II SA/Wa 1161/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie sędzia WSA Adam Lipiński, asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - II SA/Wa 1161/06 UZASADNIENIE Minister Obrony Narodowej działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i szkolnictwa wojskowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w sprawie wypowiedzenia [...] J. W. stosunku zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że Pan J. W. pełnił zawodową służbę wojskową w latach 1985-2003, ostatnio na stanowisku: [...] w [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r., o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r., w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., nr 7, poz.38 z późn. zm.) wypowiedział [...] J. W. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Decyzję Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. doręczono stronie w dniu 25 kwietnia 2003 r. Zainteresowany nie złożył odwołania od wymienionej decyzji, przez co stała się ona ostateczna. W dniu 19 maja 2003 r. oficer złożył wniosek, o skrócenie okresu wypowiedzenia na podstawie art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 roku o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001 - 2006 (Dz. U. Nr 76, poz. 804 z późn. zm.) o 8 miesięcy i o wypłatę z tego tytułu jednorazowego odszkodowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r., wydaną dla celów ewidencyjnych, Minister Obrony Narodowej zwolnił oficera z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 maja 2003 r., wskutek upływu skróconego na wniosek żołnierza okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Następnie w dniu 10 września 2005 r. [...] J. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Strona zarzuciła we wniosku, że wypowiedzenie mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej było nieuprawnione w sytuacji, gdy nie pełnił służby w jednostce wojskowej, zaś w państwowej osobie prawnej, będącej samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, który to zakład nie uległ nadto likwidacji. Jednak zdaniem Ministra Obrony Narodowej należy wskazać, że obowiązująca w dacie dokonania oficerowi wypowiedzenia stosunku służbowego ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., nr 10, poz. 55 z późn. zm.) nie wprowadzała własnej definicji jednostki wojskowej. Jednak organ podniósł, że definicję taką zawarto w art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r., nr 21, poz. 205, z późn. zm.). Przepis ten określał, że przez jednostkę wojskową rozumie się jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych, funkcjonującą na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu określającego jej strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaje uzbrojenia, środków transportu i innego wyposażenia należnego jednostce, oraz posługującą się pieczęcią urzędową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą (numerem) jednostki. Należy stwierdzić, że [...] był jednostką wojskową, posiadającą etat nr [...] o nazwie [...]. Szpital posługiwał się również pieczęcią urzędową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą jednostki. W wyniku przeprowadzonego postępowania Minister Obrony Narodowej ustalił, że na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. [...] - istniejący wg etatu nr [...] - podlegał rozformowaniu do dnia 31 marca 2003 r. Należy przez to rozumieć rozformowanie wymienionego szpitala jako jednostki wojskowej. Organ wskazał, że w art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 91, poz. 408 z późn. zm.) zawarto delegację dla Ministra Obrony Narodowej w zakresie określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad tworzenia, przekształcania, likwidacji, organizacji, zarządzania i kontroli zakładów opieki zdrowotnej utworzonych przez tego Ministra. W wykonaniu powyższej delegacji, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 10 marca 2000 r., w sprawie szczegółowych zasad tworzenia, przekształcania, likwidacji, organizacji, zarządzania i kontroli zakładów opieki zdrowotnej utworzonych przez Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 20, poz. 245). Zgodnie natomiast z § 1 ust. 1 wymienionego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 marca 2000 r., Minister Obrony Narodowej tworzy, przekształca i likwiduje zakłady opieki zdrowotnej, w trybie określonym w art. 36 wymienionej ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. W myśl przepisu § 2 ust. 1 tego samego rozporządzenia Minister Obrony Narodowej nadaje utworzonemu przez siebie zakładowi opieki zdrowotnej statut, zgodnie z art. 11 wymienionej ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. W statucie zakładu opieki zdrowotnej określa się w szczególności: nazwę zakładu odpowiadającą zakresowi udzielanych świadczeń, cele i zadania zakładu, siedzibę i obszar działania, rodzaje i zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych, organy zakładu oraz strukturę organizacyjną, formę gospodarki finansowej. Organ podkreślił, że z przepisów wymienionej ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej ani z przepisów wymienionego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 marca 2000 r. nie wynika, aby utworzenie publicznego zakładu opieki zdrowotnej przez Ministra Obrony Narodowej na bazie szpitala wojskowego, będącego jednostką wojskową, powodowało ustanie bytu prawnego tej jednostki wojskowej. Należy zatem stwierdzić, że wojskowa placówka służby zdrowia, a w szczególności [...] — może być jednocześnie jednostką wojskową oraz publicznym zakładem opieki zdrowotnej. Wedle Ministra Obrony Narodowej w sprawie istotne jest, że oficer pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w ramach etatu jednostki wojskowej nr [...] ([...]), na które to stanowisko został wyznaczony decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. Tak więc zdaniem Ministra Obrony Narodowej nie może być żadnych wątpliwości, że [...] J. W. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, zaś odmienny pogląd skarżącego zawarty we wniosku jest błędny. Organ wskazał , że jednostka wojskowa - [...], będący jednocześnie publicznym zakładem opieki zdrowotnej - podlegała z dniem 31 marca 2003 r. rozformowaniu na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz brak było możliwości wyznaczenia strony na inne stanowisko służbowe (co zostało stwierdzone wymaganymi dokumentami). Zaistniały zatem przesłanki określone w art. 78 ust. 2 pkt 2 wymienionej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, umożliwiające dokonanie oficerowi wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy, co nastąpiło decyzją Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Tak więc zadaniem organu należało stwierdzić, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. jest bezzasadne. W dniu 15 lutego 2006 r. wniosek o ponownie rozpatrzenie sprawy złożył [...] J. W. Minister Obrony Narodowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że [...] był jednostką wojskową i posiadał tak jak każda jednostka wojskowa stosowny etat. Ponadto organ podniósł, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że jednostka wojskowa nie może być równocześnie samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, a więc brak jest podstaw do stwierdzenia , że istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu oficera ze służby. W dniu 26 maja 2006 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan J. W. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości minimalnych stawek, o których mowa a § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). W uzasadnieniu skargi podniesiono, że treść decyzji z dnia [...] maja 2003 r. Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy. Skarżący wskazał, że w dacie wypowiedzenia stosunku służbowego skarżący nie pełnił zawodowej służby wojskowej w jednostce wojskowej w rozumieniu ustalonym w art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w W., jakim był [...] nie był zakładem przeznaczonym do pełnienia w nim czynnej służby wojskowej żołnierzy zawodowych i wykonywania zadań na rzecz obronności kraju. Zakład ten mógł być utworzony jedynie w celu określonym w art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.). Cechy ZOZ określone w ustawie sprawiają, że [...] w W. z chwilą jego przekształcenia w Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w W. nie mógł być jednostką organizacyjną resortu obrony narodowej, lecz co najwyżej utworzoną przez Ministra Obrony Narodowej i przez niego lub upoważniony przez niego organ nadzorowaną, co znajduje wyraz według skarżącego w Statucie. Od momentu przekształcenia winny mieć zastosowanie do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w Szpitalu przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 1997 r. w sprawie służby wojskowej oraz uposażenia żołnierzy zawodowych wyznaczonych na stanowisko służbowe w jednostce organizacyjnej poza resortem obrony narodowej (Dz. U. Nr 130, poz. 846 ze zm.). Zatem nie mogło dojść do wypowiedzenia skarżącemu stosunku zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych. Skarżący podniósł także, iż decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. o rozformowaniu [...] w W. z dniem 31 marca 2003 r. jest "swoistym nieaktem", ponieważ stosownie do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie utworzenia Wojskowego Instytutu Medycznego (Dz. U. Nr 201, poz. 1699 ze zm.) ta jednostka wojskowa została już dawno (co najmniej z dniem 10 grudnia 2002 r.) rozformowana, a jej majątek podzielony, zaś jej pracownicy na zasadzie art. 231 kodeksu pracy stali się pracownikami innych pracodawców tj. jednostek organizacyjnych będących osobami prawnymi (SPZOZ). Tak więc według skargi, decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nie może wywołać jakichkolwiek skutków prawnych. W związku z powyższym wywiedziono, że skoro co najmniej w dniu 10 grudnia 2002 r. przestała istnieć w związku z likwidacją "jednostka wojskowa" [...] w tej sytuacji wobec skarżącego należałoby stosować przepisy dotyczące służby wojskowej żołnierzy zawodowych poza resortem obrony narodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wymaga wykazania, że decyzja ostateczna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej, której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący stanowił przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z dyspozycji powołanego przepisu wynikają dwa warunki, które muszą być spełnione łącznie, aby organ wojskowy mógł dokonać wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego: 1) jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, 2) brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe. Ponadto z powołanego przepisu wynika, że musi istnieć związek przyczynowy między rozformowaniem jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego, a wypowiedzeniem żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego. W świetle akt sprawy skarżący w dacie wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej pełnił służbę wojskową w jednostce wojskowej w rozumieniu [...] w W. Fakt, iż szpital ten był w dacie wydania decyzji z dnia [...] maja 2003 r. jednostką wojskową wynika wprost z decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. o jej rozformowaniu. Należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę, z treści rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie utworzenia Wojskowego Instytutu Medycznego nie wynika, że [...] w W. z dniem 10 grudnia 2002 r. przestał być jednostką wojskową w rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony. W rozpoznawanej sprawie decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] o rozformowaniu [...] w W. stanowi podstawą do oceny przez Sąd legalności decyzji z dnia [...] maja 2003 r. o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku zawodowej służby wojskowej. Brak jest natomiast podstawy prawnej do stosowania wobec powołanej wyżej decyzji środków prawnych przewidzianych w art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ponieważ akt ten nie podlega kontroli sądu administracyjnego w trybie art. 3 tej ustawy. W konsekwencji więc należy uznać, że w sprawie wypowiedzenia skarżącemu stosunku zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych spełniona została pierwsza przesłanka z tego przepisu tj. nastąpiło rozformowanie jednostki wojskowej. Co zaś się tyczy drugiej przesłanki z tego przepisu, a mianowicie braku możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe (w skardze niekwestionowanej), to zdaniem Sądu również i ten warunek nastąpił. Dokumenty kadrowe znajdujące się w aktach sprawy wskazują bowiem, że powołany do tego organ Pełnomocnik Ministerstwa Obrony Narodowej Do Spraw Resortowej Opieki Zdrowotnej analizował możliwości wykorzystania skarżącego na innych stanowiskach służbowych w siłach zbrojnych, ale w związku ze zmianami organizacyjnymi połączonymi z etatyzacją i problemem zagospodarowania kadry zawodowej, która utraciła stanowiska służbowe brak było możliwości wykorzystania skarżącego na innym stanowisku służbowym. Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, iż organ prawidłowo uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia w trybie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia J. W. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.