie słusznie zatem zaakceptował poczynienie przez organy administracji ustaleń faktycznych w oparciu między innymi o materiał zgromadzony przez Sąd Rejonowy w Gorlicach w sprawie [...]. Oględziny nieruchomości przeprowadzone przez Sąd ten w dniu 4 czerwca 2003r. w obecności biegłego i w obecności stron oraz przeprowadzone wówczas udrożnienie rury o średnicy 20 cm. doprowadziły do stwierdzenia, że brak związku przyczynowego między zasypaniem przepustu pod drogą i zalewaniem piwnic w domu skarżącego. Ujawnił się natomiast związek przyczynowy między zasypaniem wylotu rury o średnicy 20 cm. i zalewaniem piwnicy skarżącego.
Ustalenia te potwierdziły także i kolejne oględziny nieruchomości dokonane w toku postępowania przez pracowników organu administracji. Słusznie zwrócił zatem uwagę sąd I instancji, że powoływane przez skarżącego dowody w postaci zaświadczenia Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w Gorlicach , pisma PZU S.A. oraz orzeczenia rzeczoznawcy S. P. pochodzą z dat poprzedzających oględziny przeprowadzone w sprawie IC 227/02, w czasie których doszło do czynności faktycznych (odkopania wylotu rury o średnicy 20 cm.) prowadzących do odprowadzenia wody z piwnicy skarżącego. Dotyczą one zatem stanu faktycznego nie istniejącego już w dacie wydania decyzji, kiedy to udrożniono wylot rury o średnicy 20 cm.
Podkreślić należy, że w aktach sprawy nie ma w istocie żadnego dowodu świadczącego o dalszym zalewaniu piwnicy skarżącego po wykonaniu omówionych powyżej czynności. Sam skarżący nie przytoczył żadnych dowodów wskazujących na utrzymywanie się stanu zalania piwnicy - również po odkopaniu wylotu rury o średnicy 20 cm.
Skoro zatem stan faktyczny sprawy zmienił się w toku postępowania - po jego wszczęciu, a przed wydaniem decyzji, to rozpatrujące sprawę organy administracji zobowiązane były przyjąć za podstawę faktyczną wydanej decyzji okoliczności istniejące w dacie rozstrzygania sprawy. Jak wskazuje się bowiem doktrynie postępowania administracyjnego zmiany zaszłe w okolicznościach faktycznych sprawy administracyjnej po wszczęciu postępowania muszą zostać uwzględnione przez organ administracji publicznej, bowiem w przeciwnym razie decyzja byłaby rażąco sprzeczna z zasadą prawdy materialnej (por. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel. Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz. Kraków 2005 str. 617).
Art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1229 ze zmianami) stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie to wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zatem przesłanką zastosowania powyższego przepisu wobec właściciela gruntu jest nie tylko stwierdzenie, że spowodował on zmiany stanu wody, ale również i to, że zmiany te w dacie wydania decyzji wywierają lub mogą wywrzeć szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie.
Skoro zebrany i oceniony przez organy administracji materiał dowodowy, słusznie oceniony przez sąd I instancji jako wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie nie wykazał, by w dacie wydania zaskarżonej decyzji zachodziła przesłanka szkodliwego wpływu zmiany stosunków wodnych na grunt skarżącego to bezzasadny był zarzut naruszenia prawa materialnego art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Ustalony stan faktyczny nie wymagał bowiem zastosowania określonego w tym przepisie środka prawnego.
W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło