III SA/Wa 1716/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-22
Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Jolanta Sokołowska, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, naruszył wiążące wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku, a także czy sąd administracyjny w ramach kontroli legalności może rozstrzygnąć o wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, zwrocie wyegzekwowanych kwot lub kosztach postępowania z innej sprawy?Ratio decidendi
Minister Finansów, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, postąpił zgodnie z wiążącymi wskazaniami sądu zawartymi w poprzednim wyroku, zgodnie z art. 153 PPSA. Sąd administracyjny, sprawując kontrolę legalności działalności administracji publicznej, nie może zastępować organów w rozstrzyganiu spraw merytorycznych ani orzekać o wnioskach (np. o wstrzymanie egzekucji, zwrot kwot) lub kosztach postępowania z innej sprawy, które nie były przedmiotem zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. WSA uchylił postanowienie Ministra Finansów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na istnienie tytułów wykonawczych i konieczność ustalenia stanu faktycznego. Następnie Minister Finansów uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wniósł kolejną skargę, zarzucając nierespektowanie wyroku WSA i domagając się wstrzymania egzekucji, zwrotu kwot i kosztów. WSA oddalił skargę, uznając działania Ministra Finansów za zgodne z prawem i wskazaniami sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. Minister Finansów uchylił w całości zaskarżone przez W.P., zwanego dalej "Skarżącym", postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. umarzające jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Z uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego wynika, iż wnioskiem z dnia 23 lutego 2006 r. Skarżący zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w K. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skarg na decyzje tego organu o numerach [...] oraz [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Uzasadniając wniosek Skarżący podniósł, że wykonanie wymienionych decyzji pozbawi go środków do życia i przyniesie niepowetowaną szkodę materialną.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe stwierdzając, iż postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie nie zostało wszczęte.
Pismem z dnia 25 maja 2005 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, kwestionując ustalony w nim stan faktyczny. Skarżący przedłożył upomnienie oraz wezwanie do osobistego zgłoszenia się w Urzędzie Skarbowym.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach postanowienia organ odwoławczy wskazał, że wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego bądź zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub też prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenie upomnienia, czy wezwania nie spełnia natomiast przesłanek wszczęcia postępowania egzekucyjnego w świetle przepisu art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.).
Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie prawa polegające na wydaniu postanowienia w oparciu o informacje niezgodne ze stanem faktycznym. Zdaniem Skarżącego postępowanie egzekucyjne skierowane do jego majątku zostało wszczęte.
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3545/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów wskazując, że organ odwoławczy winien rozważyć wszelkie okoliczności sprawy, a także zmiany stanu faktycznego jakie nastąpiły od chwili orzekania przez organ pierwszej instancji. Sąd zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajdują się tytuły wykonawcze z dnia 19 kwietnia 2004 r. skierowane do Skarżącego i przez niego odebrane. Dokumenty te wskazują na zmianę stanu faktycznego, polegającą na skutecznym wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącego, co było istotną okolicznością z punktu widzenia rozpoznania wniosku Skarżącego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Sąd, zważywszy na zasadę dwuinstancyjności postępowania, która nie pozwala organowi odwoławczemu na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie badał sprawy merytorycznie, lecz załatwił ją formalnie, zobowiązał Ministra Finansów do uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 144 tej ustawy i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy i w zależności od dokonanych ustaleń wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym lub formalnym.
W skardze na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił nierespektowanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r. Wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, zwrot wyegzekwowanych w roku 2006 r. kwot, zasądzenie kosztów postępowania sądowego poniesionych w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3545/06 oraz zasądzenie kosztów postępowania w sprawie w sprawie niniejszej.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podał powody, dla których postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone wobec niego, wskazując podmiot wobec, którego takie postępowanie winno być prowadzone.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3545/06, gdyż zalecenia w nim zawarte są wiążące. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej zwaną "p.p.s.a." ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
We wskazanym wyżej wyroku z dnia 13 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Ministra Finansów do uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 tej ustawy i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy i w zależności od dokonanych ustaleń wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym lub formalnym.
Minister Finansów związany tymi wskazaniami Sądu uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ, polecając dokonanie takich czynności jak wskazane zostały w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r. Tym samym zarzut skargi dotyczący nierespektowania przez Ministra Finansów ww. wyroku jest niezasadny.
W ocenie Sądu orzekającego w rozpoznanej sprawie, zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z, mającym zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, art. 153 p.p.s.a. Wobec tego nie ma żadnych podstaw prawnych, aby je uchylić.
W ramach niniejszego postępowania nie mogą być uwzględnione zawarte w skardze wnioski dotyczące wstrzymania postępowania egzekucyjnego, zwrotu wyegzekwowanych w drodze egzekucji kwot oraz kosztów postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3545/06. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. Zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Poza tym, stosownie do postanowień art. 134 p.p.s.a., sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydanych w nim aktów administracyjnych. Natomiast granice rozpoznania skargi przez sąd są wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej oraz przez całokształt tylko prawnych aspektów sprawy i tylko tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. J.P. Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 196-197).
W rozpoznanej sprawie zaskarżone zostało postanowienie, którym Minister Finansów uchylił w całości postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. umarzające jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Zatem granice rozpoznania sprawy wyznacza rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Jak wynika z powyższego, wniosek Skarżącego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie został ostatecznie rozstrzygnięty przez właściwe organy, a jego rozpoznanie należy do obowiązku organu, a nie Sądu. Dlatego wniosek Skarżącego o wstrzymanie przez Sąd postępowania egzekucyjnego nie może być rozpoznany merytorycznie w ramach niniejszego postępowania sądowego.
Z tych samych względów Sąd nie może orzec o zwrocie wyegzekwowanych kwot. Zaskarżone postanowienia nie rozstrzyga o zwrocie wyegzekwowanych kwot, tym samym problematyka ta nie podlega kontroli Sądu.
W ramach niniejszego postępowania sądowego Sąd nie może orzec w przedmiocie zwrotu kosztów sądowych poniesionych w innej sprawie, zakończonej wyrokiem. Koszty sądowe są ponoszone odrębnie w każdej sprawie wniesionej do Sądu i w ramach rozpoznawania konkretnej sprawy Sąd rozstrzyga kwestię zwrotu kosztów, co wynika z art. 209 p.p.s.a., który to przepis stanowi, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Zatem zwrotu kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3545/06 Skarżący mógł domagać się w ramach postępowania sądowego w niej prowadzonego.
Z kolei w rozpoznanej sprawie Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych, ponieważ skarga została oddalona. Orzeczenie o zwrocie kosztów sądowych może być podjęte tylko wówczas, gdy skarga została uwzględniona. Zgodnie bowiem z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Nie mogą być wzięte pod uwagę wywody zawarte w uzasadnieniu skargi dotyczące zasadności prowadzenia wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego, nieprawidłowości związanych z likwidacją Uczelni itp., jako że nie dotyczą one przedmiotu rozstrzygnięcia objętego zaskarżonym postanowieniem.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło