I SA/Bd 809/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-01-22
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Leszek Kleczkowski, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji obciążenie zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy złożono wniosek o rozłożenie egzekwowanej należności na raty, a postępowanie egzekucyjne nie zostało formalnie zawieszone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo złożenie wniosku o rozłożenie należności na raty nie stanowi podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Dopiero pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie rozłożenia na raty skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, organ egzekucyjny miał prawo prowadzić egzekucję i obciążyć zobowiązanego kosztami, nawet jeśli wniosek o raty był w toku, a organ nie dopuścił się naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący P.M. kwestionował zasadność naliczenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 24.509,00 zł, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu ściągnięcia zaległości podatkowych. Skarżący argumentował, że egzekucja była nadgorliwa i zbędna, gdyż złożył wniosek o rozłożenie podatku na raty i uzyskał ustne zapewnienia o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia wniosku. Organy administracji uznały, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone zgodnie z prawem, a złożenie wniosku o raty nie wstrzymuje automatycznie egzekucji, zwłaszcza że wniosek ten został ostatecznie odrzucony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Pomocnik sekretarza Agnieszka Liberda-Koczorowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę
I SA/Bd 809/07
UZASADNIENIE
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie 24.509,00 zł, powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny: Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadził na majątku P. M. postępowanie egzekucyjne w stosunku do należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. w kwocie należności głównej 400.018,00zł wraz z odsetkami za zwłokę.
Zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] organ egzekucyjny w celu realizacji ww. należności dokonał zajęcia rachunku bankowego w F. Oddział w B. . W tym też dniu dokonano zajęcia rachunku bankowego w B. doręczając jednocześnie egzemplarz tytułu wykonawczego przeznaczony dla zobowiązanego.
Podatnik pismem z dnia [...] złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wraz z wnioskiem o zwrot nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] nr [...] rozpatrując podanie w części dotyczącej kosztów egzekucyjnych odmówił zwrotu kosztów powstałych w związku z prowadzoną egzekucją. Następnie postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. zaskarżone postanowienie uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] nr [...] ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] w kwocie 24.509,00zł.
Pismem z dnia [...] P.M. złożył na ww. postanowienie zażalenie podnosząc iż "egzekucja była wyrazem nadgorliwości Urzędu i zupełnie zbędna a pobrane koszta były bezpodstawne". W uzasadnieniu wskazano, iż działanie organu egzekucyjnego było działaniem nadgorliwym z uwagi na złożony wniosek o rozłożenie zapłaty podatku na raty. Podniesiono także, iż decyzja odmawiająca rozłożenia podatku na raty została wydana podczas nieobecności strony w kraju oraz doręczona osobie do tego nieuprawnionej. Podatnik wskazał również, iż po otrzymaniu upomnienia wzywającego do zapłaty podatku, skontaktował się z pracownikiem urzędu skarbowego, gdzie uzyskał ustne zapewnienie, że do momentu wydania decyzji w przedmiocie rozłożenia zapłaty podatku na raty, żadne czynności egzekucyjne nie będą podejmowane.
W uzasadnieniu wydanego na skutek zażalenia postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż zgodnie z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Podstawą do zwrotu kosztów egzekucyjnych jest art. 64c § 3, stanowiący, iż jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.
Organ podniósł jednak, że ww. przepis nie ma w rozpatrywanej sprawie zastosowania, bowiem postępowanie egzekucyjne przeprowadzono zgodnie z prawem.
Wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego było skutkiem nieuregulowania przez stronę należności wymienionych w doręczonym upomnieniu. Zastosowanie natomiast środka egzekucyjnego spowodowało powstanie kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 25.409,00zł, które obciążają zobowiązanego. Na koszty te składają się: opłata manipulacyjna 4.081,20zł, opłata za zajęcie rachunku bankowego 20.405,80zł, wydatki związane z wysyłką korespondencji w kwocie 22,00zł.
Wskazano , że już [...] doręczono zobowiązanemu upomnienie z dnia [...] nr [...] wzywające do zapłaty w terminie siedmiu dni, licząc od dnia doręczenia upomnienia, należności w nim wskazanych. Upomnienie to zawierało klauzulę, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne, co spowoduje dodatkowe obciążenie w postaci kosztów egzekucyjnych. Nie wypełniając powyższego warunku strona działała świadomie, doprowadzając do wszczęcia egzekucji administracyjnej i powstania kosztów egzekucyjnych.
W dalszej części organ II instancji wyjaśnił, iż wniosek o rozłożenie zapłaty podatku na raty nie może być okolicznością uwzględnioną w niniejszej sprawie. Wskazał, iż dopiero pozytywna decyzja w tym przedmiocie i rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Strona skorzystała z prawa zgłoszenia zarzutu, który został uznany za nieuzasadniony.
Końcowo organ stwierdził, iż nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i słusznie organ egzekucyjny wydał postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Koszty te są należne i obciążają zobowiązanego zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 64c § 1 powołanej ustawy.
Dodatkowo odnosząc się do kwestii doręczenia decyzji odmawiającej rozłożenia zapłaty podatku na raty osobie do tego nieuprawnionej, organ II instancji wskazał, iż pozostaje to bez wpływu na ocenę prawidłowości przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego i postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. pismem z dnia [...] P. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwrot niesłusznie pobranych kosztów egzekucyjnych w kwocie 24.509,00zł.
Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuca naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego zawartych w art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu wskazano, iż strona dwukrotnie uzyskała zapewnienie pracowników urzędu skarbowego, że "żadne czynność egzekucyjne nie będą podejmowane do czasu prawomocnego zakończenia procedury związanej z wnioskiem o rozłożenie tej należności na raty".
Skarżący wskazał również , iż z uwagi na jego wyjazd w dniach od [...] do [...] za granicę nie mógł uiścić należności podatkowych w terminie. Z uwagi na ich wysokość nie mógł również tego dokonać jego pełnomocnik.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie , podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił , iż złożenie wniosku o rozłożenie zapłaty podatku na raty nie stanowi przesłanki do nie wszczynania postępowania egzekucyjnego. Dopiero pozytywne załatwienie wniosku w tej sprawie powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co nie jest jednak równoznaczne z zakończeniem tego postępowania. Wskazano jednocześnie, iż w przedmiotowej sprawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. odmówił skarżącemu rozłożenia zapłaty podatku na raty.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. odnosząc się do podniesionych zarzutów wyjaśnił również, organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, iż nie mogą dopuścić do uprzywilejowania jednego podatnika względem pozostałych, co kłóciłoby się z zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązkiem podatników jest bowiem płacenie podatków w terminie wskazanym przez ustawodawcę, czego skarżący nie wykonał.
Odnosząc się do kwestii naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego wskazano, iż organy administracji publicznej działały w zgodzie z tymi zasadami. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej po dokładnej analizie stanu faktycznego oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie organ egzekucyjny słusznie stwierdził, iż koszty egzekucyjne należne są od zobowiązanego.
Organ nie podzielił również zawartej w skardze argumentacji dotyczącej nie uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz działania sprzecznego z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wskazał na fakt, iż przed wszczęciem egzekucji administracyjnej organ podatkowy przesłał do zobowiązanego upomnienie zawierające pouczenie, że w przypadku nie zapłacenia wskazanej w upomnieniu należności, w terminie siedmiu dni od doręczenia upomnienia, wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne , co spowoduje powstanie dodatkowych obciążeń w postaci kosztów egzekucyjnych.
Organ stwierdził również, że kwestia otrzymania przez skarżącego zapewnień od pracownika urzędu skarbowego, że żadne czynności egzekucyjne nie zostaną podjęte, nie znajduje odzwierciedlenia w aktach .
Odnosząc się do braku możliwości zapłaty podatku z uwagi na fakt przebywania podatnika w dniach od [...] do [...] za granicą organ wskazał, że upomnienie wzywające do zapłaty przedmiotowej należności doręczono skarżącemu już [...] Wypełnienie warunku zawartego w upomnieniu pozwoliłby na zapłatę, bez konieczności wszczynania egzekucji administracyjnej i naliczenia kosztów egzekucyjnych. Tym samym wskazywanie, iż z uwagi na pochopne działania urzędników P.M. poniósł niesłusznie koszty egzekucyjne jest w pełni niezasadne. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B. uszanowano także prawa podatnika, dając skarżącemu możliwość dobrowolnej zapłaty podatku, z czego ten nie skorzystał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wskazać trzeba, że sporną w niniejszej sprawie jest kwestia możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji obciążenia zobowiązanego kosztami tego postępowania, podczas toczącego się postępowania o rozłożenie egzekwowanej należności na raty.
Zgodnie z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Istotnym w stanie faktycznym sprawy jest przepis § 3, z którego wynika, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a. Z tego ostatniego przepisu wynika zatem, że tylko w przypadku niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu
Artykuł 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczy ujawnienia już po zakończonym postępowaniu egzekucyjnym i pobraniu od zobowiązanego kosztów, że postępowanie to było niezgodne z prawem. Przez określenie "okaże się..." należy rozumieć takie przypadki, których niezgodność z prawem stwierdzona zostanie orzeczeniem właściwego organu. Będzie to stosowna decyzja organu administracji publicznej bądź wyrok sądowy, które w swej treści przesądzają, że tytuł wykonawczy nie powinien był być wydany lub został niewłaściwie wprowadzony do obrotu prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1750/06, LEX nr 276593).
W okolicznościach stanu faktycznego sprawy zarzutu niezgodnego z prawem działania organów egzekucyjnych uwzględnić nie można.
Przede wszystkim należy odnieść się do głównego argumentu skarżącego dotyczącego złożenia wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Zauważyć w tej kwestii trzeba, że w świetle art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że dopiero pozytywne rozstrzygniecie w przedmiocie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Jeśli więc złożono wniosek o rozłożenie zobowiązania podatkowego na raty i w tym zakresie toczy się postępowanie, to brak jest w takiej sytuacji podstawy do powstrzymania postępowania egzekucyjnego. Nie ma wiec przeszkód prawnych do kontynuacji prowadzonej egzekucji. W konsekwencji powyższego rozstrzygniecie organów, co do jego zgodności z prawem, nie powinno budzić wątpliwości. Nadmienić w tym miejscu wypada, że takie postępowanie akceptuje także skarżący, stwierdzając, że z formalnego punktu widzenia organy administracji podatkowej nie dopuściły się naruszenia prawa.
Potwierdzeniem zajętego stanowiska jest orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 14 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 1052/98, LEX nr 44387 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że toczące się postępowanie z wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, ponieważ inny jest merytoryczny zakres tych postępowań i dopiero prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie rozłożenia należności na raty odniesie skutki w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Natomiast w wyroku z dnia 29 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Łd 326/98, LEX nr 40743, zauważył, że złożenie zarzutów w związku z rozłożeniem zaległości podatkowej na raty powinno skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, a nie jego umorzeniem. Z kolei w orzeczeniu z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1502/06, LEX nr 271489, WSA w Warszawie skonstatował, że wydanie decyzji o rozłożeniu płatności należnych wpłat na raty już w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego, nie może spowodować skutku w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego, lecz jedynie zawieszenie tego postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).
Powołane orzeczenia w sposób niebudzący wątpliwości jednoznacznie stanowią, iż dopiero decyzja rozkładająca na raty zaległość podatkową wraz z odsetkami powstrzymuje postępowanie egzekucyjne poprzez jego zawieszenie.
Skarżący podnosi jednak naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, które znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym poprzez odesłanie do Kodeksu zawarte w art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasady te stanowią o uwzględnianiu w postępowaniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz reguły pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Zdaniem Sądu, nie doszło w przeprowadzonym postępowaniu do naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa procesowego. Uzasadnione było w tym zakresie stwierdzenie organów, iż przed wszczęciem egzekucji organ egzekucyjny przesłał do zobowiązanego upomnienie zawierające pouczenie, że w przypadku nie zapłacenia wskazanej w upomnieniu należności, w terminie siedmiu dni od doręczenia upomnienia, wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne, co spowoduje powstanie dodatkowych obciążeń w postaci kosztów egzekucyjnych. Również zasadne było uznanie – ze wskazaniem przez organ podatkowy zasady pisemności – iż powołanie się skarżącego na zapewnienia pracownika urzędu skarbowego, że żadne czynności egzekucyjne nie zostaną podjęte, nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Wtrącić w tym miejscu wypada, iż brak byłoby w przepisach prawa podstawy prawnej do takiego działania pracownika organu podatkowego. W uzupełnieniu powyższego wskazać należy na treść powołanego wcześniej art. 56 ustawy egzekucyjnej, stanowiącego o zawieszeniu postępowania dopiero w dacie wydania decyzji ratalnej. Zważywszy na powyższe oraz wyjaśnienia skarżącego złożone do protokołu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r., z których to wynika, że po rozmowie z pracownikiem urzędu skarbowego skarżący był przygotowany, iż jego zaległość nie zostanie rozłożona na raty, wiedział, że nie ma dużych szans na pozytywną decyzję z uwagi na dobrą sytuacje majątkową, stwierdzić wypada, że skarżący winien mieć pełną świadomość możliwości przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego i obciążenia go kosztami tego postępowania w czasie toczącego się postępowania o rozłożenie należności podatkowej na raty. Tym samym, nawet wadliwe doręczenie podatnikowi decyzji odmawiającej mu wnioskowanej ulgi, nie miało wpływu na zasadność naliczenia kosztów egzekucyjnych. Możliwe bowiem było prowadzenie postępowania egzekucyjnego w toku postępowania ratalnego. Nie sposób więc przyjąć w stanie faktycznym sprawy, iż doszło do naruszenia przez organy wskazanych w skardze zasad postępowania administracyjnego.
Godzi się też zauważyć, iż skarżący, jak sam wskazał, w czasie toczącego się postępowania egzekucyjnego posiadał środki finansowe znacznie przekraczające kwotę zaległego zobowiązania. Istotne w sprawie jest również i to, że skarżący składając wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej, posiadał bardzo dobrą sytuację majątkową, o czym świadczy jednoznacznie treść decyzji odmawiającej skarżącemu ulgi w postaci rozłożenia na raty. Z decyzji tej wynika, że skarżący w roku 2006 uzyskał dochód w wysokości 4.475.214,63 zł. Natomiast najpoważniejszą pozycją majątku obrotowego firmy na dzień 31 grudnia 2006 r., stanowiły środki pieniężne na rachunku bankowym i w kasie przedsiębiorstwa w wysokości 4.375.961,18 zł. Uzyskany zatem w 2006 r. dochód oraz zgromadzone środki pieniężne umożliwiały – bez uszczerbku dla firmy – dokonanie jednorazowej zapłaty podatku w kwocie 400.000,00 zł.
Zgodnie z art. 67 a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może rozłożyć zapłatę podatku na raty.
Zasadne w tym miejscu jest powołanie reguły konstytucyjnej, stanowiącej, że obowiązek płacenia podatków jest obowiązkiem powszechnym. Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Te obowiązki publicznoprawne winny być realizowane przez podatników w zakreślonych przez przepisy podatkowe terminach. Organy podatkowe działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że nie mogą dopuścić do złamania zasad konstytucyjnych, w tym zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji. Możliwość zatem rozłożenia podatku na raty jest odstępstwem, wyjątkiem od tej zasady. To zaś oznacza, że pojęciom ważny interes podatnika lub interes publiczny, uzasadniającym rozłożenie zobowiązania podatkowego na raty, nie można w drodze wykładni nadawać znaczenia wykraczającego poza wyjątkowy charakter tej instytucji prawnej. Nie mają w tym momencie znaczenia subiektywne odczucia wnioskodawcy, wynikające z zaistniałego stanu faktycznego, że należy mu się z uwagi na podnoszone argumenty przyznanie wnioskowanej ulgi. W ten sam sposób interpretuje się pojęcie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego w zakresie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych. W orzecznictwie NSA przyjęło się, że przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego zachodzą wtedy, gdy po stronie wnioskodawcy występują okoliczności faktyczne powiązane z poważnymi trudnościami finansowymi. Zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym dorobku orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, POP 2000, nr 6, poz. 168; wyrok z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2512/01, M.Podat. 2003/11/37; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2003 r., sygn. akt SA/Sz 945/01, POP 2004/4/88; wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt III SA 830/00, LEX nr 54007; wyrok NSA z dnia 31 października 2000 r., sygn. akt III SA 660/99, LEX nr 81350).
Wobec powyższego skonstatować należy, że dobra sytuacja ekonomiczna podatnika – jak w przedlotowej sprawie – wnioskującego o przyznanie ulgi w formie rozłożenia na raty zobowiązania podatkowego, nie mieści się w granicach przesłanek, o których mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej. Tak więc bazując na zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu argumentacji, stwierdzić należy, iż skarżący składając wniosek o rozłożenie zobowiązania na raty - w stanie faktycznym sprawy - winien liczyć się z konsekwencjami w postaci obciążenia kosztami egzekucyjnymi. Z pewnością winien mieć świadomość obciążenia tymi kosztami, po uzyskaniu informacji z urzędu skarbowego, co do braku podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku o przyznanie rat. Nie zmienia tej oceny fakt udzielenia we wcześniejszych latach ulg w postaci rozłożenia na raty, tym bardziej, że skarżący - jak sam wyjaśnił - po rozmowie z pracownikiem urzędu skarbowego był przygotowany na odmowę przyznania wnioskowanej ulgi z uwagi na dobrą sytuacje finansową. Dodać do powyższego jeszcze wypada, że dobrowolna zapłata zobowiązania implikowałaby brak obciążenia skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
L. Kleczkowski D. Dudra U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło