II OZ 6/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1172/07 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę cmentarza postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody M. z dnia [...] R. B. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że rozpoczęcie procesu budowlanego pozbawi skarżącego prawa racjonalnego korzystania z jego nieruchomości, czego skutki będą trudne do odwrócenia i doprowadzą do znacznej szkody w majątku skarżącego - nieruchomość skarżącego po rozpoczęciu budowy cmentarza będzie przedstawiać niższą wartość. Postanowieniem z dnia 16 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując w uzasadnieniu, że sam fakt wydania przez organ administracji pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek, a skarżący nie wykazał, aby odmowa wstrzymania wykonania decyzji powodowała niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W zażaleniu na to postanowienie podniesiono, ze zamierzona rozbudowa cmentarza niweczy plany skarżącego dotyczące budowy domów mieszkalnych na jego nieruchomości, ponieważ bezpośrednie sąsiedztwo cmentarza zniechęci potencjalnych mieszkańców domów. Wykonanie decyzji doprowadzi do rozbudowy cmentarza i pochówków, co w sposób oczywisty spowoduje nieodwracalne skutki, znaczny spadek wartości nieruchomości skarżącego i ograniczenie możliwości korzystania z tej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji w/w normy prawnej wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli spełnione zostaną ustawowe przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Powołany przepis ma charakter uznaniowy i stanowi wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd może zatem wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli uzna, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu organu administracji publicznej Sąd powinien wszechstronnie rozważyć wszelkie okoliczności, jakie mogą mieć znaczenie dla dokonania takiej oceny, mając na uwadze przede wszystkim fakt, iż celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest bowiem tylko częściowo oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W dalszej części postępowaniem rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, OSS 2005/3/72). Wznoszenie obiektów budowlanych przed rozpoznaniem sprawy przez sąd z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, które co do zasady występują po stronie inwestora prowadzącego roboty budowlane. Konsekwencją wykonania inwestycji na podstawie decyzji, która następnie została usunięta z obrotu prawnego jest wydanie na rzecz inwestora nakazu rozbiórki. Niemniej jednak niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę (rozbudowę) może dotyczyć także innych uczestników postępowania. W niniejszej sprawie nie sposób odmówić słuszności zarzutom zażalenia, w którym podniesiono, że wykonanie zaskarżonej decyzji dotyczącej rozbudowy cmentarza wiązać się może z niebezpieczeństwem wystąpienia skutków trudnych do odwrócenia, czego nie rozważył Sąd I instancji jedynie lakonicznie stwierdzając w uzasadnieniu postanowienia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a "sam fakt wydania pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniesienie przedmiotowego wniosku". W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia.